Те ксе р г е н :

Те ксе р г е н : Б ур а х а н о в а А. Т. О р ы н д а а н : т е б е ко в а А. . ғ Ө Ғ Гру п п а : П Х — 4 1 5 Эпилепс ия

Э п и л е п с и я – н е й р о н д ы о зул а р д ы с е р і н е н қ қ ң ә а й т а л а н а б е р е т і н м и д ы р ы с п а л ы с т а м а л ы қ ң қ ұ ұ с о з ы л м а л ы ау ру ы. Э п и л е п с и я н ы б д а н 3 0 0 0 ж ы л ұ б р ы н о с ы ау ру м е н ау ы р а н Е г и п е т п е р ау ы н ы ұ ғ ғ Э х п ат о н а л а ш р е т с у р е т т е г е н. о я н ш ы ғ Қ қ ( э п и л е п с и я ) — ( г р е к. e p і l a m b a n o – ш а п б е р і п с т а й м ы н , ш а бу ы л ж а с а й м ы н ) , оя н ш ы – ж и і ұ қ қ ке зд е с е т і н с т а м а л ы ау р ул а р д ы б і р т р і. ұ ң ү

• Эпилепсия туралы ал аш ы деректер Гиппократ е бектерінде “ асиетті ауру” деген атпен, р т рлі себептермен туындайтын бас миыны ауруы ретінде айтыл ан. ғ қ ң қ ә ү ң ғ бу ли ибн Сина стамалы ауруды клиник. к ріністері мен емін толы сипаттап жаз ан. Ә Ә ұ ң ө қ ғ Пайғамбар медицинасы : Эпилепсия ауруы ЭПИЛЕПСИЯ — созылмалы психоневрологиялы ауру. аза хал ында « ояншы » ауруы қ Қ қ қ деп те аталады. Негізгі сипаты — кенеттен ж не айталанып отыратын талмалы стама. ә қ ұ Эпилепсия белгілі бір мерзімде айталанып, нау ас есінен танады, кейде т нжырап, мінезі қ қ ұ згеріп, ой- абілеті т мендейді. Эпилепсия ауруыны себебі лі толы аны талма ан. ө қ ө ң ә қ қ ғ К бінесе, с би рса та жат анда не туыл аннан кейін миында ісік болуынан, ми ө ә құ қ қ ғ шай ал аннан немесе абынуынан, миды р т рлі ауруларынан т. б. жа дайлардан болады. қ ғ қ ң ә ү ғ Кейде б л ауру т ым уалайды. ұ ұқ қ Ауру стар алдында адамны басы ауырып, ме -зе болады, олы дірілдеп, к зі арауытады, ұ ң ң ң қ ө қ бір жерді шыр айналып жат андай. қ

Ауруды клиникасында мынадай белгілер болады: ң сел осты , қ қ сырылдап дем алу, демелі цианоз, еріксіз огония туралы ойлау, бет ү пішінні с йірленуі, тамырыны лсіз со уы, жа ымсыз иіс ң ү ң ә ғ ғ бай алады, к з арашы тары ке ейеді. қ ө қ қ ң Таралымды эпилепсиялы стама а қ ұ ғ естен тану т н. Таралымды ә -рыспалы стама кенеттен пайда болып, лкен эпилепсиялы құ ұ ү қ стама т рін-де білінеді. Ауруды б л т рінде к з алмалары ұ ү ң ұ ү ө ба ытынан тайып, жо ары ы ысады. Ая — ол б лшы еттері шектен ғ ғ ғ қ қ ұ қ тыс жиырылу жа дайында болады. рыспалы стаманы ғ Құ ұ ң клиникалы кезе інде ауру тілін тістеп алуы ж не аузынан ан кетуі қ ң ә қ де осарланады. стама 1 -2 минут, кейде одан да аз а созылып, қ Ұ ғ й ы а ауысатын кома т рінде ая талады. ұ қ ғ ү қ

• ояншы (эпилепсия) стамасында ы к мекҚ қ ұ ғ ө стама кезінде адам еште ені саналы пайды Ұ ң ұқ (т йсінбейді) ж не еште ені сезбейді. Е алдымен сабыр ү ә ң ң са тап, рысулы оз алыстарды же уге тырыспа ыз. қ құ қ қ ғ ң ң Зардап шегушіні тегіс жерге жат ызып, басыны астына қ ң лдебір ж мса зат (егер к шеде болса — киім) ойы ыз, ә ұ қ ө қ ң к йлегіні т ймесін а ытып, ысып т р ан киімін ө ң ү ғ қ ұ ғ шеші із. Егер стама ткен т с ауіпті болса (су, от, шкір ң ұ ө ұ қ ү б рыш), онда нау асты еш жерге оз ама ыз. Басын ұ қ қ ғ ң б йіріне б ры ыз, сол кезде тіл мен т кірік тыныс алу а ү ұ ң ү ғ кедергі келтірмейді. Егер су белгісі бай алса, ауру адамны бар денесін құ қ ң абайлап б йірге б ры ыз. арыс ан тістерін к штеп ү ұ ң Қ қ ү ажыратпа ыз. рысу былыстары бірнеше минуттен ң Құ құ со з бетінше тар айды. Егер м мкіндік болып жатса, ң ө қ ү й ысын андыру а ерік бері із. ұ қ қ ғ ң стамадан со сана б лы ыр к йде алады, организм Ұ ң ұ ңғ ү қ лсірейді ж не жапа шегуші не істеу керектігін білмейді. ә ә Адам з алпына бес минуттен жарты са ат а дейінгі ө қ ғ қ мерзімде келеді. Егер стама бес минуттен астам уа ыт а ұ қ қ созылса, тыныс алуы нашар алпына келсе, онда елеулі қ жара ат болса (к біне лаудан) немесе б л ж кті йел қ ө құ ұ ү ә болса, медициналы к мекті жедел ша ыру ажет. қ ө қ қ Медициналы т р ыда кг салма а 0, 2 -0, 5 мл диапезамды қ ұ ғ ққ 50 мл жылы су а еріткен микроклизма енгізіледі. ғ Препарат бес минуттен со -а сер ете бастайды. ң қ ә

Этиологиялы факторларық Эндогенді: генетикалы негізі – к птеген нейронды разрядтарды пайда болуы шін қ ө ң ү тырыспалы дайынды немесе параксизмальді реактивтілік, эпилептикалы қ қ қ стамаларды айталануына келеді. ұ ң қ ә Экзогенді: бас миыны органикалы за ымдануымен байланысты эпилептикалы ң қ қ қ белсенділікті т ра ты оша ы: перинатальді факторлар, бас-ми жара аттары, ң ұ қ ғ қ нейроинфекция, интоксикация, тамырлар аурулары, ж йке ж йесіні аурулары, ү ү ң Балаларда ы эпилепсияны экзогенді факторы ры бас миыны дамуыны ғ ң Ұ қ ң ң б зылысы, ол «дефекті ми» ми а оттегі жетіспеушілігіне сезімталды ыны ұ ғ ғ ң жо арлауына ж не тырыспаны реактивтілігіне келеді; Жатыр ішілік инфекция ғ ә ң ә ( ызамы , токсоплазмоз, листериоз); Ж ктілік кезінде анасыны нау астануы, қ қ ү ң қ интоксикация (ішімдік абылдау, ры ты R-лы с улеленуі); Анасы мен баласыны қ ұ қ ң қ ә ң ан тобы ж не анны резус-факторлыны с йкессіздігі (гемолитикалы ауруды жо қ ә қ ң ң ә қ ң қ болуына арамастан); Жатыр ішілік пиридоксинді жетіспеушілік; Босану қ жара аттары; Босану кезіндегі асфиксия; инфекция; Ми-басс йек травмалары; қ ү Поствакциналы ас ынулар ж не т. б. қ қ ә

Б а л а р д а ы э п и л е п с и я л ы п а р о кс и зм д а р д ы ғ қ ң жо а р ы ж и і л і г і н е кел е т і н ж а д а й л а р : ғ ә ғ Б а с м и ы н ы ж е т і л м е у і , с і р е с е л ке н ж а р т ы ш а р ң ә ү ы р т ы с ы ; Г Э Б — т і жо а р ы т к і з г і ш т і г і ; қ ң ғ ө Ш е т к і н е р в ж й е с і н і н е у р а в н о в е ш е н н о с т ь ; М и ү ң т і н д е р і н і жо а р ы г и д р а т а ц и я с ы ; ң ғ т к і з г і ш т е р д і м и ел и н и з а ц и я с ы н ы Ө ң ң ж е т к і л і кс і з д і г і ; А л м а с у р д і с т е р і н і ү ң т р а с ы з д ы ы ; о з ы д ы л а б и л ь д і л і г і м е н ұ қ ғ Қ ң г е н е р а л и з а ц и я с ы ; М и ы р т ы с ы н д а ж н е қ ә б а с а л а р ы н д а т еж е у і ш р д і с т е р і н і л с і з д і г і ; қ ү ң ә

• Емі: Эпилепсияны емдеу кешенді, дербес, зіліссіз ж не за ж ргізілуі ү ә ұ қ ү керек. Белгілі д режеде жалпы ж не ә ә тама тану т ртібін са тау керек. қ ә қ Эпилепсиямен ауыр ан адам шаршамауы ғ керек, й ы а жеткілікті уа ыт б лінуі ұ қ ғ қ ө тиіс, жазда к нні ысты ынан са тан ан ү ң ғ қ ғ ж н. Спирттік ішімдіктерді олдану а ө қ ғ м лдем тыйым салынады. Ащы ү т здал ан та амдарды олдану а ұ ғ ғ қ ғ болмайды. Ал аш ы шаралар ғ қ асфикацияны алдын алу а (тілді стау, ң ғ ұ ауыз уысына асы салу), ж рек қ қ қ ү ызметін реттейтін д рілер олдану а қ ә қ ғ ба ыттал ан. Эпилепсиялы жа дайдан ғ ғ қ ғ шы аннан кейін с т, жеміс-жидектер, ққ ү к мірсутегілер, т здар шектеледі. ө ұ

Мінез- лы белгісіқұ қ Патологиялы жа дай, мылжындау, қ ғ детализация, пунктуальді, тез ренжиді, мазасыз, жадысыны ң нашарлауы, ызы ушылы ортасы қ ғ қ тар, эгоцентризм Эпилепсия т рлеріні классификациясы ү ң • Симтоматикалы – этиологиясы мен қ патологиялы оша ты локализациясы қ қ ң аны тал ан қ ғ • Криптогенді – этиология аны талма ан, біра қ ғ қ миды органикалы за ымдануы аны ң қ қ қ • Идиопатикалы – этиология ж не миды қ ә ң органикалы за ымдалуы туралы м ліметтер қ қ ә аны талма ан қ ғ

Глоссарий рыспалы стамалы – судорожно припадочноеқұ ұ сел осты – равнодушно, безразличие қ қ сырылдап дем алу – хриплое дыхание демелі – ускоряющееся ү с йірленуі – искривление ү лсіз со у – слабая пульсация ә ғ к з арашы тары – зрачки глаз ө қ қ таралымды – распростроненный жиырылу – сокращаться дербес – индивидуальный жа дайдан шы у – выход из состояния ғ ғ