TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ 5. HAFTA-6. HAFTA DEVAM 1
Monitör Ekran Kartı Ethernet (Ağ) kartı, tv kartı, ses kartı Kasa, güç kaynağı Yazıcı Tarayıcı Fare Klavye 2
Bilgisayarın Yapısı (Tekrar) BİLGİSAYAR Donanım Temel Birimler Anakart İşlemci Ram Harddisk Floppy Ekran Kartı Kasa Monitör Klavye+Mouse Yazılım Çevre Birimleri Yazıcı Tarayıcı Çizici… İşletim Sistemleri MS-Dos Windows Unix Linux Nowel OS/2 Uygulamalar MS Word MS Excel MS Power Point Muhasebe Programları Oyunlar Chat Programları 3
Bilgisayar Donanım Yapısı (Tekrar) ANA DONANIM BİRİMLERİ KASA İÇİNDE Anakart (Main Board) RAM İşlemci (CPU) Ekran Kartı (Graphic Card) Sabit Dist (Hard Disk) Disket Sürücü (Floppy Drive) KASA DIŞINDA Klavye (Keyboard) Ekran (Screen) Fare (Mouse) EK DONANIM BİRİMLERİ KASA İÇİNDE Ses Kartı (Sound Card) CD-DVD-ROM Ağ Kartı (Network Adapter) TV Kartı (TV Card) KASA DIŞINDA Yazıcı (Printer) Hoparlör (Speaker) Oyun Çubuğu (Joystick) 4
Bilgisayar – Sistemin Başlaması Güç Düğmesi ROM BIOS Sistem (Donanım-Test) Bilgileri 1. Güç 2. Bios 3. Donanım Testi 4. HDD 5. İşletim Sistemi Ram ANAKART MAINBOARD BELLEK RAM YÜKLENİR SABİT DİSK HDD İşletim Sistemi Bilgileri Windows İşletim Sistemini Çalışır Halde 5
Bilgisayar – Program Çalıştırmak 1. HDD Arama 2. Program Setup Dosyası 3. Program Çalışır Halde Ram Kullanılacak Program Seçimi ANAKART MAINBOARD SABİT DİSK HDD Programın Belleğe Gönderilmesi BELLEK RAM YÜKLENİR Windows İşletim Sistemi ve Program Çalışır Halde 6
Bilgisayar Çevre Birimleri Ekran / Monitör / Screen Kasa / Tower / Case Hoparlör / Speaker Klavye / Keyboard Fare / Mouse 7
Monitör (Screen) Monitör; bilgisayarın mikroişlemcisinden gönderilen sinyallerin ekran kartında işlenmesinden sonra gözün görebileceği şekilde görüntüye dönüştüren cihazdır. Monitörün Kalitesini Etkileyen Faktörler; Nokta Genişliği / Aralığı Çözünürlük Görüntü Alanı (İzlenebilir alan) Görüntü Tazeleme Oranı Renk Derinliği 8
Monitör – Nokta Genişliği Ekranda görünen şekil, dikey(sütun) ve yatay (satır) üzerindeki kırmızı, yeşil ve mavi noktalardan oluşur, bunların her birine pixel denir. Nokta genişliği pikseller arasındaki boşluktur. Nokta genişliği hakkında akılda kalması gereken şey ne kadar küçükse o kadar iyi olduğudur. 9
Monitör – Çözünürlük Ekran görüntüsü oluşturmak için kullanilan yatay ve dikey nokta sayısına "çözünürlük" denir. Yataydaki piksel sayısı ve dikeydeki piksel sayısının arda yazılmasıyla ifade edilir Örneğin 800*600 çözünürlük 800 sütun da ve 600 satır da olmak üzere toplam 480 000 nokta olduğunu belirtir. Yüksek çözünürlük daha fazla bilgilerin ekrana iletilebilmesi ve daha net görüntüler demektir. 10
Monitör – Görüntü Alanı (İzlenebilir alan): Monitör görüntü alanı, ekranın köşegen uzunluğuyla ölçülür, birimi inc dir. 15”, 17”, 19”, 21” 11
Monitör – Görüntü Tazeleme Oranı Ekranda 1 saniyede görüntünün kaç defa değiştiğini Tazeleme oranı belirler. Örnek: Bu oran 70 ise ekrandaki görüntüler 1 saniye boyunca 70 defa değişip tazelenirler. Düşük tazeleme oranları ekranda titreşimlere yol açar ve bu durum baş ağrısı ve gözlerde probleme yol açar. Yenilemenin çözünürlükle de bağlantısı vardır. Ekran çözünürlüğü arttıkça görüntü yenileme hızı düşer. Çünkü daha çok nokta ayrıntısı taranmaktadır ve işlem zamanı uzamıştır. 12
Monitör – Renk Derinliği Monitördeki renk kalitesini ifade etmektedir. Monitörde gösterilebilecek renk adedi bu tanımlama ile elde edilir. Daha fazla renk, gerçeğe daha yakın ve daha iyi görüntü demektir. Yandaki tablo, bit derinliklerinin ne kadar değişik renge olanak verdiklerini göstermektedir 13
Monitör Çeşitleri CRT (Cathode Ray Tube) Katot Işın Tüplü Ekran LCD (Liquid Crystall Display) Sıvı Kristalli Ekran Plazma 14
Monitör - CRT Standart renkli televizyon teknolojisi olan Tüp teknolojisi ile çalışırlar. Elektron tabancasından çıkan elektronların monitör yüzeyindeki fosfor tabakasına çarpması sonucu meydana gelen patlamayla birlikte oluşan ışıma prensibine göre çalışmaktadırlar. 15
Monitör – CRT Resim Kalitesi Keskinlik/Netlik: Shadow mask kullanan monitörler genelde düşük çözünürlükte ve ekranın orta kısmında keskin görüntü sunabilirler. Fakat Trinitron teknolojisine sahip monitörler ekranın her köşesinde aynı keskinlik ve netlikte görüntü sunarlar. Parlaklık: Aperture Grill ve Trinitron teknolojisine sahip monitörlerin görüntüleri diğerlerine göre daha parlaktır. Yastıklanma: Özellikle ekranın sağ ve sol köşelerinde tüpün yapısından dolayı yastıklanma veya daireye benzeyen şekil bozukluğu görülür. Üretici firmalar bu hatayı düzeltmek için yastıklanma (Pincushion) ayarı özelliği koymuşlardır. Farklı çözünürlükte farklı yastıklanma olduğundan bu düzeltme işini bize bırakmışlardır. Parlama: Genellikle gündüz güneş ışığından ve gece aydınlatmalardan monitöre yansıyan ışık hem gözü hem de çalışma rahatlığını bozabilmektedir. Üreticiler bu yansımayı en aza indirmek için kendilerince ayrı özellikler kullanırlar. Fakat en fazla faydalı olduğu bilinen Trinitron teknolojili monitörlerdir. 16
Trinitron? Trinitron, Sony'nin tüp ekran teknolojisidir. Diğer televizyon tüpleri bir küreden kesilmiş gibidir, Trinitron ise silindirden kesilmiş bir parça görünümündedir. Sony, Trinitron teknolojisini 1960'larda geliştirmiş ve patentini 1996'ya kadar elinde tutmuştur. 17
Monitör – CRT Degauss Bilindiği üzere elektronlar manyetik alandan etkilenmektedirler. CRT monitörler manyetik alan kullanarak görüntü oluşturduğundan dolayı mıknatıs gibi manyetik çekim kuvveti oluşturan nesnelerden etkilenirler. Hem tüpün ön yüzeyine hem de arka yüzeyine herhangi manyetik bir cisim yaklaştırdığınızda görüntü ve renklerde bozulmalar görebilirsiniz. Monitör ilk açıldığında tüpün üzerine yüklenmiş olabilecek manyetik yükü ortadan kaldırmak için degauss işlemi gerçekleştirir. Fakat bu işlemi sadece ilk açılışta yapar sonrasında oluşabilecek manyetik etkilere karşı kendini koruyamaz. Buradan sonra monitörde oluşabilecek görüntü bozulmaları kullanıcının idaresine kalmıştır. Yeni monitörlerde dijital ayar menülerinde bu işlemi daha sonra yeniden gerçekleştirmek için degauss özelliği konulmuştur. Eğer monitörünüz eski ise açma//kapama düğmesini kullanarak ilk açılış işlemini kendiniz gerçekleştirebilirsiniz. Bir de monitör yakınlarına içeriğinde mıknatıs barındıran hoparlör, cep telefonu, elektro-mıknatıs gibi nesnelerin yaklaştırılmaması gerekir. Ayrıca manyetik depolama birimlerini (kaset, disket gibi) ilk açılışta ve sonradan yapılan degauss işlemi sırasında monitör yakınına yaklaştırılmaması içeriğinin bozulamaması açısından daha iyi olacaktır. 18
Monitör - LCD monitör, ismini İngilizce adı olan "Liquid Crystal Display" (sıvı kristal ekran) kelimelerinin baş harflerinden almaktadır. LCD ekranlar en yalın ifadeyle iki cam levha arasına sıkıştırılmış sıvı kristal örgüsüdür. LCD ekranın arka kısmında bir ışık kaynağı vardır, görüntü bu ışık kaynağından yayılan ışığın, iki cam levha arasında sıkışmış olan sıvı kristal örgüsünden geçerken değişik renklere bürünmesiyle elde edilir. Avantajları LCD'ler çok incedirler, bu nedenle geleneksel CRT televizyonların ya da monitörlerin kullanılamayacağı yerlere takılabilirler. Renk üretimleri mükemmeldir. Renk kontrastı iyidir, ancak mükemmel değildir. Fosfor temelli bir teknolojiye sahip olmadıkları için, aynı rengin aynı noktada uzun süre kalmasının yaratacağı problemler LCD ekranlarda görülmez. Dezavantajları Ekran alanı başına en yüksek maliyetli görüntüleme seçeneğidir. Karanlık sahnelerde detayları CRT televizyonlar ya da monitörler kadar iyi veremeyebilirler. Görüş açıları düşüktür. 19
Monitör - Plazma, birbirine eşit sayıda bağımsız elektron ve pozitif iyonlardan oluşan elektriksel anlamda Nötr, yüksek iyonize edilmiş gaz karışımının farklı bir hale dönüştüğünde kendisine verilen isimdir. Bu açıdan bakıldığında maddenin katı, sıvı ve gaz dediğimiz üç halinden farklı bir haldir. Cihaza elektrik verildiğinde bu bölmelerin içindeki özel karışım gaz, maddenin üç halinden farklı olan plazma haline dönüşür ve görünmeyen UV ışını yayar. Bu ışın kırmızı, mavi ve yeşil fosfor tabakasına çarparak görünür ışığı ve renkleri oluşturma yöntemi ile diğer televizyon teknolojilerinden farklılaşır. Plazma teknolojisinde her pikselde içleri özel bir gaz karışımı ile dolu düşük basınçlı kapalı cam bölmecikleri vardır. Bu ufak plazma bölmelerinin ardında kırmızı, mavi ve yeşilden oluşan renkli fosforlar bulunur. Plazma Artıları ve eksileri + 161 cm e kadar plazma ekranlar bulunabilir. + Az yer kaplar hafiftir. + Yenilerde HD uyumu ile mükemmel görüntü kalitesine ulaşılabilir. - Görüntü kalitesi LCD lere nazaran daha düşüktür - Güç tüketimi fazladır. - Ekranda uzun süre kalabilecek sabit bir görüntü ekran yüzeyine yapışır ve silinmez. - Fiyatları pahalıdır. 20
Ekran Kartı Diğer bir adıyla grafik kartları olarak bilinen bu kartlar bilgisayar monitöründeki her türlü yazının ve grafiğin oluşturulmasında işlemci ile monitör arasında görev yapan adaptörlerdir, Grafik kartları genel olarak dört bölümden oluşur. Ekran Belleği Video Denetleyici Video RAM Karakter Üretici 21
Ekran Kartı – Yapısı & İşleyişi Bilgisayarda ekranlarının (monitör) çalışması için, makinenin içinde bir ekran kartı olmalıdır. Ekran kartları, diğer bir adıyla grafik kartları, bilgisayar monitöründeki her türlü yazı, grafik, resim, film gibi şekillerin oluşturulmasında işlemci ile monitör arasında görev yapan adaptörlerdir. Yani ekran kartları bir bilgisayarın CPU’ sunda işlenen verileri monitöre anlaşılır bir şekilde iletme amacıyla kullanılır. Bilgisayarın yaptığı işlerin sonucu, ekranımızda görüntülenir. Ayrıca bu kart ekrandaki görüntülerin netliğini ve görüntü tazeleme hızını belirler. Mevcut kullanılanlar içinde PCI ve AGP olmak üzere iki veri yolunu kullanan ekran kartları bulunmaktadır. TV-Out özelliği olan ekran kartları ile bilgisayardaki görüntü TV ekranına aktarılabilir. Bunun için SCART kablosunun bir ucu TV ye diğer ucu ekran kartına takılır. 22
Ekran Kartı - Çözünürlük Bir görüntünün (resim, çizim vb. ) belirli bir alanı içindeki piksel sayısına çözünürlük denir. Bu piksel sayısı ne kadar fazla ise görüntü o kadar kaliteli görüntülenir. Çözünürlük (resolution) genellikle “DPI” veya “PPI” gibi iki kısaltmayla kullanılır; DPI: Bir inç başına düşen nokta sayısı (dot per inch) anlamına gelir. Film çıkış ve baskı makinalarının bir inç için vurdukları nokta sayısına göre belirlenmektedir. Genel olarak iyi seviyede kaliteli bir çıkış alınabilmesi için kabul edilmiş standart matbaa ve fotoğraf baskı çözünürlüğü 300 DPI’dır (tam doğru değeri 304. 8’dir). PPI: Bir inç başına düşen piksel sayısı (pixel per inch) anlamına gelir. Genellikle sadece ekranda gösterilen görüntüler için kullanılır. Ancak temelde DPI ve PPI benzer anlamdadır ve bu sebeple digital (sayısal) tasarım işi ile uğraşanlar tarafından çoğu zaman PPI yerine DPI da kullanılmaktadır. Ekran çözünürlüğü 72 PPI olduğundan web için hazırlanan çalışmalarda genellikle 72 PPI kullanılır. Çünkü unutulmamalıdır ki çözünürlük arttıkça dosya boyutu da artacak ve hem sabit diskte daha fazla yer kaplayacak hem de web ortamında yüklenme süresi uzayacaktır. 23
Ekran Kartı – Renk Derinliği Renk derinliği ekran kartının gösterebileceği minimum ve maksimum renk miktarıdır. Bu değerler günümüzde 16 renkten başlayıp 32 bite (2’nin 32. kuvveti kadar renk) kadar desteklenmektedir. Renk derinliği ne kadar yüksek ayarlarsanız görüntü o derece netleşir ve performans düşer. Bu netleşme ve performans düşüşü 2 D uygulamalardan ziyade 3 D uygulamalar ve oyunlarda kendini belli eder 24
Ekran Kartı – Monochrome 720*350 piksel çözünürlükte çalışsan bu kartların kapasiteleri ASCII karakterleri, sayı ve harfleri göstermekten ibarettir. Bilgisayarın ilk yıllarında kullanılan bu kartların çalışma frekansları düşüktür. Sarı- siyah veya yeşil-beyaz görünümde bir text alana sahiptir. 25
Ekran Kartı – CGA (Color Graphics Ekran Kartları) CGA ekran kartları ilk renkli ekran kartlarıdır. Gerçekten çok düşük bir renk sayısına ve yok denecek kadar az renk derinliğine sahip olan bu kartlar IBM firması tarafından üretilmiştir. 26
Ekran Kartı – EGA (Enhanced Graphics Adapter) Bu ekran kartları 16 rengi desteklemektedirler. Fakat CGA kartlarına göre çok gelişmiş bir yapıdadırlar. 640*350 piksellik görüntü ve 256 Kb belleğe sahiptirler. 27
Ekran Kartı – Hercules Mono Graphics Tek renkli olmasına rağmen, renkleri grinin tonlarıyla gösterebilir ve grafikleri de destekler. 720 x 348 piksellik çözünürlüğü ile CGA’dan daha iyi görüntü gösterir. Şu anda kullanılmamaktadır. 28
Ekran Kartı – VGA (Video Graphics Array) Anlatılan ekran kartları artık kullanılmamaktadır. Günümüzün Grafik standardı VGA kartıdır. VGA bütün görüntü modlarıyla uyumludur. VGA kart teknolojisi sayısal sinyalleri analog sinyallere dönüştürme yoluyla yukarıdaki sayılan ekran kartlarından tamamen ayrılır. İlk çıkan VGA kartlar 256 renk gösterirken şu anda 64 bit veri yolu üzerinde 8 byte ve daha üzeri VRAM kullanan çok yüksek hızlı ekran kartlarıdır. VGA ekran kartıyla birlikte renkli monitörler kullanılmaya başlanmıştır. SVGA (Super VGA) VGA kartının geliştirilmişidir. 800 x 600 çözünürlükte ve 256 renk gösterir. 4 Megabyte’a kadar video belleği vardır. Bu kartların önceleri ISA ve VESA veri yolu olanları imal edilmekteydi. Şimdi PCI ve AGP veri yolu kartlar üretilmektedir. 29
Ekran Kartı – Ram / Çözünürlük Ekran kartları standart olarak 1, 2, 4 MB ve daha yüksek hafızalara sahiptirler. Size ne kadar gerekli? Bu sorunun cevabı aslında sisteminizi hangi amaçla kullandığınıza bağlı olarak değişiyor. Ekran kartınızda bulunan RAM miktarı sayesinde video chip’i daha büyük bitmap dosyalarını hafızaya atabiliyor. Bu da daha yüksek çözünürlüklerde ve renk modunda çalışabilmenizi sağlıyor. Çözünürlük 16 bit’te bitmap büyüklüğü Gerekli RAM Miktarı 640 x 480 614, 000 byte 1 MB 800 x 600 960, 000 byte 1, 5 MB 1024 x 768 1, 572, 864 byte 2 MB 1152 x 864 1, 990, 656 byte 2, 5 MB 1280 x 1024 2, 621, 440 byte 3 MB 1600 x 1200 3, 840, 000 byte 4 MB 30
Ekran Kartı – AGP (Advanced Graphic Port ) PCI veri yolu halen pek çok donanım için yeterli veri yolu sağlasa da, üç boyutlu grafiklerde gerçekliği yakalanamıyordu. Çünkü 132 Mbit/sn veri transferi yetersiz kalıyordu. Bu durum Intel’i yeni bir arayışa yöneltti ve 1998 yılının ortasında AGP veri yoluna sahip anakartlar ortaya çıktı. AGP sadece ekran kartına ait bir veri yolu olduğundan grafik alt sistemi için daha etkin bir veri aktarımı sağlıyor. Veri yolu frekansı 66 MHz üzerinden AGP 1 X 264 Mbit/sn veri aktarım hızı , AGP 2 X çift veri oranı sayesinde 528 Mbit/sn veri aktarım hızı , AGP 4 X 1, 06 Gbit/sn veri aktarım hızı ve yeni çıkan AGP 8 X düşük voltajıyla 2, 1 veri aktarım hızı sağlıyor. 31
Ethernet Kartı Ethernet kartı, network(ağ) sistemlerinde kullanılan, bilgisayarla ağ arasında iletişimi sağlayan ağ arabirim kartıdır. (NIC Network Interface Card). Masaüstü bilgisayarlarda bir genişleme yuvasına takılan, diz üstü bilgisayarlarda bir PC Card (PMCIA) soketine takılan yahut bir paralel port aracılığıyla bağlanan karttır. Bir PC'yi ağa bağlayabilmek için bilgisayar içerisindeki bölümlere (slot) Ethernet ağ kartı takılmalı ve bilgisayara kartın sürücü programı yüklenmelidir. 32
TV Kartı Bilgisayarınızı bir televizyon’a emüle eden (benzeten) bir parça ve program grubudur. Üstünde TV Tuner olan bir kart, anten veya kablo tv gibi bir alıcıdan gelen görüntüyü alarak çeşitli yongalar yardımıyla Anolog Digital çeviri yaparak veri yoluna paket olarak iletir. Veri yolundan giden bu bilgiler bir program tarafından alınır ve ekrana yansıtılır. 33
Ses Kartı Ses kartı anakarttakı ISA veya PCI veriyoluna takılan ve bilgisayarın ses kaydetmesini, işlemesini, ve çalmasını mümkün kılan bilgisayar parçasıdır. Genel görünümü elektronik bir devre ve dışarı ile bağlantının sağlanabileceği jak yuvalarından ibarettir. Ses kartlarının dört temel fonksiyonu: ses oluşturma (synthesizing) işlevi, MIDI ara yüzü, analog dan sayısala çeviri (mikrofon aracılığıyla ses kaydı vb. ), sayısaldan analog'a çeviri (hoparlorden ses çıktısı vb. ) şeklindeki işlemlerdir. Geçmişte ses kartları ISA yuvaları için üretilirken, artık PCI yuvalarının gelişmiş özellikleri ve daha az işlemci ihtiyaçları göz önünde bulundurularak PCI yuvalarına göre üretilmektedir. Hatta günümüzde kimi anakart üreticileri ses kartlarını anakartların kendi üstlerinde (onboard) olarak üretmektedirler. 34
Kasa - Case Bilgisayarı oluşturan parçaların içine takıldığı ve parçaları bir arada tutan metal veya plastik bir kutudur. 35
Kasa - Çeşitler PC/XT AT/Desk AT/Tower Baby-AT LPX ATX SFX WTX PC/XT ATX Baby-AT WTX LPX UÇUK 36
Kasa - Tuşlar Açma/Kapama (Power On/Off) tuşu, bilgisayarı açıp kapamayı sağlar. Sabit disk sürücü ışığı, bilgisayar sabit diske bir şey yazdığı veya ondan bir bilgi aldığı(okuduğu) zaman yanar. Bu ışık yanarken bilgisayarı sakın kapamayın ve oynatmayın yoksa diskteki bilgiler bozulabilir. Turbo düğmesi, mikroişlemcisi iki değişik saat hızında çalışabilen bilgisayarlar da, işlem hızını artırmak ya da azaltmakta kullanılır. 37
Kasa – Güç Kaynağı (Power Supply) Güç kaynağının görevi, elektriği doğru akıma çevirerek, bilgisayar sisteminin çalışması için gerekli elektrik enerjisini sağlamaktır. Elektrik voltajındaki muhtemel azalma ve artışlara karşı sistemin güvenli bir şekilde çalışmasını sağlayacak şekilde voltajı dengeleme görevini de üstlenirler. Normal bir kişisel bilgisayarında güç kaynağının çalışma voltajı 110 -220 Volt ve gücü 150250 Watt civarındadır. Bilgisayarın, sabit disk, disket sürücüsü ve cd-rom gibi cihazların dönmesini sağlayan motorlar için 12 volt seviyesinde bir elektrik gücü gereklidir. Bunun yanında elektronik devre kartları için gerekli olan elektrik gücü 3 ile 5 volt kadardır. Güç kaynağından çıkan elektrik kabloları, başta anakart olmak üzere diğer donanım birimlerine takılır. bazı donanım birimleri anakartın genişleme yuvalarına takıldığından gerekli elektriği anakart üzerinden alırlar. Elektronik parçalar, üzerinden elektrik akımı geçtiğinde ısınırlar ve soğutulmadıkları taktirde normal görevlerini yerine getiremezler. Bunun için güç kaynağında bir de soğutucu fan bulunur. 38
Güç Kaynağı – AT / ATX Günümüz bilgisayarlarında iki tip güç kaynağı kullanılmaktadır. AT Tipi Güç Kaynağı: Sistem enerjisinin kesilmesi kasa paneline bağlı power düğmesi ile sağlanan güç kaynaklarıdır. Enerjinin verilmesi veya kesilmesi bu düğmeyle kontrol edilir. Genellikle Pentium II öncesi AT kasa ve anakartlar için kullanılmaktadır. ATX Tipi Güç Kaynağı: Sistem enerjisi BIOS tarafından kapatılır veya açılır. Kasa üzerindeki Power düğmesi anakart üzerindeki power switch konnektörüne bağlıdır. Düğmeden gelen sinyal ile sistem enerjiyi keser veya uyku moduna geçirir. İşletim sisteminden verilen komutla da aynı işlem gerçekleştirilebilir. (Windows ta "bilgisayarı kapat" komutu) 39
Kesintisiz Güç Kaynağı (UPS) KGK (Kesintisiz Güç Kaynağı - UPS: uninterruptable power supply) olarak tanımlanan sistemler, bilgisayar ve bağlı birimleri için oldukça önemli cihazlardır. Kendisine bağlı tüm elektronik cihazları şehir elektrik şebekesinden oluşacak problemlerden uzak tutmak için devreye sokulan sistemler olarak tanımlayabiliriz. Örneğin, KGK cihazı ayarlanarak hem şehir elektriğinde oluşan parazitlerden, farklı gerilim ve dalgalardan arındırılmış sabit genlikli gerilim sağlamakta hem de elektrik kesintisi sırasında içindeki aküyü devreye sokarak kesintisiz çalışma olanağı sunabilmektedir. Kısaca KGK´nın temel görevi, cihazınızın elektrik kesintileri, voltaj dalgalanmaları vs. gibi sorunlara karşı, kesintiye uğramadan, güvenli bir şekilde kapatılmasına olanak sağlamak ve bu sayede bilgisayar donanımınızı korumak, çalışma esnasında yüklü bilgilerin kesinti nedeniyle silinmesini önlemektir. Ayrıca KGK, bir elektrik üreticisi olan jeneratörden farklı bir donanımdır. Şebekedeki problemleri düzenleyen bir regülatör ve elektrik kesintilerine karşı donanımı koruyan, akü özelliğiyle enerji ihtiyacını yedekleyen bir cihazdır. 40
Yazıcı - Printer Bilgisayardaki bilgilerin basılı bir kopyasını almamızı sağlayan çıktı aygıtlarından biridir. Başka bir ifadeyle bilgisayardan elde edilen çıktıları kağıt üzerine yazan elektronik baskı birimidir. Üç çeşit yazıcı vardır: Nokta vuruşlu yazıcılar Mürekkep püskürtmeli yazıcılar Lazer yazıcılar 41
Yazıcı – Nokta Vuruşlu Matrix şeklinde dizilmiş iğneleri, elektromıknatıs etkisiyle hareket ettirerek gergin duran şeride nokta vuruşlarla karakteri basan yazıcılardır. Bu yazıcılar şu bölümlerden oluşur: a)Şerit b)Şerit kafesi c)Şaryo(kağıt rulosu) d)Kağıt seçme mandalı e)Kaka ayarı mandalı f)Traktör g)Paralel bağlantı konnektörü 42
Yazıcı – Mürekkep Püskürtmeli Bu tip yazıcılarda kartuş uçlarında mürekkep çıkış uçları (nozul) mevcuttur. Sıvı mürekkep bu ağızlıklardan, ısı etkisiyle dışarı püskürtülür ve yatayda hareket eden yazıcı kafasıyla kağıt üzerinde resim yada yazı oluşturulur. 43
Yazıcı - Lazer Elektrik alanı ile yüklenmiş bir tamburun lazer ışını ile elektrik alanından arındırılmış bölümlerine, karbon (toner) partiküllerinin yapışması sayesinde çıktı elde edilmesi ile yazma işlemini gerçekleştiren yazıcı tipidir. 44
Tarayıcı - Scanner Tarayıcı farklı bir çok tipteki belge ve fotoğrafı bilgisayarda okunabilir biçime dönüştüren cihazdır. Bu cihazların çalışmasını fotokopi ve fakslara benzetmek mümkündür. Tarayıcılarda her noktayı algılamayı sağlayan sensörler vardır, sensörler ile elde edilen sinyal siyah, beyaz, gri ya da orijinal rengi temsil edebilen sayısal piksellere dönüştüren Analog/Sayısal dönüştürücü aracılığı ile bilgisayara iletilir. 45
Tarayıcı - Çeşitler El Tarayıcıları: El ile tarama yapıldığı çok hassas ve net sonuçlar elde edilemez. Drum Scanner: Bunlar özel olarak profesyonel amaçlar için tasarlanmış tarayıcılardır. Bu tip tarayıcılar çok gelişmiş olup masaüstü yayıncılık sistemlerinde ve modern baskı sistemlerinde kullanılır. Masaüstü (Flatbed) Tarayıcılar: Bunlar ev ve ofis kullanıcıları için tasarlanmış olan kullanımı kolay, tarayıcılardır. Özel Amaçlı Tarayıcılar: Sadece belli bir amaca yönelik cihazlardır. Mesela dia tarayan modeller gibi. 46
Fare - Mouse, ekranda görülen imleç yardımıyla komut girişi yapmaya yarayan, üzerinde iki veya üç tuşu bulunan, düzgün bir yüzeyde hareket ederek, elektriksel sinyaller üreten bir giriş birimidir. Mouse hareket ettirildikçe, ekrandaki mouse işareti de hareket eder. 47
Fare – Klasik (Toplu) Topun sürtünmesi ile hareket eden ve uçlarına encoder bağlı diskler yardımı ile düzlem üzerindeki konumun belirlenmesini sağlayan giriş aygıtıdır. Fare düz bir yüzeyde hareket ettirildikçe, topun hareketi ekrandaki işaretin hareketine dönüştürülür. 48
Fare - Optik Mouse lar, mouse içerisinde bulunan kırmızı ışık yayan bir led ve yayılan bu ışığın yansımalarını algılayan bir CMOS sensörü sayesinde, düzlemdeki hareketi ekrana verirler. 49
Fare – Klasik & Optik mouse hareketli parça içermediği için aşınma yoktur ve arıza ihtimali azdır. Optik mouse’un içerisine pislik girmesi ihtimali yoktur. Optik mouse; çözünürlüğü (görüntüleme ve işleme) yüksek uygulamalarda daha hassas çalışma imkanı sağlar. Optik mouse un “mouse pad” gibi özel yüzey gereksinimi yoktur. 50
Fare - Kavramlar İmleç: Farenin ekran üzerinde nerede olduğunu gösterir. Tıklama: Farenin sol tuşuna bir kez basılmasıdır. Çift Tıklama: Farenin sol tuşuna kısa aralıklarla iki kez tıklanmasıdır. Bir simgeye yüklenen işlevinin yerine getirilmesini sağlar. Sürükleme: Farenin sol tuşunu basılı tutarak imlecin yerinin değiştirilmesi işlemidir. Seçme: Sol tuş herhangi bir nesnenin olmadığı alanda tıklanır, mouse ile çerçeve oluşturulur. Çerçeveye giren nesneler seçilmiş olur. 51
Klavye - Keyboard Klavye, üzerinde harf, rakam, özel karakterler ve özel fonksiyon tuşlarının bulunduğu, kendi mikroişlemcisi bulunan bir giriş birimidir. 52
Klavye – Q & F Klavyeler harf dizilimlerine göre ikiye ayrılırlar. Q ve F Klavye; F Klavye Türk diline daha uygun olmasına rağmen Q Klavye çok daha fazla yaygındır. 53
Klavye – Fonksiyon Tuşları Bu tuşlar her programlama dilinde ve işletim sisteminde farklı görevler almıştır. F 1 den F 12’ye kadardır. Bu tuşlar belirli bir işlemi çabucak yapmak için kullanılırlar. Örneğin F 1 tuşu çoğu programda yardım bilgilerini ekrana getirir. 54
Klavye – Daktilo Tuşları Harfler , sayılar ve noktalama işaretleri tuşlarıdır. 55
Klavye – Numerik Tuşlar Numerik tuşlar: Rakamsal tuşlardır. Klavyede fonksiyon tuşlarının altında ve ayrıca klavyenin en sağında yer alırlar. Num Lock: Bu tuş açıkken klavyenin sağ tarafında bulunan rakamları kullanabiliriz. 56
Klavye – Backspace & Del Backspace: İmlecin bulunduğu yerden sola doğru tek siler. Delete (Del): İmlecin bulunduğu yerden sağa doğru tek siler. 57
Klavye – Enter & Esc Enter: Klavye ile yazılan komutun bilgisayara girilmesini ve işleme sokulmasını sağlar. Esc: Escape olarak adlandırılır ve birçok uygulamada iptal etmek vazgeçmek anlamında kullanılır. 58
Klavye – Tab & Insert Tab: Pencere tabanlı programlarda onay kutucukları arasında geçiş yapar. Kelime işlemcilerde satır içinde belli bir miktar boşluk açmak için kullanılır. Insert: Araya karakter girme tuşudur. 59
Klavye – Shift & Alt Gr Shift: Klavyede büyük ve küçük harf yazmada kullanılır. Ayrıca üzerinde iki ayrı karakter bulunan tuşlardan, üst kısımdakileri yazdırır. Alt Gr: Tuşların yan yüzeyinde bulunan karakterleri yazdırır. 60
Klavye – Alt & Ctrl Alt: Ekrandaki Menülerde görünen altı çizgili harf ile beraber basıldığında o menüleri açar. Kendi başına bir işlevi yoktur. Ctrl: Control tuşu diğer tuşlarla birlikte kullanılır. Kendi başına bir işlevi yoktur. En çok kısayol tuşu olarak kullanılır. 61
Klavye – End, Home, Yön Tuşları End : İmleci satırın sonuna götürür. Home: İmleci satırın başına götürür. Yön Tuşları: İmleci aşağı-yukarı, sağa-sola taşımamızı sağlar. 62
Klavye – Pause, Pg. Up, Pg. Down Pause: Ekranda akan görüntüyü, programı durdurur. . Page up: İmleci bir ekran yukarı çıkarır. Page Down: İmleci bir ekran aşağıya indirir. 63
Klavye – Prt. Scn & Space Print Screen: Yazılan yazıyı yazıcıya yollar, ya da ekrandaki görüntüyü hafızaya alır. Space Tuşu: Karakterler arası boşluk bırakılmasını sağlar. 64
Klavye – Caps Lock & Scr. Lk Caps Lock: Büyük harf ya da küçük harf tuşu. Bu tuşa basıldığında klavyenin sağ üst köşesinde bulunan Caps. Lock ışığı yanar veya söner. Yanıkken sürekli Büyük harf yazar. Scroll Lock: Bu tuşa basıldığında imleç kilitlenir ve ekran kayar. 65
Скачать презентацию TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ 5 HAFTA-6 HAFTA DEVAM 1
8cea31b2735b453da48b6e95ce3fc3bf.ppt