Г.Тукай -слайд (1).ppt
- Количество слайдов: 50
Туҡай яҙы Эй туған тел, Эй матур тел, Атам-әсәмдең теле. Донъяла күп нәмә белдем Һин туған тел арҡылы. Ғ. Туҡай «Туған тел»
Туҡай яҙы Яҙҙар менән килеп кергәнһең һин, Яҙҙар менән китеп барғанһың. Туҡай яҙы, Туҡай наҙы булып, Күңелдәрҙә мәңге балҡы һин!
Туҡай яҙы Яуһа ла ҡарҙар, тәбиғәт эшләй инде үҙ эшен. Тиҙҙән еҫкәрбеҙ ҡыҙыл, ал гөл сәскәләрҙең еҫен. Ғ. Туҡай «Яҙ
Йылдың дүрт миҙгеле Боҙ һәм ҡар ирене, Һыуҙар йүгерҙе, Илап йылғалар Йәштәр түгелде. Көндәр оҙая, Төндәр ҡыҫҡара. Был ҡайһы ваҡыт? Йә, әйтеп ҡара. Ғ. Туҡай
Кем ул Ғабдулла Туҡай? Ғабдулла Туҡай - татар поэзияһына нигеҙ һалыусы, Татарстандың халыҡ шағиры, әҙәби тәнҡитсе, тәржемәсе һәм публицист
Шағирҙың тыуған йылы Ғабдулла Туҡай 1886 йылдың 14 апрелендә Рәсәй империяһының Ҡаҙан губернияһы Ҡушлауыс ауылында тыуған. «Бәләкәй Туҡай» Рәссам Х. Казаков һүрәте
Ғабдулла Туҡайҙың тыуыу тураһындағ ы митрикаһы
Ғабдулла Туҡайҙың тыуған йорто
Ғабдулла 4 йәшендә етем ҡала. Уны Ҡырлай ауылында Сәғҙи олата – һы тәрбиәләй, крәҫтиән хеҙмәтенә өйрәтә.
Ҡырлай ауылында Туҡай уҡыған мәктәп
Уральск ҡалаһындағы сауҙәгәр Ғәлиәскәр Усмановтың ике ҡатлы йорто. 1895 йылда Туҡай ҡалаға килеп ошо йортта ике туған апаһы менән йәшәй, мәҙрәсәгә уҡырға йөрөй һәм тәүге шиғырҙарын яҙа башлай.
Ҡәләм ҡулда була тороп, йәш шағирға, Мәғлүмдер йә, ҡурҡыу менән өркөү харам. Пушкин йә Лермонтовтан үрнәк алам, Әкрен генә юғарыға үрләп барам. Ғ. Туҡай «Бер татар шағирының һүҙҙәре»
Ғабдулла Туҡайҙың «Ике ҡояш» шиғыры яҙылған
Туҡайҙың «Күңелле альманах» китабы
1907 йылда Ғабдулла Туҡай «Шүрәле» әкиәт–поэмаһын
Шағирҙың «Шүрәле» әҫәренә иллюстрация
1908 йылда Туҡайҙың «Һыу эйәһе» балладаһы яҙылған
Шағирҙың 1909 йылда сыҡҡан «Ынйы бөртөктәре» китабының беренсе һәм яңы тышлығы
Туҡай «Күңелле сәхирәләр» китабын 1910 йылда яҙған
Шағирҙың әҫәрҙәре
Шағирҙың китаптары
Ҡыштар үтеп, яҙ көндәре килә ҡалһа, Сәхрәләрҙә йомшаҡ һауа еле иҫә. Ах, был көндәр ғәмһеҙ күңелдәрҙе киҫә, Үткән ғүмер бер-бер артлы иҫкә төшә. * * * * Донъяларҙа боҙҙар аға тау-тау булып, Һауаларҙа ҡоштар оса болот-болот, Эй хоҙайым, рәхмәтең менән көндө йылыт, Үлгән донъя яңы йәндәр алһын инде. Ғ. Туҡай «Яҙ ғәләмәттәре»
Туҡайҙың сәйәхәттәре
Шағирҙың дуҫтары 1912 йылдың 14 апрелендә Ғабдулла Туҡай Өфөгә килә һәм башҡорт халыҡ шағиры Мәжит Ғафури менән таныша. Мәжит Ғафури үҙенең берҙән-бер бәлтәҺен һатып шағирҙы ҡунаҡ итә.
А. Арсланов. «М. Ғафуриҙың Ғ. Туҡай менән осрашыуы»
Ғабдулла Туҡай дуҫы Фәтих Әмирхәнов менән, 1912 йыл.
Шағир үлемһеҙ 1913 йылдың 2(15) апрелендә 26 йәшлек Ғабдулла Туҡай ҡаты ауырыған дан һуң вафат була.
Ғабдулла Туҡай Ҡаҙанда иҫке татар зыяратында ерләнгән.
Шағир үлемһеҙ Һөй ғүмерҙе, һөй халыҡты Һөй халыҡтың донъяһын, Беҙ үләрбеҙ, билдәле, Тик үкенескә ҡалмаһын! Ғ. Туҡай «Һөй ғүмерҙе»
1937 йылдың 21 авгусында Ҡаҙанда Ғабдулла Туҡай исемендәге Татар Дәүләт филармонияһы эшләй башлай.
1960 йылда Уральскиҙа шағирға әҙәби-мемориаль музей асыла
Әҙәби-мемориаль музейҙың бер өлөшө
Музейҙың этнография мөйөшө
Шағирҙың йоҡо бүлмәһе
Шағирҙың шәхси әйберҙәре Тимер стаканы (Туҡай 1912 йылда Петербургтан һатып алған) һәм шкатулкаһы
Шағирҙың шәхси әйберҙәре (велвет таҡыяһы, көмөш запонкалары һәм юл кәрзине)
Музей алдында шағир скульптураһ ы Авторы - Б. Урманче 1976 йыл
Ҡазанда Ғабдулла Туҡайға ҡуйылған һәйкәл Һәйкәлдең скульпторы С. Ахунов 1976 йыл
1986 йылда Ҡаҙанда Ғабдулла Туҡайға музей асыла
Музейҙың эске күренеше
Музейҙың эске күренеше
Ҡазан метроһының шағир исемен йөрөткән станцияһында мозаик панно
Туҡай исемен йөрөткән теплоход
«Яҙ яҡын» дың шатлығынан Йөҙгә сыҡҡан йылмайыу Инде йәштәрҙә түгел, Хатта хәлһеҙ ҡартта бар. Ғ. Туҡай «Яҙ ғәләмәттәре»
«Шағир Ғ. Туҡай» Рәссам Е. Симбирин һүрәте, 1976 й.
«Туҡай һәм апаһы Ғәзизә Уральскиҙә» Рәссам Х. Яҡупов һүрәте, 1971 йыл
Туҡай яҙы Килде Аҡ диңгеҙҙең артынан осоп бер ҡарлуғас, Ҡунды ла ул һайраны, һайлап үҙенә бер ағас. Ғ. Туҡай «Яҙ хәбәре»
Күкрәгемдә минең шиғыр утым һаумы? ! Күтәрәм мин, ҡарт булһам да, ауыр тауҙы Күңелемдә көн һаман аяҙ – һаман да яҙ, Шағир күңелендә ҡыш булмай һәм дә ҡар яумай. Ғ. Туҡай «Шағир»
Туҡай яҙы Яҙҙар менән килеп кергәнһең һин, Яҙҙар менән китеп барғанһың. Туҡай яҙы, Туҡай наҙы булып Күңелдәрҙә мәңге балҡы һин!
Иғтибарығыҙ өсөн рәхмәт!


