Семей Мемлекеттік Медицина Университеті Тақырыбы: Психоаналитикалық психотерапия Орындаған: Кабдрахманова А. Ж. 604 группа терапия
Зигмунд Фрейдтің психоаналитикалық концепциясының құндылықтары мен мақсаттары § Психоанализ - батыс адамының рухани дағдарысының өзіне тән көрінісі және оның шешімін іздеудің талпынысы. Бұл психоанализдің соңғы кездегі бағыттарынан - «гуманистік» және «экзистенциалдық» анализдерден (сараптаудан) айқын көрінеді. Өзімнің «гуманистік» тұжырымдама ма көшпес бұрын, Фрейдтің жүйесі, кең тараған, мүлде қайшы түрде, «науқас» және «емдеу» деген ұғымдар аясынан шығып кеткендігін, оның жаны сырқат ауруларды емдеуге ғана емес, дұрысы, адамды «құтқаруға» бағытталғанын айтқым келеді. Бір қарағанда, Фрейд психикалық ауруларды емдеудің жаңа түрін жасап, осы мәселеге күллі мүддесі мен өмірін бағыштаған адам. Алайда, тереңірек үңілсек, невроздарды медициналық жолмен емдеудің астарында Фрейдтің қызметінде аңғарыла бермейтін, оны өзі сирек сезінген мүдде жатқаны аңғарылады. Осы біржасырын немесе тек қана имплицитті тұжырымдама психикалық ауруларды емдеуден гөрі, «ауру» және «емдеу» ұғымдарының аясынан кеңірек мәселеге қатысты болған сияқты.
§ Психоанализге кіріспе бойынша жасаған лекцияларында ол әлдебір мистиктердің тұлғаны түбегейлі өзгертуге іс жүзінде талпынып көргені жайлы айтады. «Біз, -дейді Фрейд, - психоанализдің терапиялық ұмтылыстары мәселені осылай қоюға жақын екенің мойдауымыз керек. Олардың Ego-ны күшейтіп, оны Super-Ego-дан мейлінше тәуелсіздеу ету, бақылау аймағын ұлғайтып, индивидтің жаңа тұстарына қол жетерлік жағдай жасау. Анау болған жерде Мен тұруға тиіс» . Фрейд «адам нәтін невротикалық симптомдардан, мінезқұлқын бәсендік пен қалыпты еместігінен құтқаруды мақсат ететін психоаналитикалық терапия туралы осы ниетпен сөйлейді. Сонымен, ол үшін аналитиктің (сарапшының) бейнесі қарапайым доктордан, «емдеуші дәрігерден» биіктеу. Аналитик, егер ол пациент үшін кейбір аналитикалық мезеттерде өнеге ретінде, ал кейде мұғалім ретінде қызмет етуге тиіс болса, белгілі бір мағынада үстем жағдайда болуы керек. «Ақыр соңында, -деп жазады Фрейд, -аналитик пен пациент арасындағы қарым-қатынастар ақиқатқа деген сүйіспеншілдікке яғни, шындықты мойындауға негізделуге, сол аркылы ұятты да, алдауды да ысырып қоюға тиіс» . Фрейдтің мұнда көрсетілген принциптерінің біріншісі - өзгертуші білім, оған сайсақ, теория мен практика бір-бірінен бөліп алғысыз нәрселер-өзімізді тану актісі арқылы біз өзімізді өзгертеміз (трансформациялаймыз).
§ Фрейд осы заманғы батыс адамына тән нәрсені-саналы ойды шектен тыс, асыра бағалауды құптаған жоқ. Керісінше, ол біздің санамыз біздің барлық психикалық процестеріміздің шағын бөлігі ғана, оның үстіне онша маңызды да емес, біздің өз ішімізде санамыздан тыс күйде отырған қараңғы және иррационалды бастаулардың ғаламат күшімен салыстырғанда бұл тіпті, болмашы деп есептеледі. Адам табиғатының шынайылығына жету үшін Фрейд еркін ассоциациялар тәсілінің көмегімен саналы ой жүйесін бұзғысы келді. Еркін ассоциацияларды пайдалану арқылы қисынды, саналы, конвенционалды ойлау кедергісінен асу қажет болды. Бұл біздің тұлғамыздың алғашқы құнарбастауына, санадан тысқа әкелуге тиіс еді. Фрейд үшін адам-либидосы ғана қозғайтын, қозудың ең кемшін дәрежесін сақтау принципімен реттелетін машина еді. Адам өзгелермен тек қана инстинктік құмарын өтеудегі екі жақты қажеттілік үшін араласатын тіршілік иесі ретінде көрінетін. Фрейдтің ләззат рахаты-кернеген қиындықтың азаюы. Бүтін адамның интеллектісі мен аффектілері екі айырылған соң, оның бойында Ағарту дәуірі философтары айтатын «Мен» ғана қалды. Мистикалық тәжірибе ол үшін инфатильді нарциссизмге қарай құлдыраумен бірдей еді.
§ Аналитикалық (психоаналитикалық) психотерапия –теориялық база ретінде психоанализді –З. Фрейдтің психиканың санадан төменгі бөлігінде басып тастаған қызығулардың, олардың тұмшаланған түрде сана бетіне жарып шығуы мүмкін симптомдар түрінде болуы, сана мен санадан төменгі бөлік туралы психотерапевтік тәсілдер тобы. Қазіргі заманғы авторлар тұлға өмір сүретін және дамып жетілетін социалдық жағдайларға зор мән береді (қатынас шеңбері, отбасылық қатынастар, қоғамдағы жағдайлар және с. с. ) § Қазіргі психоанализде тұлға әртүрлі ағымдардың, елігу мен табулардың (тыйымдардың), қарсыласу мен қорғаныс механизмдерінің арасындағы күрестердің динамикалық картинасы ретінде қарастырылады.
§Психоанализ көрсеткіштері және кері көрсеткіштері. Кері көрсеткіштері көбінде психотерапевттің кәсіптік жасы мен тұлғалық ерекшелігіне байланысты психоанализбен емдеу жұмыстарын жалпы білім беру бағдарламаларынан басқа 400 сағат көлемінде тұлғалық психоанализ курсын өткен мамандар ғана жүргізе алады.
§ Психотерапия бағытындағы аналитикалық зерттеулер. Негізі психоанализден алынады. Оның 2 түрі бар: бағытталған инсайд, суппортив. Бағытталған инсайд – кезінде пациент психотерапевтке жұмасына 1 немесе 2 рет келеді. Психотерапия мақсаты – санасыз қақтығыстарды ашу және шешу жолдары. Бұның ең негізгі айырмашылығы дәл бүгінгі және қазіргі кездегі күйзелістердің өзектілігі. Талдауда екі жағыда қатар алынады. «Мұнда және қазір» , «Сол жерде және сол кезде» . Суппортив(қолдау) – негізгі эмоциялық қолдауда. Мұнда санасыз күйзелістерді талдап қарастырғаннан гөрі жұмыстың бар бағыты психологияны қолдауда. Бұл пациенттің Менімен тығыз байланысты. Ол психоз кезінде жиі қолданылады.
Психоаналитикалық психотерапия §Эмоциональды стресс, өмірлік проблемалар мен ішкі конфликтілердің, тұлғалық ерекшеліктер мен жүріс тұрыс әдістерінің ішкі потенциал мен жемісті жұмысқа, ішікі қарым қатынастың конфликтісін шешуге бағытталған психологиялық емдеу әдісі. §Зигмунд Фрейдтың алғашқы науқасы психоаналитикалық психотерапияны «лечение разговором» деп атаған.
§ Психоаналитикалық психотерапия- адамға өз басынан өткен оқиғаға қайта оралып, жанадан көзқараспен қарауға, өткен шақтағы мәселелермен, қазірігі психологиялық мәселелердің арасындағы байланысты іздеу арқылы біртіндеп олардың өмірінің ағымында қайталануын түбегейлі үзу және өз өміріне саналы, жана көз қараспен бақылау жасауды қалыптастырады. § Емдеу барысында психотерапевт пен науқастың арасындағы ерекше сенімді қарым қатынастар қалыптасады.
§ Психотерапевт науқастың фантазияларын, балалық шақта өткен естеліктерін қайта бастан кешіруін, өткендегі қабылданбайтың тілектермен қажеттіліктерді есіне түсіруге көмектеседі. § Сол себепті науқас сеанс уақытында басына келген ойларды еркін айтуы керек: балалық шақтағы естеліктерін, қазіргі ағымдағы проблемаларын және болашаққа жоспарын ; өз сезімдерін, ойларын, фантазияларын, көрген түстерін маңызсыз немесе орынсыз болсада еркін айтуы қажет. Әрине мұндай ойын білдіру оңай емес және уақыт пен сенімділік, қауіпсіздік сезімін талаб етеді.
§ Кейбір ғалымдар психоаналитикалық психотерапияны зерттеумен салыстырады, бұл зерттеуде науқас бір уақытта зерттеуші және зерттелуші обьект болады. § Психоаналитикалық психотерапияның негізгі теориялық пастулаттары: § Адам психикасында санасыз, сезімсіз бөлігі болады, ол адамның сезімін, ойын, іс -әрекетін, тілегін анықтайды. § Адамның балалық шағындағы болған жағдайлар, көбіне бес жасқа дейінгі болған жайыттар адамның алдағы өміріне әсер етеді. § Адамның барлық мінез -құлқы, іс- ірекет паттерны, қорғанысы, ойлау әдісі және сезімі, қабылдау ерекшеліктері және т. б. Адамдармен қарым- қатынасын, сонын ішінде терапевтпен қатынасын анықтайды.
Психоаналитикалық психотерапия- депрессия, қорқыныш, паникалық жағдайдан құтылуға, жақын адамдарымен қарым қатынасты жақсартуға, тәуелді және жабысқақ жағдайлармен күресуге көмектеседі.
Сравнительная таблица слоеных моделей групповой психодинамической психотерапии (по Куттеру, 1997)
Различия Психоанализ Понятие Анализ психики Глобальное методов определение Психотерапия Терапия психики Короткая терапия психики/фокусный анализ центральной проблемы Герменевтный Избранное Нацеленное мтод понимания использова ние теории и использование теории и бессознательных методов процессов Отношения между аналитиком/ Оба участника Терапевт Оба участника терапевтом н пациентом полностью отдаются психоаналитически лечит концентрируются на психоаналитическом пациента фокусном конфликте у процессу Соотношение методов тера певта/аналитика Формалъ ные осо бенности Порядок сеанса и Метод аналитик Терапевт метод Аналитик и метод Оба в креслах 1— 3 недели 1 неделя Многие годы (3— Многие годы (1— 3) 300 и более До З 00 сот Аналитик в кресле, пациент на кушетке Продол житель нос 4 недели ть Общая длитель ность Коли чество сеансов 5) Максимально до 30 сеансов
Схема психических нарушений, схематизированная по лечебной теории, типу защиты, типу конфликта, типу страха, как и типу терапии и месту лечения.
Психозы «Психотизирование» ; Доэдиповы разрыв с реальностью нарушения Психосоматизация Соматизация, т. e. заболевание органа Делинквентное поведение Алкоголизм наркотическая зависимость Перверсии Базисный конфликт «Криминальное» Базисный поведение, т. е. конфликт нарушение общественного порядка и Страх потери сёбя Экзистентная угроза Защита с помощью Доэдипово фармакологического нарушение действия наркотика Экзистентная угроза Защита в форме Эдипов «перверсивного конфликт поведения или действия Экзистентная угроза Доэдиповы нарушения Форма терапия Психиатричес кая клиника Психоанализ Лишь в лишь в исключительных случаях психоаналитическ ая практика Общее Больница лечебное лечение Только в Лишь в исключительных случаях психоанализ Нет Приговор В Лишь в исключительных случаях психоанализ психоаналитическ ая практика Обеззараживан Приговор; ие психиатрическая клиника Изредка психотерапия психоаналитическ ая практика Самотерапия Типичная среда на месте В виде исключения психотерапия психоаналитическ
Содержательные особенности Психоанализ Психотерапия Использование основных правил Строгое Менее строгое Выборочное и ограниченное фокусным конфликтом Идеально Менее идеально Ограничено фокусированием Свободные ассоциации Короткая терапия Симптомы Практически не принимаются во внимание Рассматривают ся в тесной связи с конфликтом Как и в психо терапии, акцент ставится на глав ный симптом Конфликты Все бывшие нерешенными конфликты подлежат решению Решаются лишь патогенные конфликты Решается лишь центральный конфликт Невроз переноса Проработки Соотношение фантазий и реальности Полностью развернут Систематичес кие проработки невроза переноса Фантазии реальность Частично развернут Несистематичес кие проработки невроза переноса Реальность Фантазии Только патогенный образец отношений Концентрирован ные разработки в области пато генного образца отношений Фантазии и реальность
Соотношение интерпретаций и идентификации Цель Только интерпретации Далекая от лечения болезни Интерпретации и идентификация с терапевтом Нацеленная интер претация фокус ного конфликта, идентификация с терапевтом Лечение болезни с помощью решения патогенного конфликта Решение фокусного конфликта Самопознание, поиск Частичное самопознание. Самопознание и поиск истины, без всяких лживых поиск истины в качестве истины в конфликтной уверток побочного действия области Тотальный разбор личности Полное понимание Частичный разбор личности в области патогенного конфликта Частичное понимание Очень ограниченный разбор Понимание фокусного конфликта
Скачать презентацию Семей Мемлекеттік Медицина Университеті Тақырыбы Психоаналитикалық психотерапия Орындаған
analitikaly_1179_psikhoterapia.pptx