Жаһанданудың әлеуметтік салдары ТАПСЫРҒАН: АРТЫҚБАЙ С. ТЕКСЕРГЕН: МАЛИКОВ Б.
Жаһандану туралы түсінік Жаһандану, ғаламдану, әлемдік ауқымдану, глобализация (ағылш. Global — әлемдік, дүниежүзілік, жалпы) — жаңа жалпыәлемдік саяси, экономикалық, мәдени және ақпараттық тұтастық құрылуының үрдісі. Терминді ғылыми айналымға алғаш рет енгізген (1983 жылы) америкалық экономист Теодор Левитт.
Жаһанданудың негізгі қурамдас бөліктері:
“Менталдық” немесе мәдени жаһандану дәстүрлердің, діндердің, мәдениеттер мен идеологиялардың “ұқсастануының” кешендік үрдісі. Қазіргі таңда бүкіл әлем, негізінен, 6 жаҺандық діни жүйеге (христиандық, ислам, иудаизм, индуизм, буддизм, конфуцийшілдік) бөлінеді. Адамзаттық мәдени құндылықтар ортақтығының күшею үрдісі “менталдық” Жаһанданудың бір көрінісі болып табылады.
Экономикалық жаһандану екі үрдістің жиынтығын — рыноктардың жаһандануын (капиталдық, еңбек ресурстарының, тауарлардың және қызмет көрсетулердің) және экономикалық нысандардың жаһандануын білдіреді және экономиканың ұйымдық құрылымдарының — компаниялардың, фирмалардың, корпорациялардың іріленуімен түсіндіріледі.
Аумақтық жаһандану мемлекетаралық құрылымдардың күшею үрдісі. Мемлекетаралық экономикалық және әскери-саяси одақтар Жаһанданудың барынша жоғары деңгейдегі мәнін көрсетеді. Бұл ретте Жаһандану нәтижесінде болашақта ұлттық мемлекеттерге немесе басқа да аумақтық құрылымдарға бөлінбейтін біртұтас өркениет құрылуы мүмкін деген болжам айтылады. Бірақ ол ұлттар мен халықтар арасындағы этникалық және мәдени айырмашылықтар барынша жойылған жағдайда ғана жүзеге асуы мүмкін.
Ақпараттық – коммуникациялық жаһандану қазіргі заманғы интеграциялық үрдістердің ішінде аса ықпалдысы. Оған: коммуникациялық мүмкіндіктерді дамыту және ғарыштық кеңістікті ақпарат беру үшін пайдалану; жаhандық ақпарат желілерінің пайда болуы және тез дамуы; адамзат тұрмысындағы көптеген үрдістердің компьютрлендірілуі жатады. Сонымен қатар, келешекте екі бағыттағы ғарыштық жүйелерді басымдылықпен дамыту; байланыстырудың жеке жүйесі мен жаhандық позицияланудың дамуы; ақпараттық коммуникациялық кешендердің негізінде бизнесті, өндірістік үрдістер мен үй шаруаларын басқарудың жаhандық жүйесін құру; өмір сүру үрдістерінің мейлінше үлкен бөлігін компьютрлендіру мен роботтау жүреді;
Этникалық жаһандану негізгі екі үрдістен тұрады — планета халқының санының өсуі және әр түрлі этникалық топтардың өзара ассимиляциясы. Жаһанданудың жағымды нәтижелеріне мыналар жатады: неғұрлым жылдамырақ экономикалық даму, өмір деңгейінің жоғарылауы, техникалық жаңалықтар мен басқару дағдыларын жеделдетіп енгізу және тарату, жеке тұлғалар үшін де, ел үшін де жаңа экономикалық мүмкіндіктер туғызу.
Жаһандану процесінің нәтижелері: саяси, мәдени және экономикалық шекаралардың жойылуы жаңа геосаясаттың, жаңа көзқарастың қалыптасуы Жаһанды экономикалық және мәдени жүйелердің құрылуы
Жаһандану туралы пікірлер 60 54 50 44 40 28 30 29 27 18 20 10 0 жағымды жағымсыз Сарапшы Респондент жауап беруге қиналды
Жаһанданудың әлеуметтік салдары Жаһандану тек біріктіре қоймай бірнеше бөлшектерге бөліп те жатады. Осы процестің арқасында улкен мегаполистердің саны ұлғаяды. Кез келген ақпарат, тауар немесе қызмет көрсету салалары қол жетімді болмақ. Қайткенмен, мемлекетаралық шекарасының жойылуы мемлекеттің тұрғындырын тығырыққа итермелейді, жылдар, ғасырлар бойы қалыптасқан әлеуметтік қағидалар өз өмірін тоқтата бастайды. Бұл дегеніміз барлығына ортақ көзқарас қалыптасып, деградация процесіне әкеледі.
Қолданылған әдебиет 1. Ә. Х. Тұрғынбаев СОЦИОЛОГИЯ Алматы, Білім 2005 жыл 2. http: //www. grandars. ru/college/sociologiya/posle dstviya-globalizacii. html Коротаев А. В. Социальная эволюция. М. : Восточная литература, 2003. Фр. Мейнеке. Прогресс // Мейнеке Фр. Возникновение историзма. – М. , 2004 http: //www. grandars. ru
Скачать презентацию Жаһанданудың әлеуметтік салдары ТАПСЫРҒАН АРТЫҚБАЙ С ТЕКСЕРГЕН МАЛИКОВ
социо.pptx