Семей Мемлекеттік Медицина Университеті СӨЖ Қысылған шап жарығы Орындаған: Бейсенбекова. Г. О 544 -топ, ЖМФ Тексерген: Раимжанова. А. Б Семей 2014 жыл
Шап жарасы. Барлық жарықтар ішінде 75 -процент құрайды. Шап жарығымен ауыратындар ішінде еркектер үлесіне 90 -97 процент кіреді. Шап жарығы туа және жүре пайда болған болып бөлінеді.
• Эмбриологиялық мәліметтер. Еркек жынысты ұрықтың құрсақ ішілік дамуының 3 -і айынан бастап жұмыртқасының түсу процесі басталады. Құрсақ ішілік дамудың одан кейінгі айларында шап каналына құрсақ дивиртикулының шығуы байқалады. 7 -айдың аяғында жұмыртқалар ұмаға түсе бастайды. Бала тууға жақындағанда жұмыртқалар ұмада болады, құрсақтың қынап өсіндісі ары қарай өсе береді. Ол дұрыс бітпесе туа пайда болған шап жарығы пайда болады. Егер құрсақтың қынап өсіндісі толығымен өспеген кезде фуниколоцем пайда болады.
• Шап аймағының анатомиясы. Алдынғы құрсақ қабырғасын ішкі жағынан қарағанда, құрсақтың бес қатпарын және шұнқырларын көруге болады. Осы жерлерден жарық шығады. Сыртқы шап шұңқыры шап каналының ішкі тесігі болып табылады. Ол пупарт байламымен 1, 0 -1, 5 см жоғары орналасады. Шап каналы қалыпты жағдайда санылаулы кеңістік болып табылады. Ерлерде ол ұрық жолымен, ал әйелдерде жатырдың домалақ байламымен толғаншап каналы шап байламына қиғаш бұрыш жасап өтеді, ерлерде оның ұзындығы 4, 0 -4, 5 см. Шап каналының қабырғасы құралған: Алдыңғы-іштің сыртқы қиғаш бұлшықетінің апеневрозы, төменгі – шап байламы , артқы-іштің көлденең фациясы , жоғарғы-іштің ішкіқиғаш және көлденең бұлшықеттерінің бос ұштары.
• Шап каналының сыртқы тесігін іштің сыртқы қиғаш бұлшықеті аяқшасының апоневрозын құрайды. Шап каналының сыртқы тесігінің мөлшері әр түрлі. Оның көлденең диаметрі 1, 2 -3, 0 см, 2, 3 -3, 0 см. Әйелдерде шап каналының сыртқы тесігінің мөлшері еркектерге қарағанда аздау. • Іштің ішкі қиғаш және көлденең бұлшықеттері шап байламында орналасады. Шап аралығының шекарасы: төменде -шап байламы, жоғарыда- іштің қиғаш және көлденең бұлшықеттерінің ішкі шеттері, медиальдіы жағынан –іштің тік бұлшықеттерінің сыртқы шеті. Шап аралық қуыс тәрізді, үшбұрышты немесе желпуіш тәрізді болуы мүмкін. Шап аралықтың үшбүрыты фрмасы оның әлсіз екенін көрсетеді. • Жатырдың домалақ байламы шап каналының сыртқы тесігі деңгейінде талшықтарға бөлінеді, оның бір бөлігі қасаға сүйегінде, екіншісі қасаға аймағының тері асты май бөлігінде аяқталады.
• Туа пайда болған шап жарығы. Егер құрсақтың қынаптық өсіндісі толығымен бітпеген болса, онда оның қуысы мен құрсақ қуысы еркін байланысады. Кейінірек туа пайда болған шап жарығы пайда болады. Қынап өсіндісі жарық қапшығы болып табылады. Балалар арасында туа пайда болған шап жарығы жарықтардың негізгі бөлігін құрайды-90 процент. Үлкен адамдарда да туа пайда болған шап жарығы кездеседі-10 -12 процент
• Жүрек пайда болған шап жарығы. Қиғаш және тік шап жарықтары болады. Қиғаш шап жарығы сыртқы шап шұнқырынан өтеді, ал тік –медиальдыдан өтеді. Түтіктік формасы кезінде жарық қапшығының түбі шап түтігінің сыртқы тесігіне дейін жетеді. Шап ұмалық формасы кезінде жарық ұмаға түседі. • Қиғаш шап жарығының алғашқы сатысында қиғаш бағытта болады. Өсе келе ішке қарай бағытталады. Жарық қақпасы медиальді кеңейген сайын, шар каналының артқы қабырғасы әлсірей береді. Ұзақ уақыт болған шап-ұма жарығына шап каналы тік бағытта және беткі тесігі оның ішкі тесігімен бір деңгейде болады. Үлкен жарық кезінде ұма мөлшері ұлғаяды, ал жыныс мүшесі тері астында қалады. Жарық ішіндегі өздігінен орнына келмейді. Орнына келтіретін болса ішектербің шұрылдауы естіледі. •
• Тік шап жарығы құрсақ қуысынан медиальды шұнқыр арқылы шығады, көлденең фасция шығып тұрады. (Шап каналының артқы қабырғасы). Шап каналының артқы қабырғасы арқылы өтіп, ол ұма түбіне шап байламының үстінде домалақ пішінде болады. Көлденең фасция тік шап жарығының ұмаға түсуіне кедергі болады. Шаптың тік жарығы жиі екі жақты болады. • Сырғымалы шап жарығы мына жағдайда пайда болады, жарық қапшығының бір қабырғасы мүше болып табылады. Мысалы, қуық, соқыр ішек. Кей жағдайда жарық қапшығы болмайды.
• Сырғымалы жарық. Шап жарықтарының 1, 0 -1, 5 проц. құрайды. Олар механикалық жолмен оған жақын ішек немесе қуық аегменттерін өзіне тартып, жарық қапшығын түзеді. Сырғымылы жарықтардың анатомиялық ерекшелігін білу маңызды. Оерация кезінде ішек қабырғасын немесе қуық қабырғасын жарық орнына кесіп алмау үшін.
• Клиникалық көрінісі және диагностика. • Шап жарығын анықтау өте қиын емес. Типті анамнез болып: физикалық күш түскенде жарықтың бірден пайда болуы немесе ақырындап дамуы күшену кезінде, науқастың тік жағдайында және көлденең жағдайда орнына салу. Науқасты жарық аймағына , ішінде ауырсыну сезімі, жүргенде ыңғайсыз сезімде болады. • Науқасты тік жағдайда қарағанда шап аймақтарының ассиметриясын байқауға болады. Құрсақ қабырғасының шығып тұруынынан оның көлемі мен пішінін анықтауға болады. Науқасты көлденең жағдайда жарық қапшы, ының ішіндегі орнына салған соң шап каналын да тексереді. Ұма мүшелерін тексеру міндетті болып табылады. (ұрық жолдарына, жұмыртқа және жұмыртқа қосалқыларын пальпациялау).
• Әйелдерде шап жарығының диагностикасында қарау және пальпацияға сүйенеді , оларда саусақты шап каналының сыртқы тесігіне кіргізу мүмкін емес. Әйелдерде шап жарығын шап каналында орналасқан жатырдың домалақ байламының кистасымен салыстырады. Оның жарықтан айырмашылығы науқас көлденең жағдайға ауысқанда өзінің көлемін өзгертпейді, оның үстіндегі перкуссиялық дыбыс тұйық, ал жарық үстінде тимпаникалық дыбыс естіледі. • Қиғаш шап жарығы тік жарыққа қарағанда балаларда және орта жастағы адамдарда жиі кездеседі. Ол көбіне ұмаға түседі және бір жақты болады. Қиғаш шап жарығында шап каналының артқы қабырғасы жақсы көрінеді.
• Емі: Негізгі емі хирургиялық. Операцияның негізгі мақсаты – шап каналының пластикасы. • Оерацияны кезең бойынша жүргізеді. • 1 кезең –шап каналына баратын жолдың қалыптасуы: шап бөлімінде мықын сүйегінің алдыңғы- жоғары үстінен симфизге дейін шап байламынан жоғары параллеьді тілік жасалады; іштің сыртқы қиғаш бұлшықеттерінің апоневрозын кеседі оның жоғарғы үлесін ішкі қиғаш және көлденең бұлшықеттерінен бөледі; ал төменгі үлесін ұрық жолынан бөледі және бұл кезде симфизге дейін шап байламын ашады.
• 2 кезең –жарық қабын анықтап, алып тастайды. • 3 кезең терең шап сақинасын қалыпты өлшемге дейін тігеді. • 4 кезең – шап каналының пластикасы • Тік жарық пен шап жарығының күрделі формасында шап каналының артқы қабырғасының пластинкасыжасалынады. Оның алдыңғы қабырғасының бекуі мен терең сақинаның міндетті түрде тігілуін балалар мен жас ер адамдарға қолданады. (егер қиғаш шап жарығының көлемі кіші болса).
• Кукуджанов әдісі шап жарыѓыныњ тік жєне к‰рделі т‰рлеріне арналѓан. Опреация іштіњ ќиѓаш б±лшыќетініњ дубликатурасыныњ дамуымен аяќталады. • Постемпский әдісі шап каналы, шап аралыќты толыѓымен шектеу, шап каналыныњ жања баѓытын ќ±ру. Іштіњ ќынаптыњ тік б±лшыќетімен бірге байланысќан ішкі ќиѓаш жєне кµлденењ б±лщыќет сіњірін жоѓарѓы ќисаѓа байламына тігеді. Одан ары апоневроздыњ жоѓарѓы лоскуты мен іштіњ ішкі ќиѓаш жєне кµлденењ б±лшыќетін ќосаѓа мыќын жєне шап байламына тігеді. Б±л тігістер ±рыќ каналын патеральды жаќќа жылжытуы керек. Жања пайда болѓан «шап каналы» ±рыќ жолымен бірге б±лшыќетті ароневратикалыќ ќабатынан ќиѓаш баѓытта µтуі керек. ¦рыќ жолын апоневрозѓа орналастырып жєне оныњ ‰стіне тері асты май ќабаты мен теріні тігеді.
• Бобров-Жирар әдісі шап каналыныњ алдыњѓы ќабырѓасыныњ бекуі ‰шін. • ¦рыќ жолыныњ ‰стінен шап байламына ќарай алдымен іштіњ ішкі ќиѓаш жєне кµлденењ б±лшыќеттерініњ шетін тігеді, одан кейін бµлек тігіспен жоѓарѓы апоневроз лоскуты мен іштіњ ќиѓаш сыртќы б±лшыќетін. Тµменгі апоневроз лоскутын тігіс арќылы жоѓрѓы апоневроз лоскутына бекітеді. • Спасокукоцкий әдісі Бобров-Жирар єдісініњ модификациясы. Одан айырмашылыѓы шапбайламына бір тігіспен ішкі ќиѓаш жєнекµлденењ б±лшыќетпен іштіњ сыртќы ќиѓаш б±лшыќетініњ жоѓарѓа апоневроз лоскутымен бірге тігеді.
• Кимбаровский тігісі бірдей тканьдерді біріктіру. Инені іштіњ сыртќы ќиѓаш б±лшыќетініњ жоѓарѓы апоневроз лоскуты шетіне 1 см шеткері енгізеді, одан кейін инені б±лшыќет шетінен µткізіп таѓы да сыртќы ќиѓаш б±лшыќеті шетінен тігеді. Осы жіппен шап байламын тігеді. • Бассини әдісі шап каналыныњ артќы ќабырѓасы бекітілуі ‰шін жарыќ ќапшыѓын алѓаннан кейін ±рыќ жолын шеткері итеріп, оныњ астынан ішкі ќиѓаш жєне кµлденењ б±лшыќеттерді іштіњ кµлденењ фасциясымен бірге шап байламына тігеді. ¦рыќ жолын ќалыптасќан б±лшыќет ќабырѓасына орналастырады. Терењ тігістерді салу шап каналыныњ артќы ќабырѓасыныњ єлсіздігіњ ќалпына келтіреді. Іштіњ сыртќы ќиѓаш б±лшыќеті апоневрозыныњ ±шын ±рыќ жолыныњ ±шына тігеді.
Назарларыңызға рахмет!!!
Скачать презентацию Семей Мемлекеттік Медицина Университеті СӨЖ Қысылған шап жарығы
Бейсенбекова.Г.О хир.pptx