ЖИА
Анықтама • Жүректің ишемиялық ауруы — ең кең таралған ауруларының бірі және әлемнің дамыған елдеріндегі халық арасындағы өлім-жітім мен еңбек қабілеттілігінен уақытша және біржолата айырылу себептерінің ішінде бірінші орын алады. Жүректің ишемиялық ауруы — миокардтың инфарктіне әкеп соқтырып, оның сорғыштық функциясының бұзылуына, осының салдарынан әртүрлі ауытқуларға әкелетін жүрек қан-тамырлар ауруы. Негізінен коронарлы артериялардың тарылу себебі болып атеросклероз, яғни, тамырдың ішкі қабырғасына холестериннің жиналуы болып табылады.
Миокард инфаркті ЖИА бір клиникалық формасы болып табылады, миокардқа келетін қанайналымның абсолютті немесе салыстырмалы жеткіліксіздігі салдарынан туындайтын ошақтық некроз.
Классификация Даму кезеңіне қарай: • Алғашқы дамыған уақыты • Жеделдеу • Тыртық пайда болу кезеңі Анатомиялық зақымдалуына байланысты: • Трансмуралды • Интрамуралды • Субэндокардиалды • Субэпикардиалды
Классификация Зақымдау аймағына байланысты: • Ірі ошақты (трансмуралды), Q-инфаркт • Кіші ощақты, Q-инфаркт емес Некроз ошағының орналасуына байланысты: • Сол қарыншаның миокард инфаркті (алдыңғы, бүйір, артқы, төменгі). • Жүрек ұшының изолирленген миокард инфаркті. • Қарынша арасындағы аралықтың миокард инфаркті. • Оң қарыншаның миокард инфаркті. • Аралас: артқы-төменгі, алдыңғы-бүйір және басқ.
Патогенез Жедел миокард инфарктінің пайда болуын 2 процеспен байланыстырады: атеросклероз және тромбоз.
ЖИА морфологиялық негізі коронарлық тамырлардың атеросклерозы болып табылады. .
Жүрек бұлшықетінің ең негізгі себебі коронарлық тамырлардың тромбозы болып табылады. Тромб бірден пайда болып, қысқа уақыт ішінде коронарлы тамырды бітеп тастайды.
Атеросклероздық түйіндік тамыр қабырғасының бляшка растет из субэндотелиалды қабатынан өседі, қалыпты жұмыс істейтін эндотеллиалды клеткалармен жабылса тромбоз қатері болмайды.
Атеросклероздық түйіндікті жауып тұрған эндотелиалды қабықша зақымдалса, сонда ғана тромбтың пайда болу процесі жүреді. Бұндай жағдай оның фиброзды капсуласы жарылып, тромбогенді массаның қанға түсуімен сипатталады.
Жарылуға бейім түйіншіктер стабилды емес деп аталады. Морфологиялық түрде олар үлкен қоймалжың тәріздес ядросы және жұқарған дәнекер тінмен қапталған болады.
Аздаған механикалық күштің болуынан (тамырда қан қысымның көтерілуі немесе тамыр қабырғасының спазмы), қысылған жартылай сұйық ядро мен жұқа қабық жарылып кетеді.
Стабилды емес түйіншекке қарағанда, стабилды түйіншектер қатты үлкен емес тығыз ядродан және қалың мықты қабықтан тұратындықтан, олар жарыла қоймайды.
Диагностика Миокард инфаркт диагнозы негізделеді - клиникасына, - ЭКГ анализіне, - қандағы биохимиялық маркерлерді анықтау, кардиомиоциттердің өлгенін көрсетеді.
Клиника • • ауырсыну (>30 мин), Басып, қысып немесе ашып ауыру, Кеуде немесе жүрек аймағында орналасуы Мойынға, жаққа, арқаға, қолға және эпигастралды аймаққа берілуі. Психоэмоционалды және вегетативті компоненттердің болуы тән: қорқыныш сезімі және суық тер. • Стенокардиядан ерекшелігі ауырсыну ұстамасына нитроглицерин әсер етпейді немесе аздап қысқа уақытқа басылуы мүмкін.
• • • МИ Клиникалық формалары Типтік: Ангинозды түрі-90% кездеседі. Атипиялық: астмалық форма жүрек демікпесі түрінде басталады; аритмиялық форма жүрек ртимінің бұзылуымен; коллаптоидты форма коллапстың дамуымен сипатталады; • церебралды форма ошақты неврологиялық симптоматиканың болусмен басталады; • абдоминалды форма эпигастралды аймақта ауырсынудың болуымен, диспепсиялық көріністермен; • Ауырсынусыз түрі.
ЭКГ Барлық жағдайда, миокард инфарктіне аздаған клиникалық күдік туындаса, тез арада ЭКГ жасау қажет.
Барлық жағдайда, миокард инфарктіне аздаған клиникалық күдік туындаса, ал ЭКГ –да өзгеріс болмаса биохимиялық маркерлерді анықтау міндетті түрде қажет.
Биохимических маркерлерді анықтау • Тропонин тест • КФК
Аспаптық зерттеу • ЭКГ • Эхо. КС • Коронарография
Дәрігерге дейінгі көмек 1. Науқасты жатқызып, тыныштандыру. 2. Қысып тұрған киімдерін шешіп, таза ауамен қамтамасыз ету. 3. Дәрігер немесе жедел мед көмек шақыру. 4. ҚҚ, пульсін өлшеу 5. Ауырсынуды басу: нитроглицерин 0, 5 мг 1 таб тілдің астына. 6. Аспирин ( 325 -500 мг).
