Тақырыбы: Иммунопатологиялық үрдістер ___________________________
Жоспар: I. Кіріспе II. Негізгі болім 1. Иммунопатологиялық урдістер 2. Жергілікті аллергиялық реакция 3. Реакцияның пайда болу механизімі. 4. Иммунды жүйеге байланысты патологиялар 5. Жоғары сезімталдық реакциялар 6. Иммунды кешеннің пайда болуы. 7. Иммунды тапшылықтар III. Қорытынды.
Иммунопатологиялық үрдістер • Қазіргі таңда адам және жануарлар организмінде имундық бақылауды жүзеге асыратын, жеке-дара иммунокомпетентті жүйе барлығы анықталған. • Ағылшын патологі Миллердің(1961) жүргізген тәжірибелерінде айырша бездің осы иммундық реакцияларды басқаратын орта екенін анықталды. • Адам және сүтқоректілердің иммунитетінің орталық ағзаларына тимустан басқа сүйек кемігі, ал құстарда-фабрициус қалтасы жатады.
Гумаралды иммунды жауап
Көкбауыр, шеткі лимфа бездері, асқазан-ішек жолындағы, өкпедегі шоғырланған лимфоидтық тін және қандағы лимфоцит жасушалары иммундық жүйенің шеткі бөлімдері болып есептеледі. • Т-лимфоциттер организмдегі жасушалы иммунитетке жауап • • береді. Т-хелперлер(help-жәрдем) В-лимфоциттердін плазмалық жасушаларға айналуына жәрдемдеседі. В-лимфоциттер өмірі қысқа, отырықшы жасушалар қатарына кіреді. Т- немесе В-лимфоциттерден басқа таңбасы(маркері) жоқ лимфоциттер де болады. Олар жалпы лимфоциттердің 10 -20 % құрайды. Организмде иммундық реакциялар қалыпты жүруі үшін иммундық жүйенің осы негізгі екі жасушасы- Т- немесе Влимфоциттер мен үшінші жасуша- макрофактар(А-жасуша) бірлесіп қызмет ету керек.
Ісіктегі Т-лимфоцит
Жасушалық иммунды жауап
Иммунопатологиялық үрдістердің типтері. • АЛЛЕРГИЯ (ГИПЕРЭРГИЧЕСКИЕ РЕАКЦИялар) • ИММУНОДытапшылықтар(ГИПОЭ РГИЧЕСКИЕ РЕАКЦялар) • АУТОИММУНИЗАЦИЯ (АУТОИММУННЫЕ РЕАКЦИялар)
Жергілікті аллергиялық реакциялар • Аллергия-иммунопатологиялық үрдістердің • 1. 2. 3. бір түрі. Жергілікті аллергиялық реакцияларға мыналар жатады: Жоғары сезімталдықтың жедел түрі(ЖЖТ) Жоғары сезімталдықтың баяу түрі(ЖБТ) Трансплантацияға байланысты иммунитет.
Реакциялардың пайда болу механизмдеріне байланысты 6 түрін ажыратады: 1. Бейтараптану және белсенділігін 2. 3. 4. 5. 6. жою(инактивация) Цитолиздік және цитоксиндік Қандағы токсиндік иммундық кешендердің әсерінен пайда болатын Атопиялық және анафилаксиялық Жасушалық реакция немесе ЖБТ Гранулематоз
Иммундыпатологиялық үрдістер
Аллергия
Иммундыпатологиялық бұзылыстар. Аллергия
Иммундық жүйеге байланысты патологиялар. • Әртүрлі антигендерге қарсы бағытталған иммундық реакциялар тек қана қорғаныс қызметін атқармай, сол аймақтағы тіндерді де зақымдап, иммундық патология негізін қалайды • Тіндердің иммундық зақымдануы гуморалдық немесе жасушалық иммунитет негізінде жүреді.
Жоғары сезімталдық реакциялары 4 түрге бөлінеді: • • 1. 2. 3. • • Жоғары сезімталдық реакцияның бірінші (анафилактикалық) түрі алдын ала сенсибилизацияланған организмге антигеннің шешуші мөлшері түскенде өте жедел түрде дамиды. Жоғары сезімтал реакцияның екінші түрі (цитотоксиндік) түрі иммундық жүйеде организмнің өз антиденелер түзілуімен сипатталады. Ол үш түрде өтуі мүмкін: Комплементке тәуелді реакциялар Антиденелермен байланысты реакциялар. Антиденелерге байланысты жасуша дисфункциясы. Жоғары сезімталдықтың үшінші (иммундық кешендік) түрі Жоғарғы сезімталдықтың төртінші түрі
Жоғарысезімталдық реакцияның негізгі түрі.
Иммундық кешендердің пайда болуы 1. Иммундық кешендердің түзілуі 2. Осы кешендердің комплементпен байланысуы 3. Иммундық кешендердің лейкоциттерді өзіне тартып 4. 5. 6. алуы (хемотаксис) Лейкоциттердің, иммундық кешендерді жұтуы(фагоцитоз) Лейкоциттердің лилосомалық ферменттердің және биологиялық белсенді заттардың бөлініп шығуы Осы заттардың әсерінен қан тамырлары кемерінің зақымдануы, тығындалып(тромбоз) қалуы, айналасының ісініп, қан құйылуы ошақтарының пайда болуы және тіндердің некрозы
Жүйелі иммундық кешенді аурудың дамуы бірнеше кезеңдерден тұрады: 1. Қанда антиген-антиденеден тұратын 2. 3. 4. 5. иммундық кешеннің түзілуі Иммундық кешеннің әртүрлі ағзаларға шөгіп қалуы Иммундық кешеннің комплементпен бірігуі Иммундық кешеннің лейкоциттерді өзіне таратып алуы (хемотаксис) Лейкоциттердің иммундық кешенді жұтуы(фагоцитоз)
Жоғарғы сезімталдықтың баяу түрінің (ЖСБТ) классикалық мысалы, Манту реакциясы, ол туберкулинді тері ішіне жібергенде дамиды. • Т-лимфоциттердің қатысуымен болатын, цитоксиндік реакция. Сенсибилизацияланған Т-лимфоциттер антигендік қасиеттері өзгерген жасушаларға тікелей шабуыл жасап оларды жойып жібере алады, сондықтан оларды жендеттер (киллерлер) деп атайды. Трансплантатты көшіру реакциясы. • Трансплантатты көшіріп түсіру өте күрднлі құбылыс болып ол бірнеше кезеңдерден тұрады: 1. Жат антигендерді иммундық жүйенің танып білуі 2. Трансплантатқа қарсы иммундық реакцияның дамуы.
Тимустағы иммундық реакцияларға байланысты туындайтын өзгерістер. • Тимустың организмдегі басқа ағзаларрдан • • айырмашылығы- ол белгілі бір мерзімде көлемі кішірейіп, май тінімен алмасып қалады. Әр түрлі патологиялардың әсерінен тимустің тиісті мерзімінен бұрын кішірейіп, семіп, қалуы акциденталдық(кездейсоқ)инволюция деп аталады. Тимустын гиперплазиясы тимомегалия(тимустың ұлғаюы) деп аталады.
Иммундық тапшылықтар • Имундық тапшылықтар-иммундық реакцияларға қатысушы Т • және В-лимфоциттерінің, моноциттердің, фагоциттер жүйесінің жеке-жеке немесе біргелікті жетіспеушілігінің нәтижесі. Швейцариялық түрі- тимус семіп, онда лимфоциттердің мөлшері азайып кетеді, тимус денешіктері тіпті көрінбейді. Қан құрамында гаммаглобулин болмайды(агаммаглобулинемия). • Назелоф синдромы жасушалық иммунитеттін мүлде болмауымен, ал гуморалдық иммунитеттің сақталып қалуымен сипатталады. • Луи-Бар синдромы жасушалы иммунитеттің, аздап гуморалдық иммунитеттің жетіспеушілігімен, мишық қыртысының семуімен оған байланысты атаксиямен, қасаң қабық қан тамырларының кеңіп кетуімен(телангиэктазия) сипатталады.
Луи-Бар синдромы: қасаң қабақ қан тамырларының кеңіп кетуі(телангиэктазия).
Луи-Бар синдромы, мишық қыртысының семуі.
• Вискотт-Олдрич синдромы экзема және • тромбоцитопениямен өтуші иммундық тапшылық синдромы болып негізінен полисахаридтік антигендерге қарсы антиденелер тузілмеуімен сипатталады. Ди-Джорди синдромы тимустың бутіндей болмауы(агенезия) немесе гипоплазиясы нәтижесінде дамиды.
• Гуморалды иммунитеттің тапшылығына және бұзылуына байланысты синдромдар 1. Х-хромосомамен байланысқан 2. • агаммаглобулинемия(Брутон синдромы). Иммуноглобулиндердің мөлшерінің бұзылуы синдромдары (дисимуноглобулинемия). Фагоцитоз жуйесінің жетіспеушілігіне байланысты имунды тапшылық.
Аутоиммундық аурулар • Аутоиммундық аурулар-организмнің өз тіндеріне қарсы бағытталған және оларды зақымдаушы антиденелердің немесе сенсибилизацияланған лимфоциттердің пайда болуымен сипатталады. Нағыз аутоиммундық аурулардың дамуы имундық жүйенің өзінің поатологиясы болып есептеледі, олардың морфологиялық көріністері бір-біріне ұқсас.
Қалданылған әдебиеттер: 1. Патологиялық анатомия. И. Струков 2. 3. В. В. Серов. Қарағанды 1993 ж. Патологиялық анатомия. Ж. Ахметов. Интернет
Скачать презентацию Тақырыбы Иммунопатологиялық үрдістер ___________________________ Жоспар I Кіріспе
Immunopato_S_1256_Zh211gr.ppt