С. Ж. АСФЕНДИЯРОВ АТЫНДАҒЫ КАЗАХСКИЙ НАЦИОНАЛЬНЫЙ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ МЕДИЦИНА МЕДИЦИНСКИЙ УНИВЕРСИТЕТІ ИМЕНИ С. Д. АСФЕНДИЯРОВА Қан кету және қан түкіру кезіндегі алғашқы көмек Қабылдаған: доцент Еркенова Г. С Орындаған: Мекенбаева Л. И Т оп: 625 -2 к Алматы 2017
Өкпеден қан кету • Өкпеден қан кету дегеніміз –бронх түтігіне көп мөлшерде қан құйылып , жөтелген кезде оның жоғары тыныс жолдары арқылы сыртқа бөлініп шығуы.
Қан түкіру • Қан түкіру дегеніміз – қақырықта немесе сілекейде аздаған қанның бөлінуі. Өкпеден қан кету кезінде жөтелмен бірге көп мөлшерде таза қан бөлініп шығады.
Бөлінген қанның мөлшеріне байланысты Кіші 100 мл-ге дейін Орташа 500 мл-ден дейін Көп немесе профузды 500 мл-ден жоғары
Патогенезі және патологиялық анатомиясы • Өкпеден қан кетудің көбісі-өкпенің бейспецификалық созылмалы ауруларында , оның ішінде созылмалы бронхитте. • Қан кетудің морфологиялық негізі бронх артериясының кеңеюі және жұқаруы • Әр түрлі деңгейде бронх және өкпе артериялары арасындағы иректелген және жұқа анастомоздар
Өкпеден қан кетудің негізгі себептері • Туберкулездің кез-келген түрі • Бронхит, пневмония, гангрена немесе өкпе абсцессінің асқынуы • Тыныс алу жүйесінің қабынулық, іріңді, саңырауқұлақтық зақымдануы • Өкпедегі қатерлі ісіктер • Хирургиялық манапуляциялар • Өкпе травмасы немесе ондағы бөгде заттардың болуы
Симптомы Өкпеден қан кету кезінде ең басты симптомдары: • ағзаның жалпы әлсіздігі; • кеуде қуысындағы ауру сезімі; • бұлшықеттердің әлсіздігі; • естен тану жағдайы; • науқастың бас айналуы әсіресе төсектен тұрған кезде; • анық естілетін бронхиальды немесе өкпелік сырылдар; • естен тану; • тұзды немесе қан аралас қақырықты үздіксіз жөтел (әдетте, қан қақырықта ұйынды түрінде түседі)
• Қан кету орта немесе жасы ұлғайған адамдарда • Қан түкіруден немесе кенеттен басталады • Кан кетуді болжау мүмкін емес • Алқызыл немесе қара-күрең түсті қан таза түрінде немесе қақырықты жөтел кезінде ауыз арқылы немесе кейде мұрын бөлінуі мүмкін
Диагностика ▫ жалпы қарау ▫ жалпы қан анализі; ▫ коагулограмма ▫ анализ мокроты; ▫ кеуде қуысының рентгенографиясы; ▫ кеуде қуысының компьютерная томография (КТ); ▫ ангиопульмонография; ▫ биопсия • Консультация хирурга.
Жедел көмек көрсету • Жедел жәрдем шақыру • Науқасты отырғызу, ауырған жағына еңкейту • Ауырған жағына мұз басу • Аз мөлшерде мұз кесектерін жұту • Науқас жөтелу кк • Науқасқа сөйлеуге және қозғалмауға тыйым саламыз • Жедел көмек көрсету кезінде сонымен қатар жгут байлау немесе қол аяғына тығыз таңғыштар салу