Сабақтың тақырыбы: Тыныс алу: гликолиз, Кребс циклы; ферменттер (энзимдер) және тыныс алу тізбегінің фосфорланып тотығуы Сабақтың тақырыбы: 1. Митохондрия құрылысы мен жасушалық тынысалу процестерінің өзара байланысын орнату 2. Тынысалу тізбегінің ферменттері жұмысының сызбасын танып білу (электрон- тасымалдаушы тізбек) 3. тотықтырғыш фосфорлану механизмін түсіндіру 4. оттекті және оттексіз тыныс алудағы АТФ түзілуін салыстыру 5. Кребс циклін сипаттау
1. Митохондрия құрылысы мен жасушалық тынысалу процестерінің өзара байланысын орнату Қос жарғақшалы органойд. Сыртқы жарғақшасы тегіс. Жарғақша аралық бүрлер бар. Ішкі жарғақша бүрлері бар тарақша деп аталатын бөлігі. Бұл жарғақша белоктарға бай және құрамында бар болғаны 20% фосфолипидтер болады. Осы қатпарларда энергия алмасуға байланысты маңызды Процес (үдеріс) жүреді. Митохондрияның сұйықтық ортасы матрикс д/а. Оның ішінде өзінің ДНҚ сақиналы молекуласы, ұсақ (S=70) рибосомалар болады. Көптеген ферменттер және басқа заттар жүзіп жүреді. АТФ синтезі жүреді. Ол басқа ағзалық заттан алады. Жасушалық тынысалу: Ағзалық заттар оттегінде ыдырайтындықтан, қосалқы өнім ретінде СО 2 блініп шығады. Жасушалық тынысалу және асқорыту үдерістері митохондрияда бірігеді. Соңғы өнімі кенеулі заттарыдң –СО 2↑ +Н 2 О+АТФ. Осы процестен кейн митохондрияда жасуша жануарда көмірсулардан –май, ал өсімдіктерде нәруыз түзіледі.
Жасушалық тынысалу: Жасушалық тынысалуы- бұл субстраттың тотығуы болып табылады немесе органикалық заттардың тотығуы. Субстраттарға –көмірсу, май және нәруыз жатады. Көмірсулар – жасуша тынысалуна көп пайдаланатын субстрат. Полисхаридтер (крахмал өсімдіктер үшін, гликоген жануарлар және саңырауқұлақ үшін) моносахаридке дейін гидролизденіп, содан кейін тыныс алуға таратылады. Липидтер- қор ретінде сақталады, қашан көмірсулар қоры таусылады сонда негізгі заты болып табылады. Олар алдын ала липидтер гидролизденіп –май қышқылына және глициролға айналады. Май қышқылы энергия қорына бай өнім. Нәруыз –негізі басқа маңызды қызмет атқарады, олар егер май және көмірсу қоры таусылғаннан кейн энергия көзі ретінде пайдаланылады. Мысалы ұзақ уақыт ашыққанда. Нәруыз гидролизденеді аминқышқылына айналады, ал амин қышқылы амин топтарына бөлінеді. Дезаминделу қышқылының құрылыуы Кребс циклнде байқалады немесе бірінші майқышқылына айналып, кейін тотығатын кездеріде болады. Жасушалық тынысалу тотығу және көмірқышқыл газын түзу кезеңдерінен тұрады. Тотығу: 3 кезеңнен тұрады. 1. Молекулалық оттегімен тотығуы. S +O 2 SO 2 2. Сутегінің бөлінуі (дегидрленуі) SН 2+В кофермент (сутегін таратушы) →S(тотығуға кетеді) + ВН 2 таратушы коферментпен бөлінеді. Бұл реакцияның басым бөлігі митохондрияда жүреді. Қарапайым сутек тасымалын Кофермент НАД (никотинамидадениннуклеотид) атқарады. НАД+2 Н→НАД*Н+Н+ НАД*Н тотығуға тап болып энергия бөледі. Сутектің бөлінуіне қатысатын каталидеуші фермент Дегидрогеназа д/а. Бұл сутек оттегімен тотығып энергияны шығарады, оны АТФ синтезине жұмсайды. 3. Электрондарды тасымалдау –бір біріне иондарды беруін айтады. Ғе 2+ → Ғе 3+ +е-Бұл митохондрияда жүреді. Декорбоксилирование 1. Көміртегінің –көміртекоксидіне СО 2 айналуы. Бұл процеске оттекті тынысалу тән. 2. Сахар (6 С) – гликолиз -2 Х Пирожүзім қышқылы – Анаэробты тынысалу –саңырауқұлақта – Этонол+СО 2 Цикл Кребс Анаэробты тынысалу- бұлшықеттерде – сүтқышқылы түзіледі
Тынысалу тізбегінің ферменттері жұмысының сызбасын танып білу 1. Кофермент НАД (никотинамидаденин нуклеотид) 2. 1. 2. 3. 4. 5. Қорек Ацетил кофермент А С 3 Н 6 О 3 түзіледі. тотықтырғыш фосфорлану механизмі Н 2 О және энергия түзіледі
1. 12 Н 2 → 30 АТФ + 10 Н 2 О 10 НАД *Н+Н+ 5 О 2 қолданады 2. 2 ФАД*Н+Н+ → 4 АТФ + 2 Н 2 О. О 2 қолданады 12 Н 2 +6 О 2 → 12 Н 2 О+34 АТФ 6 О 2 қолданады 1. Ас қорыту мүшесінде Субстрат (Қоректі зат) Крахмал –Глюкозаға дейін ферменттердің көмегімен ыдырайды. Полисахарид – моносахаридтерге. 2. Цитоплазмада Глюкоза (C 6 H 12 O 6), –Гликолиз - 2 АТФ энергиясын түзеді –және Ко. А кофермент А арқылы Кребс циклына қосылады. Оған 2 таратушы 2 НАД (Никотинамидаденин -динуклеотид) қатсыды. Және ФАД (флавинаденин – динуклеотид) қатысады. 3. 2 Пирожүзім қышқылы түзіледі. 2 СН 3—СО—СООН осы кезде СО 2 көмірқышқыл газы түзіледі. Ко. А молекуласына қосылады. 4. Кофермент А Ацетил тобымен қосылу соңынан Ацетил Ко. А деп аталады. 5. Бұдан соң Ацетил. Ко. А Кребс цикліне еніп,
Кребс Циклінің реакциялары
Скачать презентацию Сабақтың тақырыбы Тыныс алу гликолиз Кребс циклы ферменттер
Кребс цикл [Автосохраненный].pptx