Жылу мөлшерін есептеуге түрлі деңгейдегі есептерді шығару Физика

Жылу мөлшерін есептеуге түрлі деңгейдегі есептерді шығару. Физика пәнінің мұғалімі: Альметова Нурзада

Үй тапсырмасын тексеру. 1. Күннен жерге энергия қалай беріледі? А) конвекция Б) жылу өткізу В) сәуле шығару Г) жауабы жоқ 2. Мұз 0°C тұрақты температурада ериді. Еру кезінде энергия жұтылады ма, әлде бөлінеді ме? А) Жұтылады Б) бөлінеді В) Жұтылмайды да , бөлінбейді де Г)Жұтылады да , бөлінеді де

3. Орталық жылыту жүйесінде энергия қазаннан жылу батареясына қалай беріледі? А) конвекция Б) жылу өткізу В) сәуле шығару Г) конвекция және сәуле шығару 4. Қайнау кезінде сұйық толық буланып болғанша температура қалай өзгереді? А) көтеріледі Б) төмендейді В) өзгермейді Г) жауабы жоқ

5. Балқу процесі кезінде температура қалай өзгереді? А) көтеріледі Б) төмендейді В) өзгермейді Г) жауабы жоқ 6. 78 °C тұрақты температурада спирт буланады. Булану кезінде энергия бөлінеді ме, әлде жұтылады ма? А) жұтылады Б) бөлінеді В) жұтылмайды да , бөлінбейді де Г) өзгермейді Ескерту: Тестің әрбір дұрыс жауабы үшін 1 ұпай

Екінші этап есеп шығару. 1. Алғашқы температурасы 20°C 6 кг суды қайнату үшін жылудың қандай мөлшері қажет? (2ұпай)

Есептің шешу жолы.

Есептің шарты: 2. 0°C температурада алынған 0, 2 кг мұзды 40 °C температурадағы суға айналдырады. Бұл үшін қандай мөлшерде жылу қажет? (4 ұпай)

Есептің шығару жолдары:

Есептің шарты: 2. Поляр жағалауындағылар тамақ жасайтын суды мұзды еріту арқылы алады. Бастапқы температурасы -10°C болса 2 кг мұзды ерітіп оны қайнату үшін қанша жылу қажет? (6 ұпай)

Есептің шығару жолдары:

Үй тапсырмасын бағалау шкаласы 16 -18 ұпай - “ 5” 14 -15 ұпай - “ 4” 10 -13 ұпай - “ 3” 0 -9 ұпай - “ 2”

t, 0 С О -10 Температураның уақытқа тәуелді графиктерінен процестерді атаңдар t, мин

t, 0 С 80 10 О t, мин

t, 0 С О t, мин

t, 0 С 100 О t, мин

t, 0 С О t, мин

t, 0 С О t, мин

Массасы 2 т тас көмірді жаға отырып, 20 0 С температурада алынған болаттың қандай мөлшерін балқытуға болады?

Ішіне 240 г су құйылған температурасы 8, 4 0 С, массасы 128 г жез калориметрге массасы 192 г, 1000 С -қа дейін қыздырылған металл дене батырылған. Біраз уақыттан соң калориметрдегі температура 21, 5 0 С тұрақталған. Суға салынған металдың жылусыйымдылығын анықтаңдар.

Температурасы 20 0 С, 1 л су құйылған ыдысқа 10 кг балқу температурасындағы қорғасын құйған кезде судың қанша мөлшері буға айналады? Жезден жасалған ыдыстың массасы 500 г. Жылу шығыны ескерілмейді.

Температурасы 80 С , 200 г су құйылған калориметрге температурасы -200 С, массасы100 г мұз салынған. Калориметрдегі соңғы температура қандай? Жылулық тепе – теңдік орнаған соң, калориметрдің ішіндегі заттардың мөлшерін анықтаңдар.

Сұраққа жауап бер. Айда « жұлдыздың ағуын» байқау мүмкін бе?

Байқауға болмайды себебі айда атмосфера жоқ.

Құлама судың температурасы қай тұста жоғарылайды? Неліктен?

Құлаған су өзеннің түбіне және суда соқтығысқаннан қызады. Себебі судың потенциалдық энергиясы оның ішкі энергиясына айналады.

Неге терең тоғандар мен көлдердегі су түбіне дейін қатпайды?

• Судың жылулық ұлғаюының ерекшелігінен тоғандарда конвекция ағыны болмайды; судың температурасы болатын ең тығыз қабаты оның төменгі қабатында орналасады; • Судың жылу өткізгіштігі нашар; • Судың бетіндегі мұз бен қар жылуды нашар өткізеді; • Судың түбіне бағыттталған күн сәулелерін мұз бен қар шағылдырады.

t, 0 C 1200 600 Б В Г 300 А 0 2 4 6 8 10 14 16 t, мин. Сұрақтар: 1. А, В, Г нүктелерінде дене температурасы қандай болды? 2. АБ, БВ, ВГ бөліктері қандай процесті сипаттайды? 3. Балқу процесі қандай температурада басталған? 4. 4 мин. ішінде дене қандай температураға ие болған? 5. Дененің салқындау процесі қанша уақытқа созылған? 6. Қайсысы тезірек: қыздыру әлде салқындау.

Жылу құбылыстарына тәжірибелер

Суретте қандай заттар көрсетілген?

Үйге тапсырма 1. Температураның уақытқа тәуелді графигінен, массасы 2 кг қыздырылған қалайы кесегі үшін анықтаңдар: • қатты қалайыны қыздыру уақытын; • оның балқу уақытын; • балқу температурасын; • қатты қалайыны қыздыруға қажетті жылу мөлшерін; • балқуға қажетті жылу мөлшерін. (5 ұпай)

Үй тапсырмасын бағалау шкаласы

Осы сабақтың материалдарын, соның ішінде презентация мен видео материалдарды www. vk. com «Сәулелі болашақ» қағамдастықта көре аласыздар.

Назарларыңызға рахмет!