С. Ж. Асфендияров атындығы қазақ ұлттық медицина университеті

С. Ж. Асфендияров атындығы қазақ ұлттық медицина университеті СӨЖ Тақырыбы: Қанның иммундық қасиеті Орындаған: Ерсінбек Ә. М. Тобы: ЖМ 14 -032 -02 К Қабылдаған: Әбдиева Н. К.

ЖОСПА Р Кіріспе Иммунды жүйе ағзалары Негізгі бөлім Арнайы, арнайы емес иммунитет жүйесі В-, Т- лимфоциттер Иммуноглобулиндер Қорытынды бөлім

Иммунды ж йе— оз алмалы ж не здіксіз жа ырып ү қ ғ ә ү ңғ отыратын ж йе. Сонымен атар, оны рамыны ү қ ң құ ң т ра тылы ы а заны жеке рылымыны са талуына ұ қ ғ ғ ң құ ң қ зор ы пал етеді. Адам денесіндегі иммунды ж йені қ ү райтын м шелерді жалпы салма ы шамамен 1, 5 -2 құ ү ң ғ кг. Анатомиялы т р ыдан иммунды ж йені арым қ ұ ғ ү ң қ атынасы б лек болып к рінеді. Оны м шелері мен қ ө ө ң ү жасушалары б кіл денеге шашырап тара анмен, олар ү ғ т тас бір ж йе ан ж не лимфа тамырларымен ұ ү қ ә байланыс ан. қ

Иммунды ж йені м шелері екі топ а ү ң ү қ б лінеді: орталы ж не шеткі. ө қ ә Орталы м шелерге қ ү с йек кемігі ү ж не ә айырша без жатады. Иммунды ж йені орталы м шелерінде ү ң қ ү жасуша- ізашардан Т- мен В- лимфоциттер т зіледі ж не оларды ү ә ң антигент уелсіз ажыратылысы ә болады. Шеткі м шелерде лимфоциттер ү антигениен жанасуы н тижесінде ә олар пісіп жетіліп, антиген т уелділігі ә ажыратылады. Я ни лимфоциттерді ғ ң жетілген иммунокомпетенттері т зіледі. ү

Шеткі м шелерге жатады: ү Бадамша без. Ол жо ар ы тыныс ғ ғ жолдарын инфекциядан ор ап, қ ғ ауыз уысында ы микробты қ ғ ң ценнозды дамуына атысады. қ қ Сонымен атар адам денесіндегі қ лимфоидты тіндерін осымша қ лимфоциттермен амтамасыз етеді. қ Аппендикс. Оны лимфоидты ң тіндерінде антигендерге жауап айтаратын бласты жасушалар мен қ лимфоциттер жиынты ы кездеседі. ғ

. К кбауыр. ө Гемопоэзге атысады; қ гемоглобинді билирубинге айналдырып, темірді анайналым а айта келеді; ң қ ғ қ ә айналымда ы ан к лемін реттейді. ғ қ ө Оны лимфоидты тіндерінде ң лимфоциттер кездеседі, я ни ғ тимуст уелді айма ы Т- ә ғ лимфоциттерден, ал тимуст уелсіз ә айма ы В- лимфоциттерден т рады. ғ ұ К кбауырда В- жасушалары Т- ө лимфоциттерден басым, ол м шені ү ң гуморальды иммунды жауап дамуыны қ ң басымдылы ын к рсетеді. ғ ө

Лимфа т йіндеріү. Лимфа т йінінде: милы ү ж не ыртысты айма тары ажыратады. ә қ қ Екі айма ты арасында қ ң паракортикальды атпар жатыр. В- қ лимфоциттер ыртысасты айма та қ қ жина талса, ал паракортикалды айма та қ қ негізінен Т- жасушалар орналас ан. қ Т йінні милы айма ында ү ң ғ лимфоциттерді екі класы ж не ң ә макрофагтар кездеседі. Лимфа т йіндерінде гуморалды жауапты ү ң дамуымен бірге, жасушалы жауап қ жо ар ы д режеде т йіндерді ғ ғ ә ү ң иммунологиялы ызметіні қ қ ң арнайылы ын к рсетеді. ғ ө

Иммунитет ж йесі ү Арнайы емес иммунитет ор аныс қ ғ рдісіні ал аш ы ж не со ы кезе іне атысады. Ж ре ү ң ғ қ ә ңғ ң қ ү пайда бол ан иммунитет ж йесі аралы ызмет, я ни арнайы ғ ү қ қ ғ тану мен ауру тудыратын антигендерді есте са тап, туа қ пайда бол ан иммунитеті рдісіні со ы сатысында іске ғ ү ң ңғ осылады. Туа пайда бол ан иммунитет ж йесі абыну ж не қ ғ ү қ ә фагоцитоз негізінде сер етеді. Арнайы емес иммунитет ә факторлары: лизоцим, пропедрин, интерферон, бактериолизин, фагацитоз- макрофагтар мен лейкоциттер б где заттарды армап ж туы ж не т. б. Б л ж йе тек ө қ ұ ә ұ ү корпускулярлы агенттер жасушалар мен тіндерді б затын ұ уытты заттар а жауап айтарады. ғ қ

Лизоцимге ферментативтікж не муколиттік белсенділік асиеті ә қ т н. Сонымен атар, ол т рлі ауруды оздырушы ә қ ү қ бактерияларды к беюі мен дамуын тежейді. ң ө Пропедрин белок т різдес осылыс, бактериоцидтік ж не ә қ ә вирус а арсы асиеттер т н. қ қ қ ә Интерферон — ан плазмасыны глобулині. Ол вирус а арсы қ ң қ қ ор аныс ызметін амтамасыз етеді. қ ғ қ қ

Арнайы иммунитет (ж ре пайда бол ан иммунитет)- ү ғ лимфоциттерді арнайы ызметіне негізделген. анны б л ң қ Қ ң ұ жасушалары б где малекулаларды танып, олар а тікелей ө ғ немесе оз ышты белокты молекулалар ндіріп жауап қ ғ қ ө айтарады. қ Арнайы иммунитет — организмні агрессиядан ор анысыны ң қ ғ ң жетілген тетігі. Денедегі б где молекулаларды- антигендер деп ө атайды. Ол белоктар мен оны туындылары- гликопротеидтер, ң липопротеидтер, сонымен атар к мірсулар мен қ ө липополисахаридтер болуы м мкін. Денеге т скен антигенге ү ү арсы организмде лимфоциттер мен лимфа жасушалары қ антидене немесе иммуноглобулиндер (Ig) т зейді. ү

Иммуноглобулиндер Ig G (Ig G) – инфекция а арсы ор анысты, токсиндермен ғ қ қ ғ байланысты, фагоцитоз ж не комплемент ж йесіні белсенділігін, ә ү ң бактериялар мен вирустар агглютинациясын амтамасыз етеді. қ Ig А (Ig А)— жалпы ж не жергілікті иммунитетті, токсиндерді ә нейтралдау а ж не микроорганизмдер мен вирустар ғ ә агглютинациясын амтамасыз етеді. қ Ig М (Ig М)— токсиндерді нейтралдау а, агглютинация мен ғ бактериялар лизисіне атысады. қ Ig D (Ig D)— базофил жасушаларында бекіп, иммунды комплекс қ пайда бол ан жа дайда оларды дегрануляциялайды. ғ ғ Ig E (Ig E)— плазмалы жасушалар мембранасында кездеседі. қ

Нейтрофилдер организмді микробтар мен улы заттарды залалды серлерінен ң ә ор айды. Оларды оршап ж тады ж не ферменттер ар ылы ыдыратып қ ғ қ ұ ә қ жояды. М нымен бірге залалды заттармен рекеттесетін белоктар ж не ұ ә ә вирустар а арсы интерферон б лінеді. Нейтрофильді имылы бас а ғ қ ө ң қ қ лейкоциттерге ара анда те тез. Сонды тан бас а лейкоциттерден б рын қ ғ ө қ қ ұ залады серлерге жауап айтарады. ә қ Моноциттер денедегі лі жасушаларды ж тып, жа асына орын дайындайды. ө ұ ң Сонды тан олар к зетші, тазарт ыш, “сыпыр ыш” деп те аталады. Оларды қ ү қ ғ ң рекеті сіресе те ыш ылды абыну н ктесінде де к шті болады. Моноцитті ә ә ө қ қ қ ү ү ң бетінде армаушы дене, комплементтерге арнал ан абылда ыштар бар. қ ғ Моноциттер ан тамырынан шы ан со макрофаг а айналып денеде арнайы қ ққ ң қ иммунитет алыптауына атысады, я ни б где заттарды ж тып, згертіп, қ қ ғ ө ұ ө имуногендер т зеді. Лимфоциттермен бірігіп моноциттер иммунды жауап ү қ серленісіне атысады. Моноцит ісікке, вирустар а арсы (интерферон) зат, ә қ ғ қ лизоцим, элластаза, коллагенді ыдырататын ферменттерді де шы арады. ғ Лимфоциттер арнамалы иммунитетті алыптастырып, б кіл денедегі қ ү иммунитет жайын ада алайды. Олар залалды заттарды, жасушаларды қ ғ жоятын арнайы жасушалар ж не плазмалы антиденелер б ліп шы арады. ә қ ө ғ Лимфоциттер- Т (тимус а байланысты), В (бурса а байланысты) ж не О- қ ғ ә лимфоциттер болып шке б лінеді. ү ө

Т- лимфоциттер с йек кемігінде, жілік майында ү т зіледі де тимус безінде одан рі дамиды. Олар ү ә киллер, хелпер, супрессор деп аталатын ш т рлі ү ү тінге б лінеді. ө Киллер — лтіруші жасуша ісік жасушаларын, адам ө денесіне жат а залар мен тіндерді дамытпайтын ғ иммунитет жасуша. Ол сондай-а медиатор- қ лимфокин б ліп шы арады. Лимфокин зге жат ө ғ ө жасушаларды ыдыратып, жоятын лизоцим ферменттерін, макрофагтарды серін к шейтеді. ң ә ү Хелпер — к мекші жасуша, В- лимфоцитпен ө рекеттесіп, оны плазмалы антидене шы аратын ә қ ғ жасуша а айналдырады. Антидене антигенмен ғ рекеттеседі. ә Супрессор — ысым к рсетуші жасуша. Ол В- қ ө лимфоцитті ж не Т- киллер реакциясы к шейіп бара ң ә ү жатса, тежеп отырады. Т- лимфоциттер арасында иммунитетті зартатын еске са тау жасушалары да ұ қ бар.

В- лимфоциттер жілік майында т зіліп, ішек пен б йенні ү ү ң лимфоидты тіндерінде, бадамша қ бездерінде одан рі дамиды. В- ә лимфоциттер мен Т- лимфоциттер зара рекеттескен со иммунды ө ә ң глобулиндер шы арады ғ (гуморалды иммунитет). О- қ жасуша Т немесе В маркері жо қ лимфоциттер бас а жасушаларды қ ерітіп ыдырататын ауыт ы ан қ ғ жасуша.

ҚОРЫТЫНДЫ орыты келгенде, лимфоциттер мен моноциттер организмні Қ ң арнамалы иммунитетін алыптастыратын болса, қ лейкоциттерді б рі де фагоцит ретінде б где заттарды ң ә ө ж тады, жояды, залалсыздандырады. ұ Антидене антигенмен байланысып иммунды комплекс т зеп, ү оларды нейтралдапорганизмнен шы арады. ғИммунды ж йе а заны ішкі орталы ында ы антигендік т ра тылы ты ү ғ ң ғ ғ ұ қ қ ада алайтын ж не рециркуляция жолымен байланысатын қ ғ ә (жасушаларды м шелерден ан айналымына ауысуы мен кері ң ү қ айталануы) арнайы лимфоидты м шелер мен тіндерді зара қ ү ң ө жиынты ы. ғ

ТЫҢДАҒАНДАРЫҢЫ ЗҒА РАХМЕТ!