Жоспары 1 Ұйқы безінің анатомиялық-физиологиялық ерекшеліктері

*

Жоспары: 1. Ұйқы безінің анатомиялық-физиологиялық ерекшеліктері 2. Панкреонекроздың этиопатогенезі 3. Классификациясы, клиникасы, диагностикасы, дифференциалды диагностика және емдеу жолдары 4. Оперативті емдеу

Ұзындығы 15 -20 см Ұйқы безінің салмағы 80 -100 г

Түтіктердің байланысу түрлері: * 1. Холедохтың интрамуральды бөлігі 2. Ұйқы безінің шығару түтігі 3. Он екі елі ішектің үлкен емізікшесі

*Ұйқы безі ферменттері Протеолитикалық Трипсин Химотрипсин Эластаза Коллагеназа Карбоксипептидаза Лейцинаминопептидаза Рибонуклеаза Дезоксирибонуклеаза Тәулігіне 0, 8 -1, 5 л сөл бөлінеді Гликолитикалық α-Амилаза Липолитикалық Липаза Фосфолипазы А и В Холестеролэстераза Липопротеинлипаза Эстеразы

Жедел панкреатит– ұйқы безінің, көбінесе, аутолитикалық құбылыстан туатын деструктивтік өзгерістерін айтады. Сырқаттың негізінде ұйқы безі паренхимасында, әртүрлі себептерден пайда болатын асептикалық және сонымен қатар, әртүрлі дәрежелі деструктивтік процестер жатады. Панкреонекроз-жедел панкреатиттің асқынған түрі

Панкреонекроз себептері: -Алкоголь сусындары -Өт-тас аурулары -Майлы және қуырылған тағамдарды шамадан тыс қолдану -Ұйқы безіне жасалған операциялардан кейінгі инфекциялық аурулар -Ауыр және жиі улану

Ацинцус Қысымның 40 см су бағанасымен жоғарылауы дуктоацинарлық байланыстардың бұзылуына алып келеді. (C. M. Anderson, 1973)

КЛАССИФИКАЦИЯ • Залалданбаған панкреонекроз: § Некротикалық зақымдалудың сипатына қарай : майлы, геморрагиялық, аралас; § Некроздың таралуына қарай: ошақты, субтотальды, тотальды § Орналасуына қарай: ұйқы безінің бас, құйрығы, барлық бөлімдерінің зақымдалуы • Залалданған панкреонекроз С

* * * Жедел панкреатиттің алғашқы уақыттағы негізгі клиникоморфологиялық түрі залалданбаған панкреонекроз болып табылады. Инфицирленген панкреонекроз формалары 25% науқаста 1 - аптада, 30% - екінші және 70% -үшінші аптада пайда болады. Аурудың 3 аптадан көп мезгілінде негізгі формалары панкреатогенді абцесс пен псевдокисталар болып табылады.

* Ауру үш сатыда дамиды: *1. Токсемия сатысы. Бұл сатыда бактериалды токсиндер қанда пайда болады, бірақ қан сараптамасында анықталмайды. *2. Аурудың өршуі бездің және жақын орналасқан мүшелердің абцесіне алып келеді. мен *3. Патологиялық өзгерістер тікелей ұйқы безі тінінде пайда болып, өрши түседі.

* Негізгі клиникалық көріністері üТамақ және алкоголь қабылдағаннан сон кенеттен пайда болатын ауру сезімі üЭпигастральды аймақта және сол жақ қабырға астында пайда болатын интенсивті, арқаға таралатын ауру сезімі üЖеңілдік алып келмейтін көп реттік құсу üІшек перистальтикасының әлсіреуі не тіпті болмауы, метеоризм üЖоғары температура

* Объективті тексеру Симптом Керте — пальпация тәсілі эпигастрий тұсында байқалатын резистенттікті анықтайды; Симптом Мейо-Робсона —сол жақ қабырға доғасы тұсында бүйірді басқанда туатын ауру сезімі Симптом Воскресенского —эпигастрий тұсында қолқа тамыры пульсациясының анықталмауы Симптом Раздольского —перкуссия ұйқы безінің проекцияланатын жерінде ауру сезімін тудырады; Симптом Грея - Тернера —геморрагиялық және некротикалық панкреатит кезіндегі оң және сол жақ бүйір тұстарының цианозы Симптом Куллена —геморрагиялық және некротикалық панкреатит кезіндегі кіндік тұсының цианозы; Симптом Щеткина - Блюмберга —ішті пальпациялағанда ауру сезімінің болып, қолды бірден тартып алғанда ауру сезімінің бастапқыдан да күшейгенін анықтайды.

* ЛАБОРАТОРЛЫ ДИАГНОСТИКА ü Гипохромды анемия ü Лейкоцитарлық форманың солға жылжуымен лейкоцитоз, лимфопения, эозинофилия; ü ЭТЖ жоғарылауы ; ü Зәр диастазасының активтілігі жоғарылауы; 8192 — 32 768 бірлікке дейін, 70% астам науқастарда байқалады; ü Қан сарысуында a-амилазаның белсенділігі артады. 400 -500 бірлікке дейін жетуі мүмкін ; ü трипсиннің активтілігінің жоғарылауы мен оның ингибиторының белсенділігінің төмендеуі; ü Ұйқы безінің басы ұлғайған болса қанда билирубин деңгейі жоғарылауы мүмкін; ü қандағы калий, натрий, қант, жалпы белок, белок фракцияларының концентрация өзгерістері аурудың ағымы мен аталған заттардың алмасу бұзылысының жәрежесін көрсетеді.

*УЗИ Тікелей белгілер: ü дорзовентральді өлшемінің ұлғаюы; ü некрозға ұшыраған жерлердің эхобіркелкілігі бұзылуы; üЗақымдалған аймақ шекарасының анықтығының жойылуы; Қосымша белгілер: ü іш қуысында бос сұйықтық; ü шарбы сөмкесі аймағындағы сұйықтық; üҰйқы безінің қанмен қамтамасыз етілуінің бұзылуы. УЗИ жедел панкреатит диагнозын 40 -86% жағдайда анықтауға мүмкіндік береді.

ДИФФЕРЕНЦИАЛДЫ ДИАГНОСТИКА üЖіңішке ішектің жедел өткізбеушілігі, Ішектің жедел өткізбеушілігінен ажырату үшін АІЖ жоғарғы бөліктерін контрастпен рентгеноскопия жасау керек. ü Он екі елі ішек ойық жарасы. Ойық жарадан ажырату үшін кеуде және ішті рентгенография әдісімен бос газдың болуына тексеру керек. üІшек некрозы —артериография, лапароскопия арқылы ажыратуға болады.

Консервативті ем: 1) 2) 3) 4) 5) Ашығу; Асқазанды зондтау және аспирациялау; Жергілікті гипотермия; Антисекреторлы терапия - сандостатин (октреотид) Реологиялық белсенді терапия (гепарин, реополиглюкин, рефортан және т. б); 6) Плазмотерапия; 7) Гистопротекция: - антиферментті терапия (контрикал , гордокс); 8) Антиоксидантты және антигипоксантты терапия; 9) Антибиотикотерапия (цефалоспориндер III-IV ұрпақ немесе фторхинолондар II-III ұрпағының метронидазолмен бірге).

Оперативті емге көрсеткіштер: 1. Консервативті емнің нәтижесіздігі 2. Іріңді-инфекциялық асқынудың дамуы: ü Ұйқы безінің абсцесі Емі — абцесті сыртқа дренаждау ; ü Инфицирленген панкреонекроз. Емі —тек ашық түрдегі операция, некрозға ұшыраған тіндерді алып тастауға бағытталған.

*Миниинвазивті хирургия Пункция көрсеткіштері ü Диаметрі 4 см-ден кіші абцестер ü Секвестлері жоқ іріңдіктер ü Басқа мүшелермен байланыспаған Дренаждау ü Диаметрі 4 см-ден үлкен абцестер диаметрі Дренаж абцестер 4

*Дәстүрлі хирургия көрсеткіштері: * Консервативті емдердің нәтижесіздігі * Іш пердесінің таралған іріңдіктері * Таралған іріңді перитонит Среднесрединная лапаротомия Тотальный и правый вариант повреждени я забрюшинно й клетчатки Левосторонн ее и центральное повреждение забрюшинно й клетчатки Левый подреберный доступ люмболапаротомия

* Операциядан кейінгі активті дренаждау Іш қуысында дренаждардың орналасуы

*