Тұлғаның қазіргі қоғамда әлеуметтену ерекшеліктерін сипаттау. Орындаған: Сейдахметов Б. Қ. Тексерген: Омарова А. Т.
Тұлға – жеке адамның дамуының, адамдық қасиеттерінің дамуының нәтижесі. Тұлғаның әлеуметтік құрылымы жеке адамның әр алуан қызметі барысында, өзі кіретін қауымдастықтар мен бірлестіктердің ықпалымен қалыптасатын және қызмет атқаратын обьективті және субьективті қасиеттерінің жиынтығын қамтиды.
Адамның тұлға болып қалыптасуына әлеуметтенудің маңызы зор. Әлеуметтену – индивидтің өзінің өмір сүріп отырған ортасының нормаларын, мінез-құлықтарын, әлеуметтік нормаларының игеру процесі. Яғни, өмір – адаптация, дамудың, өзгерудің процесі. Адам – бұл әлеуметтік тіршілік иесі. Бірақ та бірде-бір адам қоғамның дайын мүшесі ретінде туылмайды. Индивидтің қоғамға интеграциясы – өте ұзақ және қиын процес, Оның ішіне әлеуметтік нормалар мен құндылықтарды сіңіруді, рөлдерді игеру кіреді. Әлеуметтену бір-бірімен қабаттасып келетін екі бағытта жүреді. Бір жағынан индивид өзінің қоғамының мәдени тәжірибелерін, яғни құндылықтары мен нормаларын игерсе, екінші жағынан адам әлеуметтенген сайын қоғамның өміріне және оның дамуына белсене атсалысады.
Әлеуметтену процесін бағындыруға болмайды, оны тоқтауға, баяулатуға да болмайды. Ол екі сатыдан өтеді: 1 – балалық шақ және жастық шақ, 2 – ересектік және қарттық. Адам әлеуметтенуінде ескі құндылықтар мен нормалардан бас тартуы немесе қайта үйрену процесі болады. Олар: десоциолизация – ескі нормалар, құндылықтар, рөлдерді ұмыту; ресоциолизация – жаңа нормаларды, құндылықтарды, рөлдерді үйрену.
Индивидтің қандай да бір топқа жатуын, және оның функционалдық қабілеттерін түсіну үшін әлеуметтік статус және әлеуметтік рөл ұғымы қолданылады.
Әлеуметтік статус – индивидтің топтағы немесе жеке топтың басқа топтармен қарым-қатынасындағы дәрежесі немесе поозициясы ретінде анықталады. Қоғамдық пікірде басқаларға қарағанда көп бағаланатын статустар мен әлеуметтік топтардың иерархиясы жасалады. Мұндай иерархиядағы орын дәреже деп аталады.
Әлеуметтік рөл – әлеуметтік статусы бар адамнан күтілетін іс-әрекеттердің жиынтығы. Әлеуметтік рөлдер теориясында екі негізгі көзқарас бар(Дж. Г. Мид және Р. Линтон)
Орыс ғалымы В. В. Радаев Вебердің экономикалық іс-әрекет әлеуметттануы дәстүрін жалғастырып, адамды екіге бөледі: экономикалық адам және әлеуметтік адам. Егер де «экономикалық адам» – тәуелсіз, өзімшіл, ұтымды және хабардар болса, «әлеуметтік адам» қоғамдық нормаларға бағынады, өзімшіл емес, өзін ұтымсыз, тәртіпсіз түрде ұстайды, ақпараты мардымсыз және табыс пен шығынды есептеуге қауқарсыз.
Назар аударғандарыңызға рахмет!!!
Скачать презентацию Тұлғаның қазіргі қоғамда әлеуметтену ерекшеліктерін сипаттау Орындаған Сейдахметов
Презентация1.pptx