САДИРОВА САПАРАЙ 602 -2 ТОП
АМЕБИАЗ v Амебиаз (Amobiasis — амеба+иаз амебиаз) — Қарапайымдылар ішінде ішек амебасы тудыратын жұқпалы ауру. Амебиазда бір өршіп, бір басылып, ұзаққа созылатын жаралы колит болады. Ауру қоздырғышының ішектің басқа мүшелерге қан арқылы таралуымен туындайтын, амебиаздың ішектен тыс түрі сирек кездеседі.
ЭПИДЕМИОЛОГИЯ v Амебиаз ауа райы ыстык климатты және антисанитариялық жерлерде кездеседі. v Эндемиялық елдер Мексика және Индия. v Амебиаз сонымен қатар дамыған елдер арасында да кездеседі (Чикаго 1933 ж). Эндемиялық елдерден келген туристер мен мигранттардан жұғады. v Жұғу көзі – науқас адам немесе тасымалдаушы. v Жұғу жолдары – фекальды-оральды, сонымен қатар анальдық жыныстық қатынас брысында.
География распространенности заболевания амебиазом.
Ішектік локалицазия Аурудың көрініс беруі Ішектен тыс локализция Амебиаз Симптомсыз тасымалдаушылық
КЛИНИКАЛЫҚ КӨРІНІСТЕР v Амебиазбен закымданғаннан соң 7 -10 күні колиттің біріншілік бейспецификалық симптомдары көрініс береді. - Әлсіздік; - Іштің төмен жағындағы ауру сезімі; - Субфебрильді температура; v 10% жағдайда қан мен шырыш араласқан профузды диареямен фульминантты түрі көрініс береді.
Рис. 3. Хронический кишечный амебиаз (ампула прямой кишки): 1 — кишечный просвет; 2 — нагноившиеся лимфоидные фолликулы. Рис. 4. Хронический кишечный амебиаз (ампула прямой кишки): 5 — кишечный просвет; 2 — язва (в центре — наложение гноя, окруженное зоной грануляции; на периферии — геморрагический поясок). Рис. 5. Поражение кишечника при амебной дизентерии.
ІШЕКТЕН ТЫС АМЕБИАЗ ӘДЕТТЕ БАУЫРДЫ ЗАҚЫМДАЙДЫ. v Бауыр зақымданғанда, функциялық бұзылыстар айқын көрінбейді, тек сілтілік фосфатазаның жоғарылауымен жүреді. v Сонымен қатар ол өкпені(оң өкпені жиі), перикард, тері(сирек) және энцефалиттік көрініспен жүретін миды зақымдайды. v Егер емделмеген жағдайда, амебиаз созылмалы(рецидивтелінетін немесе үздіксіз) ағымға ауысады. Содан анемия дамиды, адам арықтайды. v Асқынуларға (ішек қабырғаларының перфорациясы, қан кету, перитонит) алып келеді.
ТЕРІЛІК АМЕБИАЗ v Ішектен тыс амебиаздың зақымдауы. v Қоздырғышы Entamoeba histolytica. v Перианальдық аймақта, аралықта, бөкселік аймактың терісінде жаралық-некротикалық зақымдалумен көрініс береді. v Ішектік амебиазға қарағанда терілік амебиаз екіншілік сипатта кездеседі.
ТЕРІЛІК АМЕБИАЗ v Бір ғана эрозиямен немесе жиі терең ауыру сезіммен жүретін әртүрлі өлшемдегі жаралармен көрінеді. v Түбі басында таза, сосын серозды-геморрагиялық немесе геморрагиялық-іріңді, сасық иісті (екіншілік пиококктық инфекцияның қосылуымен) созылыңқы бөлінділермен толады. v Сирек жағдайда жара түбінде некротикалық қабыршақтар болады. v Жаралар бір-бірімен фистул арқылы жалғасады. v Амебиалық жаралар өзіндік жазылусыз жүретін, ұзақ ағымды болып келеді.
ДИАГНОСТИКА v Ішектен тыс амебиаз v Ішектік амебиз - Нәжісте амебаның тіндік формасының анықталуы; - ПЦР; - Серологиялық тесттер; - Серодиагностика; - УЗИ; - Радионуклеидтік зерттеулер; - Рентгендиагностика; v Амеба цисталарының табылуы тасымалдаушыларға тән. - КТ, МРТ;
ЕМДЕУ ТАКТИКАСЫ v Амебиазды алғашында Оңтүстік Америкалық өсімдік ипекакуан эметин емдеген. v Ішектік амебиазды метронидазол немесе тинидазолмен емдейді. v Ішектен тыс амебизды метронидазолмен қоса хиниофон (ятрен), интестопанмен емдейді. дийодохин, мексаформ,
ТЕРІЛІК АМЕБИАЗ ЕМІ v 2% эметина гипохлорид ерітіндісін бұлшықетке 1, 5 -2, 0 мл 2 рет күніне, 7 тәулік (7 -10 күндік интервалмен 2 -4 курс) v метронидазол - 1, 5 r/тәу , 7 тәулік бойы, тинидазол - 2 г/тәу , 3 -6 тәулік. v тиберал - 1 -2 таб 2 рет күніне (5 -10 күн). v Бактериялар қосылған жағдайда кең спектрлі антибиотиктер тағайындау.
