Туберкулезді полисериозит
Анықтама • Полисерозит – Көптеген серозды қабаттардың зақымдануы: плевра, перикард, құрсақ қуысы, буынның синовиальдық қабаты. • Серозиттер көбнесе біріншілікті туберкулезді жинақтың, кеуде ішілік лимфа түйіндер туберкулезі мен біріншілікті туберкулездің басқа түрлерінің асқынуы нәтижесінде болады. Осылардың нәтижесінде серозды қабықтар спецификалық өзгеріске ұшырайды. • Туберкулез ошағы серозды қабыққа лимфогенді, гематогенді және контактілі жолмен түсіп басқада мүшелерді зақымдайды.
• Серозиттер және полисерозиттер бірге кездеседі, ал патогенезінде параспецификалық тіндік реакция негізгі рольді атқарады. • Параспецификалық серозиттер басқада параспецификалық қабынулық реакция нәтижесінде : блефариттің, кератоконъюнктивиттің, түйінді эритеманың. • Сонымен қатар параспецификалық серозитке аллергиялық плеврит және туберкулезді-аллергиялық синовит (псевдоревматизм Понсе).
Жіктелуі Туберкулезді полисерозитті зақымданудың орналасуына байланысты бірнеше формаға бөледі: I. плевральді (екі жақты плеврит); II. плевро-перитонеальді; III. плевро-перикардо-перитонеальді; IV. перикардо-перитонеальді; V. плевро-перикардиальді.
Туберкулезді полисерозит — ауыр ағымды ауыру. Ол лимфогематогеннді жолмен туберкулез инфекциясын барлық лимфа жүйесіне таратады. Мұндай ауруларда көптеген кеудеішілік казеозді лимфаденит және мезентериальді лимфатикалық түйіндер кездеседі. Экссудат құрмы полисерозитте серозды немесе серозды-фибринозды болады. Сонымен қатар экссудатпен бірге серозды қабықта милиарлы бугорктар кездеседі. Туберкулезді полисерозит жиі біріншілікті туберкулездің кеш сатысында және созылмалы туберкулезде кездеседі.
Патогенез Полисерозит кезінде серозды қабық инфекцияға жауап ретінде гиперергиялық реакция шақырады. Кейін қабынулық үрдіс тамырларға және серозды қабатқа жайылады. Полисерозиттер экссудативті және жабыскак. Бірінші кезде экссудативті – қабыну процессі жүреді. Экссудат серозды , серозно-фибринозды, геморрагиялық немесе іріңді болады. слипчивом полисерозитте. Серозды қабықта продуктивті-пролиферативті процестер жүреді.
Клиника Туберкулезді полисерозит созылмалы үрдіс болғандықтан оның клиникасы зақымдануға байланысты болады. Туберкулезді полисерозит жедел басталады , дене температурасының көтерілуі, қалтырау, әлсіздік, кейде тер көп бөлінеді. Сонымен қатар серозды қабат зақымдануында нерв жүйесі бұзылысы, кеуде қуысының ауырсынуы, ентігу , жүрек тұсындағы ауырсыну, бас ауру, қозғыш, кейде ұйқысыздық, көбнесе жүрек тұсындағы ауырсыну мен тахикардия мазалайды. Жұқпалы ауруларды еске салады (брюшной тиф, паратиф). Іштің кебуі, үлкеюі сұйықтық анықталады.
Плеврит Барлық туберкулезді полисерозиттер ішінде жиі кездеседі. Плеврит жасөспірімдер мен балалар арасында біріншілікті туберкулездің клиникалық көрінісі болуы мүмкін. Біріншілікті туберкулезден кейін жиі өкпенің субплевральді жағында жаңа ошақтар жарылуынан немесе лимфа түйіндері арқылы дамиды.
Плеврит төмендегідей клиникалық түрге бөлінеді: Фибринозды немесе құрғақ экссудатты Клиникалық ағымына байланысты жеделше созылмалы Локализациясына байланысты плеврит: а) костно-диафрагмальді; б) диафрагмальді в) қабырғалық; г) бөлікаралық; д) парамедиастинальді; е) апикальді.
Құрғақ (фибринозный) плеврит кезінде шектелген қабыну үсті фибринмен қапталған. Негізгі клиникалық белгілері кеуде қуысы ауырсыну белгілері, құрғақ жөтел , субфебрильді температура. Ауырсынудың орналасуы зақымданған жаққа байланысты , терең тыныс алғанда ауырсыну күшейеді. Физикалық зерттеу кезінде зақымданған жақ тыныс алуға қатыспайды. Аускультативті: шум трения плевры, Рентгенологиялық зерттеуде диафрагма контуры анық емес, өкпе суреті мөлдірлігі төмендеген.
Экссудативті (серозный) плеврит –клиникасы біртіндеп басталады әлсіздікшаршағыштық, кеуде қуысы ауырсынуы, субфебрильді температура. Кейін температура жоғарлап , ауырсыну ұлғайады ентігу болады. Эксудатты плевриттің клиникалық белгілерін 3 кезеңге бөлеміз: Экссудация сұйықтық жиналу тұрақтанған кезең; қайта сорылу кезеңі
Перикардит кезінде жүрек тұсында кенеттен болатын ауырсыну ұстама тәрізді, эксудаттың жиналуына байланысты ентігу , цианоз, перифериялық ісіну, бауырда ауырсыну және асцит даму мүмкін. Жүрек тондары естілмейді. Рентгенологиялық зерттеуде жүрек көлеңкесі ұлғайған шарға немесе үшбұрышқа ұқсайды. Пульс әлсіз, парадоксальді жоғалады тыныс алғанда пайда болады. артериялық қан қысым төмендеген. ЭКГ: барлық тістер вольтажы төмендеген, Т тісшесі кеңейген. Туберкулездіперикардитта сұйықтық баяу ағады бірақ сұйық мөлшері көп (2— 3 л). Сұйықтық серозды немесе геморрагиялық. Құрғақ (фибринозные) түрі сирек кездеседі.
Туберкулезді перитонит Іш перде туберкулезі-туберкулездің өте сирек түрі. Ол көбнесе жас адамдар арасында жиі кездеседі. Туберкулезді перитонит- ол іш қуысы ағзаларының қабынуының немесе жайылған туберкулездің асқынуы ретінде пайда болады. Перитониттің эксудаттыжәне жабысқақ түрлерін ажыратады. Экссудатты түрінде іш қуысына серозды, серозды-іріңді немесе қанды сұйықтық жиналады. Іш пердесі қалыңдаған, қызарған, онда көптеген төмпешіктер немесе казеозды табақшалар кездеседі. Ауыр жағдайда іш пердесіндегі ошақтар жараға айналады. Перитониттің жабысқақ түрінің пайда болуы, мезадениттің, ішек туберкулезінің үдеуі кезінде қабынудың таралуына байланысты. Бұл кезде іш қуысына фибриногенді көп сұйық жиналады , ол сорылған кезде көптеген жабысулар пайда болады.
Дифференциальді диагностика
Скачать презентацию Туберкулезді полисериозит Анықтама Полисерозит Көптеген
Авдил А. 2.pptx