Тақырыбы: Каталитикалық өзгерістің бағытына және жылдамдығына еріткіштің, катализатордың табиғаты мен құрылымының әсері Орындағандар: Абдрахман Берік Жұмабай Нұржан Құлов Нұрғиса
Жоспар: 1) Кіріспе: Химиялық реакциялардың жүруіне катализатордың әсері. 2) Негізгі бөлім: I. Катализатордың реакция жылдамдығына әсері. II. Реакцияға әсер етуші катализатордың табиғаты. III. Катализатордың меншікті активтілігі және оның химиялық құрам мен даярлау тәсілдеріне тәуелділігі. Боресков ережесі. 3) Қорытынды. 4) Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.
Фазалық күйі бойынша катализ төмендегідей бөлінеді: Катализ Гомогенді катализ Гетерогенді катализ
Катализ теориясының даму 2 түрлі бағыты белгілі Катализатор әсерінің механизмін және сол арқылы каталитикалық активтілікті түсіндіретін каталитикалық процесс теориясын жасау Катализатордың активтік орталықтарының құрылысы мен қасиетін түсіндіретін теория жасау, катализаторды даярлау теориясын жасау
Теорияның қазіргі дамуындағы екі мәселе: Реакция ортасының катализаторға әсері; Катализатордың реакциялық ортаға әсері;
Гетерогенді катализде реакция катализатор бетінде жүргендіктен, әрекеттесуші заттардың катализатор бетінде адсорбциялануы катализ үшін маңызды. Гетерогенді катализде катализатордың әсері адсорбция арқылы, яғни реакцияланушы заттардың молекулаларын катализатор өз бетіне жинап сіңіреді. Адсорбцияның салдарынан катализатордың бетінде реакцияласушы заттардың молекулаларының концентрациясы өсіп, молекулалардың өзара түйісулері жиілеп, реакция жылдамдығы артады. Катализатордың реакция жылдамдығына әсері реакцияның активтендіру энергиясының кемуімен түсіндіріледі.
Гетерогенді катализде жүретін жалпы процесс сатылары Катализатор дың ішкі және сыртқы бетіне сұйық немесе газ фазасының көлемінен бастапқы заттың диффузиялан уы. Әрекеттесуш і заттардың катализатор бетіне адсорбцияла нуы. Катализато р бетіндегі химиялық реакция. Реакция өнімінің десорбция лануы. Катализаторд ың ішкі және сыртқы бетінен реакция өнімдерінің диффузиялан уы.
Әр бір реакциялар үшін реакция жылдамдықтары келесі формулалармен табылады: гетерогенді реакция жылдамдығы гомогенді реакция жылдамдығы
Реакцияға әсер етуші катализатор табиғаты Металдар, құймалар, металл оксидті, металл комплексті катализаторлар Гетерогенді катализатор типтері
Металл катализаторлар • Металл катализаторлардың Металл комплексті катализаторлар активтілігі d • Тасымалдағыш орбитальдарының бетіне отырғызылған симметриясымен металдардың және катализаторлар Металл оксидті электрондық конфигурациясымен • комплекстері 6 топ ауыспалы анықталады. металдардың оксидтері жартылай Құймалар өткізгіш қатарына • Екі не одан жоғары металдардан құралған біртекті макроскопиялық жүйе жатады.
Боресков ұсынған гетерогенді катализдегі аралық химиялық әрекеттесу қағидалары Гетерогендік катализдегі химиялық реакция жылдамдығының өзгеруі реакцияға түсуші заттар мен катализатордың аралық беттің химиялық әрекеттесуінен болады. Каталитикалық активтілік ерекше күймен немесе беттің ерекше кристалдық структурасына емес, қатты дененің нормалдық бетіне тәуелді. Катализаторлың меншікті каталитикалық активтілігі оның құрамы тұрақты болғанда ғы шамамен бірдей болады. Катализатордың өндірістік құндылығын сипаттайтын бірлік көлемнің артуы жұмысшы беттің артуымен байланысты.
Катализатордың химиялық құрамының реакцияға әсері Химиялық құрамның өзгеруі катализатордың активті компонентінің фаза түрлерін ыдыратады. Катализатордың беттік қабатының өзгеруі. Катализатордың көлемдік құрамының өзгеруі фаза түрленуін болдырмайды.
Катализаторды даярлау тәсілі олардың активтілігіне едәуір әсер етеді, өйткені даярлау тәсілі жұмысшы беттің ауданын, олардың таза болу дәрежесін және катализатордың компоненттерінің өзара әрекеттесу тереңдігін өзгертеді.
Қорытынды Гетерогендік катализ бір қатар элементарлық процестер арқылы жүреді, соның ішінде реагенттердің катализатомен әрекеттесуі және өзара әрекеттесуінің анықтаушы мәні бар. Катализатор мен реагенттердің әрекеттесу мәселесі катализ теориясының ортақ мәселесі болып табылады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі: тізімі Д. В. Сокольский, В. А. Друзь “Введение в теорию гетерогенного катализа” , Москва : Наука, 1980 -383 с. II. У. Утельбаева, Б. Утельбаев “Органикалық заттар технологиясының теориялық негіздері. Кинетика және катализ”, Алматы 2007 -417 с III. А. А. Баландин “Мультиплетная теория катализа”, Часть1, Изд. Московского университета, 1963 -206 с I.
Скачать презентацию Тақырыбы Каталитикалық өзгерістің бағытына және жылдамдығына еріткіштің катализатордың
Berik_amp_amp_Nurzhan_amp_amp_Nurgisa.pptx