«Табиғатпен танысу үрдісінде балалардың ізденіс, эксперименттік іс–әрекетін ұйымдастыру»
Эксперименттеу – мектепке дейінгі кезеңде балалар әрекетінің негізгі түрлерінің бірі болып табылады және ол: Оқыту әдісі (егер жаңа білімді беруде қолданылса) Қоршаған ортаны тануға бағытталған танымдық зерттеуші әрекетінің түрінде болуы мүмкін
Бала - зерттеуші
Кіріктіру Тіл да мыт у Қоршаға н орта Көркем әдебиет Бейн елеу өнері
Педагог эксперимент жүргізу алдында балалармен интербелсенді түрде міндеттерді талқылайды: Не болады, егер. . . Нені қалай дәлелдеу керек. . . Қандай тәсілмен іске асыруға болады. . .
Балалармен бірге талқылайтын белгілі бір әрекеттің бірізділігін айқындау: мін Мақс а д аны етт т, ме қта ерді нт ң м ұж асы -да ы ма рым сы ы мыст Жұ ау рынд о Эксперимент әдісін, бірлескен әрекетті жоспарлауды ойластыру және талқылау ы дын , н ты мдау ы Қор жыры әне тұ ген ж көр ынған р е ал етт ім мәл уралы еп с т а е зш е ауы у жән бер птау а сар ені Нәтиж у е белгіл және ау бақыл
Бақылау кез келген эксперименттің бөлігі болып табылады
Эксперименттеудің қанғаттанарлықтай нәтижесіне жету үшін бақылаудың барлық түрінің жалпы талаптарын ескеру және сақтау қажет. Бақылаудың мақсаты мен міндеттері нақты және мақсатқа жетерліктей болуы керек. Әрбір бақылау балаларға жаңа мәлімет пен білім беріп, біртіндеп алғашқы түсініктерін тереңдетіп және кеңейтеді. Жұмыстың басқа түрле рі мен әдістері.
Мектепке дейінгі балалардың эксперименттеу дағдыларын дамыту эксперименттеудің іздену әрекетіне ертеңгі оқушының көзқарасымен белсенді қатысу рөліне дайындалуға жағдай жасайды. Осылай, әрекеттің жаңа үлгісін қалыптастыру үшін шығармашылық әрекетіне ауысу сипатында болатын алғышарты туады. Демек, бала әрекеті шығармашылық сипатта болады: Зерттеуге қызығушылығын тудырады; Ой операциясын дамытады; Танымдық белсенділігін, білімқұмарлығын ынталандырады.
Эксперименттеу оқытудың дәстүрлі түрлері және әдістерімен, басқа балалар әрекетінің түрлерімен үйлесуі Мақсат, міндеттерді және оларды шешу құралдарын өздігінен тыңдай білуге ынталандыру Жаңа та нымдық қызығуш ылығын , қарсылы қ сезімдер ін, олард ы саналы түрде ж инақтап және көр сету іскерлікт ерін қалыпта стыру емді ан әл ағ Қорш тастай тұ уын была қа ру асты пт қалы Шығармшылық әлеуетін дамытуға және балалардың дербестік, бастамашыл, білімқұмарлық, өз күшіне сенімділік қасиеттерін қалыптастыруға жағдай жасайды.
Мәселе – қарапайым ізденушілікзерттеу іс-әрекет – балалардың табиғатпен таныстыру улгісі ретінде саналады.
Мәселені шешудің мақсаты: Балаға қоршаған ортаның заңдылығы мен оқиғалары туралы оның сана сезімі және танымның беріктілігісін жоғарлатудың сапалығын арттыру керек, ойлау мәдениетін және зерттеу тәртібін қалыптастырылуы. Білім баланың дербес ашылуының өнімі болса, онда ол толық бағаланады
Мәселені іске асыру міндеттері Дара заңдылық пен құбылыстардың себебін, қоршаған ортаның өзара байланыстарын анықтау қабілеттерін қалыптастыру. Әр-түрлі іс-әрекеттердің ішіндегі танымдық міндетін белгілеу ептілігінің, құбылыстарды дұрыс ғылыми позицияларынан түсіне білу қабілеттерін қалыптастыру Әр-түрлі құбылыстарды дербес тексеру (зерттеу) және онымен дара өзгерістерді өткізу, ойластыру, болжауларды белсенді айту, әдеттегі ой қорытындыстарын құрастыру туралы жалпылама ептіліктерін қалыптастыруы. Шығармашылық және дербес ойлаудың элементтерін, қоршаған орта мен табиғатқа деген қызығушылығын дамуы. Зерттеу құбылыстарымен танысу процесінің және ол туралы толық ақпаратты алу балалардың табиғи білім құмарлығын арттыру
Мәселені іске асыру міндеттері Балалардың дербес ісәрекеттерін ізденіс ісәрекеттеріне өзгерту, өз тәжірибесі бойынша білім алу жұмыстарына баланың белсенді қатысуы. Қоршаған ортаның құбылыстары Мәселелерді шешу мен заттарын басқа заттармен жолындағы балалардың және құбылыстармен негізгі байланыс аспектісінде, олар: уақыт аса тиімді белсенділігін және дербестігін -кеңістік, себеп-салдарлық және функциялық байланыстар ретінде қамтамасыз ету құбылыстарды зерттеу Анализ жасау, барлық білімін бақылау құбылыстары және процестерімен қатынастыру қабілетін дамытуы Дербес ойлау, қортынды жасау, өз білімін жаңа жағдайларда пайдалану, өз әрекеттерін бағалау, жіберілген қателерге талдау жасау қабілеттерінің қалыптастыруы
Мәселе бойынша әдістемелік жұмысын ұйымдастыру түрлері: Шығармашылық шағын топтардың жұмысы Педагогтар және ата-аналарға кеңес беру Педагог және ата-аналардың сауалнамасы Әдістемелік семинарлар Педагогикалық кеңестер Педагогтардың өз бетімен білім алуы Эксперименттің перспективалық және күнтізбелік жоспарлауы Ғылым орталықтың құрал-жабдықтары Ғылым орталықтағы эксперименттің ашық көріністері
Күтілетін нәтижелер: Білмеген жағдайда барлығын үлкендерден сұрап алу қажеттігін ашық түрде көрсету. Үлкен адамның көмек және қолдау көрсету жағдайда бала эксперименттің мақсатын дербес түрінде құрастыру керек Нәтижені бағдарлау, ең дара гипотезаларды құрастыру Тәжірибе қоюдың әдістемесін дамыту жолында белсенді қатысу, дара тәжірибелерді өткізетін әдістемесін дербес түрінде шығару Тәрбиешінің бақылауында жұмыс істеу, жеңіл жағдайларда – дербес түрде істеу. Жұмысты жоспарлап, өз араларындағы міндеттерін таратып үлестіру Тәжірибені нұсқау бойынша орындау, анықтау сұрақтарды қою, үлкендердің және жолдастары айтқан ақылды тыңдау. Қауіпсіздік ережелерін орындауға тырысу. Өз әрекеттерінің нәтижелерін алдын ала көру
Күтілетін нәтижелер: 5 -10 минут үзбей бақылау жасау. Цикл бойынша жиі-жиі бақылау жасау. Эксперимент нәтижелерін дербес түрінде қарау Бақылаудың белгілеу жөніндегі графикалық және циклдық тәсілдерін қолдануын білу. Эксперимент нәтижелерін дербес түрінде қарау Үлкендердің қолдауымен өзі көрген жағдайлардың нәтижесі бойынша толық сипаттаманы құрастыру. Объектілерді бірімен салыстыру, бірнеше белгі бойынша топтау. 2 -3 себепсалдарлық байланыстардың тізбесін көру Педагогтың қолдауымен қорытындыларды құрастыру. Эксперимент нәтижесіне өз күшімен, ал қиын жағдайларда тәрбиешінің қолдауымен талдау жасау.
Ізденіс әрекет барысындағы болжамды тексеру тәсілдері Әңгімелесу Бақылау Эксперимент Тәжірибе Қысқа мерзімді Ұзақ мерзімді Дайын модель көрсету
Эксперимент және бақылаудың топтастырылуы Нысан сипаты бойынша: Өткізу орны бойынша: • өсімдіктермен тәжірибе; • жануарлармен тәжірибе; • өлі табиғат нысандарымен тәжірибе; • топтық бөлмеде; • аулада; • орманда және т. б. Педагогикалық үдеріске қатысу сипаты бойынша: • эпизодтық; • жүйелік Ойлау операцияларының Сипаты бойынша: • салыстырмалы; • жалпылау Баланың саны бойынша: • жекелей (1 -4 бала); • топтық (5 -10 бала); • ұжымдық (барлық топ) Өткізетін себептеріне байланысты: • кенеттен; • жоспарланған; • баланың сұрағына жауап беру мақсатында Уақыт ұзақтығы : Бір нысанды бақылау мөлшері бойынша: • қысқа мерзімді ( 5 -15 мин); • ұзақ мерзімді (15 мин артық) • бір реттік; • бірнеше реттік немесе циклді Баланың танымдық Әрекеті бойынша: • иллюстрциялық; • ізденіс; • тәжірибелік тапсырмалар Қолдану тәсілі бойынша: • демонстрациялық; • фронтальді Циклдағы орны бойынша: • бірінші; • қайталама; • қорытынды
Эксперимент кезеңдері 1 кезең 2 кезең 3 кезең 4 кезең 5 кезең Проблеманы сезіну Міндетті қысқа және дәл жеткізу Әдістемені қарастыру 7 кезең 8 кезең 9 кезең Нәтижелерді бақылау Нәтижелерді белгілеу Алынған көрсеткіштерді талдау Нұсқау және ұсыныстарды тындау 10 кезең Нәтижені болжау 11 кезең Көргені туралы ауызша айту 12 кезең Тұжырымды қысқа әрі дәл жеткізу Жұмысты орындау 6 кезең Қауіпсіздік ережелерді орындау
Эксперимент әдісінің ерекшеліктері: балаларға зерттеп жатқан объектің басқа объектімен және қоршаған ортамен қарым-қатынастар туралы нақты ұсыныстар беріледі; баланың есте сақтау қабілеті жақсарады; ойлау процестерінің (талдау және синтез жасау, салыстыру және классификациялау, жалпылау мен жүйеге асырудың) дамуы; сөйлеу дамытуы ерекшеленеді, табылған заңдылықтарды және қорытындыларды құрастыру; баланың шығармашылық қабілеттерін дамыту; еңбек дағдыларының қалыптастыруы, жалпы қозғалыстың дәрежесін көтеріп денсаулықты нығайту.
Балалардың эксперимент жасау ерекшеліктері: Балалар эксперимент жасауы міндеттіліктен босатылған. Әрқайсысы экспериментте баланың ішкі еркіндік сезімі сақталуы керек Балалар сөйлемей жұмыс істей алмайды. Зерттеу жалғастыруын тәртіпке салуына қажеті жоқ. Егер де бала жұмысты қызығушылықпен істесе, оның ісін бөлеуге болмайды. Осындай эксперименттерді өткізгенде балаларға жеке жақындау принціптерін сақтау керек. Балалар эксперимент жасау процесінде алдын ала белгіленген жоспар бойынша жұмыс істеуі қажет емес. Эксперименттің нәтижелерін аса тіркеудің қажеті жоқ.
Эксперимент өткізілгенде баланың қателесу құқығы саналады. Балаларды жұмысқа қызықтыру адекваттық тәсілдерін қолдану қажет. Балалардың өз бетімен жұмыс істеу қабілетін шектемей, педагог экспериментке белсенді қатысу керек. Қауіпсіздік ережелерін сақтау. Баланы тұтас педагогикалық процесімен таныстыру тәсілдері. Эксперименттің сонғы кезеңі – ең мағыналы, ол: нәтижелерді талдау жасау және қорытындыларды құрастыру кезеңі. Эксперимент талдаудың нәтижелерін балалардың жұмысқа деген тәртібімен ауыстыруға болмайды.
Зерттеу оқытуының мақсаттарын жетістікті түрде шешу ережелері ды өз алалар елсіз Б н тәу бетіме стеуді і жұмыс тура етіңіз, үйр бас лардан нұсқау ңыз. тарты тадың ын р Балала тап сын ұс. ықыла паңыз оқтат т ларға сін бала і алу үрд етіңіз: ім ұғып Біл ды үйр басқару иғалар мен ; ақылау е оқ ың жән тарын б шудің рд ыс а) затта ардың байлан ен ше ст өз бетім құбылы мәселелерді ру; еу б) зертт ын қалыптасты ссификация ар ез, кла үйрену дағдыл не синт у жә амауды алпыл ) талда асай в сау ақпаратты ж ері ж лар өзд ерді (не жа ек. О кер ын іст алат імен өз бет болса айтын ніп жас үйре і) істерд з. дамаңы орын лерді ау пікір Бағал уға шығар з. ңы асықпа
Ясли-бақша түлектерінің эксперимент дағдылары қалыптасу деңгейлерінің мониторингі 1. Үнемі табиғат туралы сұрақтар қояды, оларға жауап беруге тырысады. 2. Әр түрлі тиімді тәсілдермен табиғат туралы білім алуға тырысады. 3. Эксперимент мақсатын дербес түрінде құрастыра алады. 4. Тәжірибе әдістемесін құрастыруда белсенді қатысады. 5. Тәжірибе жасау нұсқауды тыңдайды, анықтау сұрақтар қояды, тәжірибені нұсқау бойынша орындайды. 6. Нәтижені бағдарлау және ғылыми болжам құрастыра алады. 7. Тәжірибе барысында тәрбиешінің жанама бақылауында және өз бетімен жұмыс жасайды. 8. Қауіпсіздік ережелерін орындауға тырысады.
Ересек топ балаларының эксперимент дағдылары қалыптасу деңгейлерінің мониторингі 9. 5 -10 минут аралығында үзбей бақылау жасайды. 10. Эксперимент нәтижелерін дербес түрінде қарайды. 11. Бақылауды графикалық тәсілмен белгілейді. 12. Объектілерді бір- бірімен салыстыра алады. 13. Тәжірибе нәтижесіне өздігінен талдау жасай алады. 14. Объектілер мен құбылыстарды бірнеше белгі бойынша топтастырады. 15. Заттар мен құбылыстардың жасырылған қасиеттеріне қорытынды жасайды. 16. Өзі көрген жағдайлардың нәтижесінде толық әңгіме құрастырады. 17. Барлық өткізілген эксперименттерде педагогтардың көмегімен қорытынды жасайды.
№ 8 «Алтын балық» топ балаларының экологиядан салыстырмалы диаграммасы Ересек тобы. Өткізу мерзімі: мамыр айы 2012 -2013 оқу жылы.
Судың қасиеті (ересек тобы)
Қарды бақылау (ересек тобы)
Аквариумдағы балықтарды бақылау (ересек тобы)
Скачать презентацию Табиғатпен танысу үрдісінде балалардың ізденіс эксперименттік іс әрекетін
Эксперименты.ppt