Praesens.pptx
- Количество слайдов: 12
Verbum. Граматычныя катэгорыі
І. Час (tempus): ü praesens – цяперашні час; ü futurūm I – будучы І (абазначае будучае дзеянне, закончанага і незакончанага трывання); ü futurūm II – будучы ІІ (абазначае дзеянне, якое адбудзецца раней за іншае дзеянне ў будучым). ü imperfectum – мінулы час незакончанага трывання; ü perfectum – мінулы час закончанага трывання; ü plusquamperfectum – даўномінулы час (абазначае дзеянне, якое адбылося раней за іншае дзеянне ў мінулым).
II. Лад (modus) ü indicatīvus абвесны; ü conjunctīvus умоўны; ü imperatīvus загадны.
3. Стан (genus): actīvum незалежны; passīvum залежны. 4. Лік (numĕrus): singulāris – адзіночны; plurālis – множны. 5. Асоба (persōna): 1 -я, 2 -я, 3 -я. 6. Спражэнне (conjugatio): I, III, IV.
Неасабовыя формы infinitīvi – інфінітывы; participia – дзеепрыметнікі; gerundīvum – герундыў; gerundium – герундый; supīnum – супін.
Чатыры спражэнні дзеяслова Спр. Канец асновы Канчатак інфінітыва I -ā- -āre II -ē- -ēre IIIа зычны, -ŭ- - ĭ- -ĕre IIIb - ĭ- -ĕre IV -ī- -īre
Слоўнікавая форма дзеяслова Асноўныя формы дзеяслова Praesens Perf(1 -я асоба sing. ) Supinum Infinitivus p raesens activi I laudo laudāvi laudātum laudāre II deleo delevi deletum delere III scribo scripsi scriptum scriběre IV audio audīvi audītum audīre
Аснова дзеяслова (інфекта) = 1 сл. ф. - -o (II, ІІІ, IV спр. ) - o+ -a (I спр. ) amo, 1 любіць deleo, 2 разбураць dico, 3 казаць facio, 3 рабіць servio, 4 служыць cogito, 1 мысліць vivo, 3 жыць
Infinitīvus praesentis actīvi аснова інфекта + -re- (I, IV спр. ) -ĕre- (IIIа спр. ) -i- + -ĕre- (IIIб спр. )
Praesens indicativi actīvi аснова інфекта + канчаткі 1 2 3 sg. -o -s -t Заўвагі: 1) У І спр. у 1 sg. a- асновы выпадае перад - о 2) У ІIIб і IV спр. у 3 pl зяўляецца –u- пераtд -nt 3) ІІІа спр. паміж асновай і канчаткамі з’яўляюцца злучальныя галосныя: -ĭ- перад –m, t, s -ĕ- перад –r -u- перад -nt pl. -mus -tis -nt
De Albarutheniā Albaruthenia (ante Lithuania) patria nostra est. Accŏlae Albarutheniae sunt Moschovia (i. e. Russia), Polonia et Roxolania. Sine Albarutheniā historia Europae non est. Divitiae Albarutheniae sunt prudentia, industria et tolerantia incolārum. Albaruthenia, ae f – Беларусь ante – раней Lithuania, ae f – Літва patria, ae f – радзіма noster, stra, strum – наш accola, ae m – сусед Moschovia, ae f – Масковія i. e. (id est) – г. зн. (гэта значыць) Russia, ae f – Расія Polonia, ae f – Польшча Roxolania, ae f – Украіна historia, ae f – гісторыя Europa, ae f – Еўропа divitiae, ārum f (pl. t. )– багацце prudentia, ae f - мудрасць, разважліваць industria, ae f – працавітасць tolerantia, ae f – цярплівасць, трываласць incola, ae m, f - жыхар
Ø Ø Cogĭto, ergo sum (R. Cartesius). Epistŭla non erubescit (Cic. ). Aquĭla non captat muscas. Non scholae, sed vitae discĭmus (У Сенекі наадварот: Non vitae, sed scholae discĭmus ).
Praesens.pptx