Жоғары тыныс жолдарының анықталмаған жіті инфекциялары q Парагрипп

Жоғары тыныс жолдарының анықталмаған жіті инфекциялары q Парагрипп q. Аденовирустық инфекция q. Риновирустық инфекция q. Коронавирустық инфекция

Жоғары тыныс жолдарының анықталмаған жіті инфекциялары Бұл топқа аэрозольдік механизммен берілетін парагрипп, аденовирустық, респираторлық синцитиальды вирустық, риновирустық, коронaвирустық инфекция жатады [1].

Парагрипп Төрт типтен тұратын РНҚ-лы вирус қоздыратын, адамның жоғарғы тыныс жолдарын, әсіресе көмейді зақымдайтын, әлсіздеу улану туралы, ларингит синдромымен өтетін адамның жедел вирусты жұқпалы ауруы[1]. vҚоршаған ортада вирус тұрақсыз; v. Бөлме темературасында 4 сағат ішінде өледі; v. Дезинфекциялаушы заттарға сезімтал; v. Тұмау вирусы тәрізді гемагглютинит (Н) және v нейтраминидаза (N) бар; v. Дезинфекциялаушы заттарға сезімтал [2].

ü Эпидемиологиясы: Таралымы өте кең Бірен-саран оқиғалар және шамалы эпидемиялық өршулер түрінде кездеседі Жалпы ЖРВИ табына үлес салмағы 16 -30% Аурудың көзі - ауру адам (вирусты 7 -10 күн бойы шығарады) Тарау жолы - ауа тамшылы Мерзімі күз-қыс айлары Ауыратындар көбінесе балалар, әсіресе 1 жасқа дейін Инфекцияны қабылдау мүмкіншілігі жоғары Иммунитет - қысқа мерзімді [3].

ü Емі және алдын-алу шаралары q Емі: Ø симптоматикалық Ø патогенетикалық Ø дезинтоксикациялық Ø аурудың соңы сауығу[3]. q Алдын-алу шаралары : Ø Дене шынықтыру. Спецификалық профилактикасы жоқ [3].

Аденовирустық инфекция Adenoviridae тұқымдастығына кіретін (100 шақты серовары белгілі, адамнан 30 -дан астам бөлінген) ДНҚ-лы вирус қоздыратын, жоғарғы тыныс жолдары, көз, ішек сілемейлі қабықтарын, лимфоидтық тінді зақымдайтын, орташа улану түрінде өтетін адамның жіті[1]. Қоздырғышы – 40 серотипті аденовирустар. Аденовирус жұқпасының көзі - ауру адамдар және тасымалдаушылар. Тез қабылдаушылар 6 айдан 3 жасқа дейінгі балалар. Иммунитеті – тұрақсыз. вирустық инфекциясы [4].

ü Эпидемиологиясы: Таралымы өте кең, көбінесе бірен саран оқиғалар немесе эпидемиялық өршу түрінде тарайды. Аурудың көздері: v ауру адам, қоздырғышты ауамен 25 күн, нәжіспен 2 айға дейін шығарады v вирус тасымалдаушылар: v қысқа мерзімді реконвалесценция кезеңінде v транзиторлы (иммунды адамдарда) v ұзақ (бірнеше айға дейін) v сау адамдардың миндалиналарында

ü Клиникалық көріністері: Жасырын кезең 4 -7 күн, кейде 12 күнге дейін созылады. Дене қызуы 38 -390 С , кейде субфебрилді, 4 -14 күндей байқалады. Уытталу белгілері келесі: бас ауру әлсіздік, тәбәті төмендеу. Тұрақты белгілерге ринит, тонзиллит, фарингит, конъюнктивит, микрополиаденит жатады.

ü Клиникалық көріністері: Бала көзі ісінеді, қызарады, ішінде бөгде зат бар сияқты сезім пайда болады. Бала көзінен сарысулы-іріңді бөліктер бөлінеді Кейде бауырмен көк бауырдың үлкені болады Көзде нәзікті, өрмекшінің торы тәріздес үлдір пайда болады. Бірнеше күннен кейін ол ақшыл-сары түсті, тығыз үлдірге ауысады.

ü Емі: Аурудың бірінші 1 -2 күн аралығында арнайы дәрілерді қолдану керек: лейкоцитарлық интерферон, ммунил, оксолин майы. Ауыр жағдайда донорлық иммуноглобулин 0, 1 -0, 2 мг/кг, ацикловир қолдану, мұрын қуысына дезоксирибонуклеаза ерітіндісін тамызу. Балаға аскорбин қышқылы, рутин, аскорутин тағайындалады.

ü Aлдын-алу шаралары: Вакцина егу (теірі энтеральды вакцина) Дене шынықтыру (эпид. көрсеткіштері болса, шаралар)

ü Тарау жолдары: ауа тамшылы (негізгі) алиментарлы тұрмыстық қатынас арқылы (қосымша маңызды)

Риновирустық инфекция Тұқымдастығы: • Picornaviridaе Туыстастығы: • Rhinovirus Түрі: • риновирустарды екі топқа (Н және М) бөледі.

Риновирустық инфекция Rinovirus тегіне кіретін (100 -ден астам серотипі бар) РНҚ-лы вирус қоздыратын, мұрын қуысы, балалардың көмей, кеңірдек, бронхылар сілемейлі қабықтарын таңдамалы түрде зақымдайтын адамның жіті жұқпалы инфекциясы [1]. Риновирустардың вириондары сфера пішінді, симметриясы куб типтес, диаметрі – 20 -30 нм. Олар энтеровирустарға ұқсас, бірақ айырмашылығы - риновирустар қышқыл ортада инфекциондылығын (жұқпалылығын) жоғалтып алады. Төменгі температурада жақсы сақталады [6].

ü Антигендері: Риновирустар антигендік құрамы бойынша біркелкі емес, олардың 100 -ден астам серотиптері бар. Риновирустардың гемагглютинациялаушы қабілеттілігі жоқ, серологиялық айқас (перекрестный) реакцияларға жауапты антигендері болады [6].

Риновирустық инфекция

ü Эпидемиологиясы: Риновирустар барлық жерлерде кездеседі, олар кең таралған. Риновирустық инфекциялар жыл бойы тіркеліп отырады, бірақ суық маусымда жиірек байқалады. Негізгі берілу жолы - ауалы-тамшылы (тұрмыстық- жанасу жолымен де берілуі мүмкін). Резервуары, яғни инфекция көзі – ауру адам. Қоздырғыш науқас организмнен симптомдар көрініс бере бастағанға дейінгі 1 -2 -тәулікте және ауру белгілері басталғаннан кейін 2 -3 тәулікте бөлініп шығады. Риновирустар суық тиюден туындаған аурулардың негізгі себепкері болып табылады [6].

ü Патогенезі және клиникалық көріністері. Вирус организмге мұрынның, ауыз қуысының, коньюктиваның, бронхының шырышты қабаттары арқылы еніп, сол жерлердің эпителиялық жасушаларында шоғырланады [1]. Жасырын кезеңі - 2 -5 тәулік, содан соң жалпы ЖРВИ-ға тән ауру белгіліері, яғни мұрын бітелуі (ринит), бронхит және бронхопневмония (әсіресе балаларда) дамиды [6].

Риновирустық инфекция Емдеуі: – симптоматикалық Алдын–алу шаралары: – жалпы медициналық профилактикалық шаралар, спецификалық профилактикасы жоқ

Коронавирустық инфекция Жіті вирустық ауру, вирустың жаңа түрі, тыныс алу мүшелерінің қабынып ауруы. Коронавирус инфекциясын жұқтырған адамның дене қызуы көтеріліп, қатты жөтел қысады және екі өкпесі бірдей зақымдалады. Катаральды түрде мұрынның зақымдалуымен және интоксикацияның аздап байқалуымен болады [7]. Жіті вирустық ауру, вирустың жаңа түрі, тыныс алу мүшелерінің қабынып ауруы. Коронавирус инфекциясын жұқтырған адамның дене қызуы көтеріліп, қатты жөтел қысады және екі өкпесі бірдей зақымдалады [7].

ü Клиникалық белгілері: • Жалпы инфекциялық синдром (дене қызуының 38– 39 градусқа дейін көтерілуі • қалтырау, әлсіздік, қалжырау • бастың ауруы, бұлшық еттің және буынның ауруы) • қалтыраудың жалғасуы, катаральды синдром (тұмау, тамақтың ауруы, түнде күшейетін құрғақ жөтел) • кейбір пациенттерде диареяның болуы • өкпе қабынуының белгілері (ентігу, цианоз, ылғалды сырыл)

ü Алдын-алу шаралары: қол гигиенасы – қолды міндетті түрде сабындап жуу, қосымша тері антисептигін пайдалану; жеке қорғау құралдарын: аурудың өршуі кезінде және аурудың белгілері білінген науқаспен қарымқатынаста болғанда, медициналық бет пердені пайдалану; тұрғылықты тұрағын және жұмыс орнын жиі тазалау, жуатын және зарарсыздандыру құралдарын пайдалану; басқа аймақтарда аталған инфекциямен пациенттер анықталса, ауруды жұқтырмаудың жолдарына өте сақ болу керек.

Пайдаланылған әдебиеттер: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. /Жұқпалы аурулар оқиғаларының стандартты анықтамалары және іс-шаралар алгоритмдері / 308 бет, http: //kazmedic. kz/archives/1138 https: //kk. wikipedia. org/wiki/%D 0%9 F%D 0%B 0%D 1%80%D 0%B 3%D 1%80%D 0%B 8%D 0%BF http: //studopedia. org/1 -2524. html Абидов М. Т. , Калюжин О. В. , Нелюбов М. В. Иммунотерапия острых и хронических воспалительных заболеваний // Tera Medica Nova. 2001. № 2. С. 3– 7. http: //studopedia. ru/5_1041_taksonomiyasi. html http: //www. kalalykemhan 1. kz/index. php/ru/glavnaya/20 kazakhskij/novosti-polikliniki/214 -koronovirusty-zh-pasy