Stowarzyszenie Krajów Azji Południowo Wschodniej Praca wykonana przez

Stowarzyszenie Krajów Azji Południowo Wschodniej Praca wykonana przez: Khorlikov Vladyslav, Zarządzanie II rok, II semestr

Logo i flaga ASEAN

ASEAN (Stowarzyszenie Krajów Azji Południowo) – Wschodniej (ang. Association of Southeast Asian Nations – ASEAN) powstało na mocy Deklaracji z Bangkoku 8 Sierpnia 1967.

Członkowie ASEAN Członkami założycielami były: Indonezja, Malezja, Tajlandia, Filipiny i Singapur. ● 8 I 1984 – Brunei Darussalam zostaje członkiem (niepodległe od 1 I 1984) ● 28 VII 1995 – przystąpienie Wietnamu – w latach 1980 -tych najważniejszego lokalnego przeciwnika ugrupowania. ● 23 VII 1997 – przystąpienie Laosu i Myanmaru (Birmy) ● 30 IV 1999 – przystąpienie Kambodży (planowane na 1997 r. , ale opóźnione w wyniku zamachu stan

Członkowie ASEAN ● 1976 r. - Papua Nowa Gwinea zostaje obserwatorem ASEAN ● 2002 Timor Wschodni zostaje obserwatorem, w 2006 ogłasza chęć akcesji do ugrupowania.

ASEAN – organy 1. Okresowe spotkania szefów rządów – organ podejmujący najważniejsze decyzje, wyznaczający główne kierunki działania i rozwoju Stowarzyszenia 2. Konferencja Ministrów – organ naczelny, składający się z ministrów spraw zagranicznych krajów członkowskich 3. Stały Komitet – kierowanie bieżącą działalnością Stowarzyszenia, składa się on z ministra spraw zagranicznych danego kraju członkowskiego (okresowe zmiany kraju) i ambasadorów pozostałych państw na terenie tego kraju. 4. Działalnością w sferze administracyjnej kieruje sekretariat kierowany przez Sekretarza Generalnego.

Geneza ASEAN ● ASEAN powstało w Azji Południowo Wschodniej w niespokojnym okresie lat 1960 -tych. ● Początkowo głównymi celami organizacji (nieformalnie) było: ● z jednej strony zapewnienie niezależności członków od mocarstw kolonialnych oraz USA i ZSRR, ● Z drugiej powstrzymanie ekspansji komunizmu w regionie wspieranym przez ZSRR i Ch. RL

Geneza ASEAN ● Uwarunkowania ● Wojna w Wietnamie (II wojna indochińska) ● Działalność partyzantek komunistycznych w Malezji, Tajlandii, Filipinach ● Konfronatasi – konflikt malajskoindonezyjski ● Separatyzmy w wielu prowincjach

Geneza ASEAN ● 1976 r. Traktat o Przyjaźni i Współpracy w Azji Południowo Wschodniej (Treaty of Amity and Cooperation in Southeast Asia – TAC) ustanawia formalne reguły zachowania w organizacji.

TAC ● Zasady zawarte w TAC: ● Wzajemne poszanowanie niepodległości, suwerenności, równości, integralności terytorialnej i tożsamości narodowej wszystkich narodów; ● Prawo każdego państwa do swobodnego istnienia w sposób wolny od zewnętrznej ingerencji, dywersji lub przymusu ● Nieinterwencje w wewnętrzne sprawy innego kraju; ● Rozstrzyganie sporów i waśni w pokojowy sposób ● Odrzucenie użycia siły lub jej groźby; ● Wzajemną skuteczną współpracę

ASEAN Way Praktyką działalności ASEAN jest regulowana przez tzw ASEAN Way: ● Poszukiwanie kompromisu akceptowalnego dla wszystkich ● Zasada konsensusu ● Rozmowy nieoficjalne ● Szeroko zakrojone rozmowy wyjaśniające ze wszystkimi zainteresowanymi stronami przed formalnym zgłoszeniem inicjatywy ● Poczucie ducha wspólnoty ● Właściwe i skromne zachowanie ● Dążenie do ogólnego porozumienia, nawet jeżeli realizacja szczegółów nie jest ustalona

Karta ASEAN W listopadzie 2007 podczas Szczytu ASEAN w Singapurze przyjęto Kartę ASEAN, która weszła w życie 14 XII 2008 r. ● Karta formalizuje zasady działania ASEAN i być może stanie się początkiem większej instytucjonalizacji organizacji. Może też przyczynić się do zwiększenia jej skuteczności – jej artykuł 20 punkt 4 mówi: „W wypadku poważnego złamania Karty lub niepodporządkowania się kwestia zostanie przedłożona Szczytowi ASEAN do decyzji”

Działania ASEAN ● Główne wyzwania przed 1989: ● Konflikt radziecko – chiński ● Ułożenie relacji z Ch. RL ● Wycofanie się USA z regionu po Wojnie Wietnamskiej ● Konflikt w Kambodży (III wojna indochińska)

Działania ASEAN ● Zmiana po 1989 ● Brak zagrożenia ze strony ZSRR ● Współpraca z Wietnamem ● Rozszerzenie ASEAN ● 1995 – Southeast Asia Nuclear. Weapon-Free Zone Treaty (od 2001 obowiązuje) ● Kryzys Azjatycki 1997 r.

Wyzwania stojące przed ASEAN ● Dostosowanie się do rosnącej potęgi Ch. RL ● Zapewnienie suwerenności regionu bez utraty gwarancji bezpieczeństwa ● Zapewnienie zrównoważonego rozwoju ● Współpraca ekonomiczna w ramach ASEAN (AFTA, AFT), i na zewnątrz ● Dostosowanie się do procesów demokratyzacji w ramach autorytarnej ASEAN Way ● Rozwiązanie kwestii Birmańskiej – zagrożenia dla wiarygodności ASEAN Way

Ocena ASEAN jest organizacją będącą przedmiotem debaty pomiędzy badaczami stosunków międzynarodowych, dotyczącej jej roli w regionie: ● Zwolennicy teorii neorealistycznej uważają, że organizacja jest raczej nieskuteczna, stanowi swego rodzaju „klub dyskusyjny” ● Zwolennicy teorii konstruktywistycznej podkreślają istotną – pozytywną – rolę organizacji w zakresie kształtowania norm stosunków międzynarodowych.

Sieć Organizacji ASEAN Charakterystyczną cechą ASEAN jest tworzenie różnorodnych struktur współpracy zewnętrznej pomiędzy organizacją a jej partnerami regionalnymi i globalnymi. Organizacje te służą umocnieniu ASEAN na scenie międzynarodowej jako partnera, oraz promują wzorce zachowania pomiędzy uczestnikami w oparciu o TAC oraz wartości ASEAN Way.

Sieć Organizacji ASEAN ● Forum Regionalne ASEAN (ASEAN Regional Forum – ARF) zrzeszające kraje ASEAN, Australię, Bangladesz, Chiny, Indie, kraje Unii Europejskiej, Japonię, Kanadę, Koreę Południową i Północną, Mongolię, Nową Zelandię, Pakistan, Papuę Nową Gwineę, Rosję, Sri Lankę, Stany Zjednoczone i Timor – Leste ● Powstało 24 VII 1994 r. i stanowi jeden z głównych obszarów współpracy w zakresie bezpieczeństwa regionalnego w obszarze Pacyfiku

Sieć Organizacji ASEAN ● ASEAN + 3 zrzeszające 10 krajów ASEAN oraz Chiny, Japonię i Koreę Południową ● Powołane w 1998 r. ● Celem jest regionalna współpraca ekonomiczno – polityczna, m. in. zapobieżenie powtórki z kryzysu w 1997 r. ● Szczyt Wschodnioazjatycki (East Asian Summit – EAS) zrzeszający kraje ASEAN + 3 oraz Indie, Australię i Nową Zelandię Powołany w XII 2005 – stanowi rozszerzenie ASEAN + 3

Bibliografia 1. P. R. Kozłowski, Polityka ASEAN wobec mocarstw [w: ] Życie polityczne Azji. Realia i dążenia. Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2008 2. E. Latoszek, M. Proczek Organizacje międzynarodowe. Założenia, cele, działalność. Dom Wydawniczy ELISA, Warszawa 2001, s. 433 -459 3. A. Gradziuk, Stosunki Unii Europejskiej z Azją Wschodnią i konsekwencje dla Polski [w: ] Biuletyn Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych, nr 85/2002 4. K. A. Nawrot, Determinaty rozwoju gospodarczego państw ASEAN, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2008, s. 21 -74 152 -186 5. E. Oziewicz, Dylematy rozwoju gospodarczego krajów Azji Południowo. Wschodniej na tle procesów globalizacyjnych, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2007, s. 95 -137 i 169 -189 6. M. Ławacz, ASEAN – geneza, działalność, perspektywy współpracy z Polską, Polski Instytut Spraw Międzynarodowych, Warszawa 1991 7. A. Liszewska, Historia integracji w regionie Azji Południowo-Wschodniej, www. polska-azja. pl 2/8/2018

Dżiękuje za Uwage