Тақырыбы Дене бітімінің ірі тамырларының проекциясы оларды тыңдайтын

Тақырыбы: “Дене бітімінің ірі тамырларының проекциясы, оларды тыңдайтын, басатын орындарды анықтау” Орындаған: Турдықұл А. Х. 2024 топ ЖМФ Тексерген: Шапатова Г. Б. Қарағанды 2014 -2015 ж

Жүрек Алдыңғы көрінісі Артқы көрінісі

➲ ➲ ➲ Зерттеу барысында жүрек камераларының кеуде қабырғасына жатқызылуын елестетіп алуымыз керек. Оң жақ қарынша жүректің алдыңғы беткейінде орналасады. Бұл камера өкпе артериясымен кеуденің сол және артқы жағында сына тәрізді жазықтықты құрастырады. Оң жақ қарыншаның төменгі бөлігі кеуде денесінің төстің семсер тәрізді өсіндісімен байланысқан жерінен төмендеу орналасқан. Оң жақ қарынша жоғарыға қарай тарылады және III- қабырға мен төстің арасындағы шеміршек деңгейінде өкпе артериясына өтеді. Сол жақ қарынша оң жақ қарыншадан солға және артқа қарай орналасқан. Жүректің алдыңғы беткейінің кіші бөлігін ғана алып жатады. Клиникалық жағынан бұл өте маңызды, өйткені ол жұректің сол жақ бөлігін құрайды және жоғарғы серпілістің негізгі көзі болып табылады. Жоғарғы серпіліс бұл жүректің систола кезінде кеуде қабырғасына соғуын сипатайды және V қабырға арасында болады.

Митральды қақпақ (сол жақ жүрекше - қарыншалық қақпақ) төстің III қабырғамен түйіскен жерінде проекцияланады. Қолқа қақпағы төстің III қабырғаның сол және оң жақтарындағы шеміршектерінің бекіністерінің ортасынан жүргізілген сызықтың ортасында проекцияланады.

Жүрек қақпақтарының жазықтықта орналасуы

➲ Жоғары серпілістің перкуссиясынан кейін пальпациялық анықтауды өткізу керек – ол жүрек ұшының сол жақ бетіне сәйкес келеді. Жоғары серпіліс қалыпты жағдайда V қабырға аралық деңгейде 1 -2 см ішке қарай сол жақ ортаңғы бұғана сызығында орналасқан. Гипертрофия және сол жақ қарыншаның дилатация кезінде жоғарғы серпіліс қалыптастырғанда, оның локализациясы және негізгі сапасын өзгереді. Бұндай сапаға ені, биіктігі, күші және резистенттілігі жатады. Жүрек серпілісі қалыпты жағдайда пальпацияланбайды. Оң жақ қарынша гипертрофиясында ол төстің сол жағында пальпацияланады. Кеуде жасушасының пальпация кезіндегі тітіркенуі – “мысық миялауы“ жүрек ұстамасына тән болады. Аорта пульсациясы, эпигастриальды пульсация, бүйрек пульсациясы қалыпты жағдайда табылмауы керек.

Жүрек ауруларында диагностикасы үшін аускультация әдіс маңызды болып табылады. Жүректің туа пайда болған және жүре пайда болған ұстамаларын анықтау үшін аускульттық картиналарын білу өте маңызды болып есептелінеді. Жүрек жиырылуы кезінде дыбыс эффектілері пайда болады – жүрек тонусы деп аталады және оны аускультация әдісі арқылы тыңдайды. Олардың пайда болуы қантамырларының қабырғаларының, жүрек клапандарының тербелістеріне, жүрек жиырылу кезіндегі қанның жүруі, миокард қабырғаларының тербелістеріне байланысты. Қалыпты жағдайда I-II

➲ I жүрек тонусы. Бірнеше компаненттерден тұрады. Осыдан бұл қан тамырларлық – бұлшықеттік – қақпақты тонус деп аталады. Тонустың төртінші компаненті – жүрекшелік. Жүрекшелік компаненті систола кезінде қарыншаға қанның жіберілуі кезіндегі жүрекше қабырғаларының тербелістеріне байланысты. Бұл компанент бірінші тонустың бірінші құрамы болып есептелінеді, ол келесі компаненттермен байланысады. Тонустың қақпақтық компаненті қарыншалардың систоласында атриовентрикулярлы қақпақтардың қозғалысы кезіндегі туындайтын дыбыстық эффектілеріне байланысты. Систола кезіндегі қарыншада қысым жоғарылайды және жүрекше қарыншалық қақпақ жабылады. Бұлшықеттік компаненті қарыншалардың жиырылуы кезінде олардың қабырғаларындағы тербелістерден туындаған дыбыстық эффектілеріне байланысты. Қанның қозғалысы жоғарғы қысымда ірі қан тамырларының тербелістерін шақыртады.

➲ ➲ ➲ II жүрек тонусы екі компаненттен тұрады. Олар қақпақтық және қан тамырлық компаненттер. Бұл тонус диастола кезінде тыңдалады. Қарыншалардың диастоласы кезінде аортамен өкпе сабауының қақпақтарының жабылуы болады. Осы қақпақтардың тербелістерінен дыбыстық эффектілер туындайды. Қан тамырлардағы қанның қозғалысы II жүрек тонустың дыбысттық компанентіменде жүреді. III тонус жас адамдарда міндетті болып табылмайды және дұрыс тамақтанбайтын адамдарда тыңдалынбайды. Ол диастоланың қанға толуының нәтижесінде қарынша қабырғаларының тербелістерін туындатады. IV тонус міндетті түрде бірінші тонустың алдында туындайды. Ол диастолагың қанға толуы нәтижесінде қарынша қабырғаларының тербелістері арқылы пайда болады.

Кейбір қан тамырлардың жарақаттануы кезінде қанды тоқтату үшін ірі қан тамырларды сүйекке саусақпен басу қолданылады.

Самай артериясы

Ұйқы артериясы

Бұғана асты артериясы

Қолтық артериясы

Иық артериясы

Сан артериясы

Қорытынды Қорыта айтар болсақ зерттеу барысында жүрек камераларының кеуде қабырғасына жатқызылуын елестетіп алуымыз керек. Оң жақ қарынша жүректің алдыңғы беткейінде орналасады. Бұл камера өкпе артериясымен кеуденің сол және артқы жағында сына тәрізді жазықтықты құрастырады. Сол жақ қарынша оң жақ қарыншадан солға және артқа қарай орналасқан. Жүректің алдыңғы беткейінің кіші бөлігін ғана алып жатады. Клиникалық жағынан бұл өте маңызды, өйткені ол жұректің сол жақ бөлігін құрайды және жоғарғы серпілістің негізгі көзі болып табылады. Жоғарғы серпіліс бұл жүректің систола кезінде кеуде қабырғасына соғуын сипатайды және V қабырға арасында болады.