Техникалық және кәсіптік білім беру Орындаған: Деф 1 - топ студенті Тұрғын Аяжан Қабылдаған: Молдақожаев Ш. Ш
Министерство образования и науки Республики Казахстан О законодательном обеспечении реализации Государственной программы развития технического и профессионального образования в Республике Казахстан на 2008 -2012 годы 27 марта, 2009 года
Техникалық және кәсіптік білім беру әлемдік қоғамдастықтың, Біріккен Ұлттар Ұйымының, ЮНЕСКО-ның, Халықаралық Еңбек Ұйымының және басқа да беделді халықаралық ұйымдардың әрқашан назарында. Біріккен ұлттар ұйымы техникалық және кәсіптік білімді мыңжылдықты дамыту мақсатының бірі ретінде белгілеген.
Техникалық және кәсіптік білім беру ғаламдық экономикалық дағдарыс жағдайында аса маңыздылыққа ие. Мемлекет басшысының 2009 жылғы 6 наурыздағы «Дағдарыстан жаңару мен дамуға» атты Қазақстан халқына Жолдауында адами капиталдың дамуы қоғам тұрақтылығының негізгі басымдылығы болып айқындалғаны кездейсоқ емес. Ел Президенті техникалық және кәсіптік білім беретін оқу орындарының базасында кадрларды қайта оқыту және қайта даярлау жөніндегі толық ауқымды жұмысты ұйымдастыруды тапсырды. 146500 адамды кәсіптік оқыту үшін республикалық бюджеттен 14 млрд. теңгеден аса қаражат бөлінетін болады.
Халықаралық Еңбек Ұйымы техникалық және кәсіптік білім беруді: - өмірлік дағдыларды қалыптастыру және жастарды техника мен еңбек әлеміне тарту құралы; - жұмыспен қамту, халықты әлеуметтік қорғау механизмі; - өндірісті, шағын және орта бизнесті кадрлармен қамтамасыз етуші; - тұлғаның кәсіптік іске араласуы және үздіксіз білім алу мүмкіндігі; - - дағдарысқа қарсы негізгі фактор ретінде қарастырады.
2009 жылы. ЮНЕСКО-ның сайынғы жыл Бүкіл әлемдік баяндамасының деректері негізінде баршаға білім беруді дамыту индексі бойынша әлемнің 129 мемлекеттері арасынан Қазақстан 1 -орынға көтерілді. Сонымен қатар, 14 -24 жас аралығындағы жастардың техникалық және кәсіптік біліммен қамтылуы бойынша Қазақстан көрсеткіші 17. 2%. Бұл көрсеткіш Экономикалық Ынтымақтастық және Даму Ұйымы елдерінің көпшілігіне қарағанда бірталай төмен. 14 -24 жас аралығындағы жастардың Корея мен Жаңа Зеландияда 48%, Бельгия мен Эстонияда 34%, Ресейде 33%, Жапонияда 30%, Ұлыбританияда 28 пайызы техникалық және кәсіптік біліммен қамтылған.
Бәсекеге қабілеттілік ғаламдық индексінің (БҚҒИ) соңғы деректері 12 білім көрсеткіштерінен 8 -і бойынша Қазақстан көрсеткіштерінің төмендегенін көрсетеді. Қазақстан тек қана жастарға орта білім берудің жоғары сатысын (сонымен бірге техникалық және кәсіптік білімді) қамту бойынша 51 -орынға ілікті. Негізгі себептерінің бірі – техникалық және кәсіптік білім жүйесінің жеткіліксіз дамуы болып табылады. Техникалық және кәсіптік білім алудың қолжетімділігі және сапа деңгейі бойынша Қазақстан Еуропа елдерінен едәуір төмен тұрады.
Қазақстанда экономикалық белсенді халықтың жоғары, толық емес жоғары кәсіптік білімі бар азаматтар үлесі 54%-ды құрайды. Бұл көрсеткіш Еуропа елдерінің (25%) осындай көрсеткіштерінен 2 есе жоғары. Жалпы орта білімі, кәсіптік — техникалық білімі бар экономикалық белсенді халықтың үлесі кейбір Европа елдерінде 57%-ға дейін жетеді. Қазақстанда осы көрсеткіш - 41% құрайды. Бұл мәліметтер басқа елдермен салыстырғанда Қазақстанда техникалық және кәсіптік білім жүйесіне жеткіліксіз назар аударылатынын және кадрларды даярлауда тепе-теңсіздіктің байқалатынын көрсетеді.
Қазақстандағы Техникалық және кәсіптік білімнің бәсекеге қабілетсіздігінің негізгі себептері: біріншіден, кәсіптік білім берудің мазмұны халықаралық стандарттардың, оқыту мен өндіріс технологияларының талаптарына сәйкес келмеуі; екіншіден, бизнес — құрылымдарды осы салаға тартудың, жастардың кәсіптік білім алуына қолжетімділігінің жеткіліксіз заңнамалық қамтамасыз етілуі; үшіншіден, Техникалық және кәсіптік білімді қаржыландыру Экономикалық Ынтымақтастық және Даму Ұйымы елдерінің орта көрсеткіштерінен 3, 2 есеге кем болуы.
Экономикалық Ынтымақтастық және Даму Ұйымы елдерінде соңғы жылдары қаржыландыру бойынша техникалық және кәсіптік білім беруде бір білім алушыға жұмсалатын шығындар орташа алғанда 4, 3 мың. АҚШ долларын құрады. Мысалы: Норвегияда - 11 мың. АҚШ долларынан аса, Германияда-10, 5 мың. $, Австрияда – 10, 0 мың. $, Францияда – 9, 1 мың. $, Италияда – 8, 4 мың. $. Экономикалық Ынтымақтастық және Даму Ұйымының серіктес-елдерінде: Эстонияда – 3, 7 мың. $, Ресейде – 1, 9 мың. $. Қазақстанда осы шығындар 1052 АҚШ долларын құрайды, бұл Экономикалық Ынтымақтастық және Даму Ұйымы елдерінен орташа 3, 2 есеге кем. Жақсы білім арзан болмайтыны белгілі.
Соңғы 10 жылда Қазақстанда білім беру жүйесін қаржыландыру 10 еседей артты, 1998 жылы 66, 3 млрд. тенгеден 2008 жылы 641, 0 млрд. тенгеге дейін немесе Ішкі жалпы өнімнің 4% құрады. Техникалық және кәсіптік білімді қаржыландыруға 2008 жылы білім жүйесіне бөлінген жалпы қаражаттан 33, 95 млн. тг. немесе 5, 3% бөлінді немесе ішкі жалпы өнімнің 0, 2% құрады. Осы орайда еліміздегі білім алушылардың жалпы санынан 13%-нан астамы техникалық және кәсіптік білім жүйесінде білім алатынын атап айтқан жөн.
Ұлттық кәсіптік біліктілік жүйесін Халықаралық техникалық реттеуге салалық заңдар мен бағдарламалар және кәсіптік стандарттар кіреді. Кәсіптік стандарттар негізінде мамандарды даярлаудың кәсіптік білім беру стандарттары әзірленеді. Ал оқытудың нәтижелері кәсіби даярлықтың сапасын тәуелсіз бағалаумен біліктілік деңгейін сертификаттаумен қорытындыланады.
Скачать презентацию Техникалық және кәсіптік білім беру Орындаған Деф 1
712141.ppt