тыныс алу.pptx
- Количество слайдов: 9
ТЫНЫС АЛУДЫҢ ГУМОРАЛЬДІ ЖІКТЕЛУІ 10 «с» сыныбы Анвар Ардақ Досымбекова Сауле Қоңырбаева Айгерім Әсілбек Манас Абдрашов Мадияр
Давайте, Тыныс алу және шығаруды еске түсірейік!
Тыныс алу регуляциясы Жүйкелік реттелу
◦ Тыныс алудыжүйкелік жне гуморальды ң ә қ реттелуі. Тыныс алу мен тыныс шығарудың алмасуы орталық жүйке жүйесінің қызметіне байланысты. Сопақша мида тынысалу, тыныс шы ғару орталы ы орналасады. Тыныс шығырғанда өкпенің сығылуы өкпе көпіршіктеріндегі жүйке ғ ұштарын тітіркендіріп, қозу пайда болады. Қозу сезгіш жүйке талшықтары арқылы тынысалу орталығының тынысалу бөліміне беріледі. Бұл бөлімнің импульстері жұлынға, одан қозғалтқыш жүйке талшықтары арқылы сыртқы қабырғааралық бұлшықеттер мен көкетке беріледі. Бұлшықеттер жиырылып, кеуде қуысын кеңейтеді, тыныс алады. Тыныс алу мен тыныс шығаруды реттейтін орталық – жүйке жүйесі. Мұны жүйкелік реттелу дейді. Тынысалу орталығы жөтелу, түшкіру сияқты қорғаныш рефлекстерін тудырады.
◦ Гуморальдық реттелу. Қанның химиялық құрамы өзгергенде (көмірқышқыл газының артуы, қан қышқылдығының жоғарлауы және т. б. ) тынысалу орталығының жұмысы гуморальды реттейді. Қанда көмірқышқыл газы концентрациясының артуы мидағы тынысалу орталығын қоздырып, тынысалу жиілетеді.
тыныс алу.pptx