Синэкология-бірлестіктер экологиясы Орындаған: 1 курс студенті Дадын Жансая Тексерген: Абдиева Зауре
С инэк жағд ология ор ай ганиз өзара ларын , өзара мдердің т қары ір Синэ коло м-қатына және қор шілік гия э шаға салум кожү сын зертт н орт е йеле ейді. амен биоге н айналы рдің ноце сады шека ноло , сон рал гиялы дықт ан он арын қ эко ы логия Та деп т биғат е ата та әр бірле йды. түрлі стікт попу ерді құра ля неме йды. се қа циялар б Синэ өзі « ірігіп у коло бірге гияда ымдасты » , яғ тірші қтард ірі ғы « ни бі л с ы рлес Қауы ік ету дег іп, қа ин» деге ен ма м н уымд ғына меке дастық д асып сөздің ны б ег нд ілдір орган ейтін , ә еніміз бе еді ртүрл л измд і түрл гілі ареал. ер ж иынт ығы. ерден құ да ралға н, тір і
ы ғдайлар ғи жа р ) – таби алпы ануарла з nos-ж ер, ж цено мір, koi өсімдікт ды. Био ететін (bios-ө оз ілік тұра Биоцен ус рде тірш жиынтығынан жерле К. Меби айды. логы мдер бірегей еміс зоо жеке дамым организ кро ан н еді. зі және ми ғаш рет ұсынғ зімен-ө өмір сүр л ноз ө ғана ғымын а келген биоце естікте ұ бірл иғатпен 7). Кез і таб (187 анда өл ш Ол әрқа
Экологияның негізгі ұғымына «экожүйе» жатады. Бұл терминді енгізген 1935 ж. А. Тенсли. Экожүйе дегеніміз тірі тіршілік иелері мен олардың мекен ету орталарынан тұратын, біртұтас функционалды біріккен табиғи жүйе. Экожүйенің құрылымы: Экожүйе = биоценоз + биотоп Экожүйенің негізгі қасиеттері: 1)зат айналымына қатысу қабілеттілігі; 2)сыртқы әсерлерге қарсы тұруы; 3)биологиялық көбеюі. Экожүйенің деңгейлері: 1)микроэкожүйе- кішкене су қоймасы, жануарлар өлексесі олардың тіршілік ететін әртүрлі ағзаларымен бірге, аквариум, жайылым , су тамшысы 2)мезоэкожүйе- орман, өзен, тоған, т. б. 3)макроэкожүйе- мұхит, континент, табиғи зона, т. б.
Экожүйеге мағынасы жақын терминге «биогеоценоз» жатады. Бұл терминді 1942 ж. академик В. Н. Сукачев енгізген. Биогеоценоз екі блоктан тұрады: 1) «биоценоз» - организмдердің әртүрлі түрлерінің өзарабайланысы(популяция); 2) «биотоп» немесе «экотоп» - мекен ету ортасы.
Қоректену тізбегінің бірнеше деңгейі болады: I-трофикалық деңгей- автотрофты ағзаларпродуценттер II- шөпқоректі жануарлар (фитофагтар) – консументтер I-қатардағы III- трофикалық деңгей- жыртқыш жануарлар немесе зоофагтар- консументтер II-қатардағы. IV- ірі жыртқыштар. V-өлі организмдердегі заттарды және қалдықтарды тұтынушылар (деструкторлар, редуценты)- сапрофаг, сапрофиттер, детриттер.
Зат және энергия ағымы. В. И. Вернадскийдің биосферадағы тіршіліктің тұрақты дамуы ондағы тірі заттардың (биогенді) табиғаттағы үздіксіз айналымы жемісінің нәтежесі екенін айтқан болатын. Өйткені, тірі заттардың элементтері қоршаған табиғи ортаға түсіп, одан соң тірі организмдер арқылы қайтадан айналымға ауысатыны белгілі. Осылайша әрбір элемент тірі организмдерді әлденеше рет пайдаланып отырады. Соның нәтижесінде жер бетінде тіршіліктің дамуы үнемі даму үстінде жүзеге асып, биоценоздағы биогенді айналымынды жүзеге асырады. Бірақ та, заттардың биогенді айналымын абсолютті тұрғыда деп түсінбеу керек. Себебі, айналымдағы заттар бір трофикалық деңгейден екіншісіне өткен кезде әлсін-әлсін зат айналымына түсіп үздіксіз қайталанып отырады. Нәтижесінде жер шарында органикалық заттардың қоры (торф, көмір, мұнай, газ, жанғыш сланц) жинақталады. Бұл қорлар да өз кезегінде жұмсалып, қайтадан айналымға түсіп , зат айналымының үздіксіз (шексіз) процесін жалғастырып жатады.
а
Экологиялық пирамидалар ережесі Егер энергияны, өндірілген өнімдерді, биомасса немесе организмдер санын әрбір трофикалық деңгейде үшбұрыш масштабында бейнелесек, онда олардың орналасуында пирамида түріне ие болады. Энергияның пирамида ережесі: энергия саны организмде болатын әрбір келесі трофикалық деңгейде келесісіне қарағанда мәні аз болып келеді
Экологиялық сукцессия. Автогенді өзгерістерді экожүйенің дамуы немесе экологиялық сукцессия деп атайды. Экологиялық сукцессияға анықтама берген кезде мынандай 3 жағдай ескерілуі тиіс: 1). Сукцессия қауымдастықтың, яғни экожүйенің биотикалық компонентінің ықпалымен жүреді. Өз кезегінде қауымдастық сукцессияның сипаты мен жылдамдығын анықтап, даму шектерін межелейтін физикалық ортаның өзгерістерін туындатады. 2). Сукцессия дегеніміз қауымдастықтың түрлік құрамының және оның ішінде өтіп жатқанда процестердің өзгеруіне байланысты жүретін экожүйенің реттелген дамуы. Сукцессия белгілі бір бағытта жүреді, демек оны болжауға болады. 3). Сукцессияның шарықтау шегі (кульминациясы)энергия ағымы бірлігіне шыққанда максималды саны келетін биомасса түр аралық әсерлесулердің тепе-тең күйдегі экожүйенің қалыптасуы боп табылады.
Скачать презентацию Синэкология-бірлестіктер экологиясы Орындаған 1 курс студенті Дадын Жансая
Дадын Жансая Синэкология.pptx