С.Ж. АСФЕНДИЯРОВ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ МЕДИЦИНА УНИВЕРСИТЕТІ №2

С.Ж. АСФЕНДИЯРОВ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ МЕДИЦИНА УНИВЕРСИТЕТІ №2 Ішкі аурулар кафедрасы ТАҚЫРЫБЫ: Тыныс жетіспеушілігінің диагностикасы және емі Орындаған: Әуелбекова Айсұлу Факультеті: Жалпы медицина Курс:4 Топ: 19-1К Қабылдаған: Аширбекова К.Ж. Алматы 2015

Жоспар: Кіріспе Негізгі бөлім Тыныс жеткіліксіздігі Классификациясы ТШ клиникалық белгілері мен түрлері ТШ диагностикалау Тыныс жеткіліксіздігін емдеу 3.Қорытынды Пайдаланылған әдебиеттер

Тыныс – организмде тотығу-тотықсыздану метоболизмнің, яғни оттегінің организмге сырттан түсуінен бастап тіндерде пайдалануын, соның нәтижесінде көмір қышкыл газының бөлінуін, оның сыртқа шығарылуын қамтамасыз ететін күрделі процесс.

Тыныс процесі төрт тізбектен тұрады: Сыртқы тыныс жүйесі – атмосфералық ауа мен қан арасында газ алмасуын, яғни вентиляцияны қамтамассыз етеді. Қан – оттегіні өкпеден тіндерге және көмір қышқыл газын тіндерден өкпеге тасымалдайтын. Қан айналым жүйесі – газ тасымалдауын және организмде қанның тимді таралуын қамтамасыз етеді. Тінішілік тыныс жүйесі – тотықтандырғыш ферметтер жүйсі және көмір қышқыл газының тіндік тасымалдаушылар. Осылардың қызметін оттегі пайдаланады, көмір қышқыл газы бөлінеді.

“Тыныс алу жүйесі қызметінің жетіспеушілігі” деген түсінікті терапияға 1854 жылы Винтрих деген ғалым енгізді. Тыныс шамасыздығы – артериялық қанның газдық құрамының жеткілікті қамтамасыз етіл меуі немесе оның сырттық тыныс жүйесі функциясының артуымен қамтамасыз етілуі.

Классификациясы Патогенезі бойынша Газ алмасуы Гипоксемиялық (ТЖ I типі) Паренхиматозды/ өкпелік Желдетілуі Гиперкапниялық (ТЖ II типі) Желдеткіш/ насостық

Классификациясы Өрістеуі бойынша Ауырлығы бойынша Минут Сағат Күн 7,357,45 HCO3¯ -қалыпты Ай Жыл pH-қалыпты HCO3¯-↑ Жедел Созылмалы Созылмалы түрдегі жедел Қалыпты жағдайда PaO2>80 SaO2>95 1 сатысы 60-79 90-94 2 сатысы 40-59 70-89 3 сатысы <40 <75

Тыныс жетіспеушілігінің клиникалық көріністері: Ентігумен Көгеруімен Демалудың жиіленуі Ал ақырғы кезінде, жүрек жетіспеушілігі қосылғанда, ісінулер көрінеді.

Клиникалық – функциялық көрсеткіштеріне қарай тыныс шамасыздығының төрт түрін айырады: Обструкциялық Рестрикциялық Диффузиялық Аралас

Диагностикалау Ауру анамнезіне және өмір анамнезіне сүйене отырып себебін анықтаймыз. Науқасты қарап тексергенде денесіндегі көгерулерге мән береміз. Тыныс алу жиілігін және өкпенің тыныс алуын байқаймыз.

Лабораторлық зерттеу Функцияналдық сынамалар Қанның газдық құрамы мен қышқылды- сілтілі жағдайын зерттеу.

Жалпы қан анализіндегі өзгерістер полицитемия гематокриттің жоғарылауы қан тұтқырлығының жоғарлауы плазма көлемінің ұлғаюы гипетромбоцитоз ЭТЖ төмендеуі

Аспаптық зерттеулер Спирография Спиография көмегімен форсирленген өкпенің өмірлік сиымдылығын (ФӨӨС) және алғашқы секундтағы форсирленген тыныс шығарудың көлемі (ФТК1) анықталады. ФӨӨС - бұл ауа көлемі, максимальді тез тыныс шығару кезінде, форсирленген тыныс шығару. Сау адамдарда ФӨӨС ӨӨС 75% жоғарлайды. ФТК1 ӨӨС индекс Тиффноға байланысты пайызбен есептейміз. Нормада 75-83%.ТЖ кезінде Тиффно индексі төмендейді.

Пикфлоуметрия Пикфлоуметриямен тыныс шығарудың шың жылдамдығын анықтаймыз (ТШШЖ), яғни максимальді жылдамдық, максимальді толық тыныс алуда форсирленген тыныс шығару кезінде тыныс жолдарынан ауа шығуы мүмкін. ТЖ кезінде ТШШЖ нормадан төмен болады

Емдеу принциптері Интенсивті терапия Өкпенің жасанды вентилияцисы Оксигенотерапия Респираторлық терапия Өкпенің желденуін жақсарту (бронхолитиктер, кортикостероидтар, мукалитиктер, дене қалпымен дренаж, бронхоскопиялық санация) Хирургиялық ем (өкпенің немесе өкпе- жүрек комплексінің трансплантация)

Интенсивті терапия Бронхолитиктер; В1-адреномиметиктер: Изоэторин Орципреналин сульфаты(Метапротеренол) Тербуталин(Бриканил) Сальбутамол М-холиноблокаторлар: Атропин сульфаты Ипратропиум бромиді

Негізгі емдеу принциптері Тыныстың қалыпты болуын қамтамасыз ету Палата жағдайы:ылғалды таза ауа,бөлме температурасы 18-19 С Оксигенотерапия жүргізу:мұрын арқылы зондтау 20-30% оттегі жіберу,маска арқылы 20-50%

Өкпенің жасанды вентилияцисы Тыныс алу кезіндегі тыныс жолдарының төменгі дәрежедегі қысымы ҒіО2 төменгі дәрежесі РаО2 тепе-тең ұстайды (60мм кем емес),SaO2 (90% кем емес) Тыныс алудағы қысымның теріс көрсеткіші ҒіО2>0,5 және гипоксияны шақырмайды

Қорытынды Жедел тыныс жетіспеушілігі кезінде уақытылы реанимациялық шаралар көрсетілмеуі науқас өліміне әкелуі мүмкін. Ұзақ уақытқа созылған тыныс жетіспеушілігі оң қарынша жетіспеушілігі дамуына алып келеді, нәтижесінде жүрек бұлшықеттерінің оттегімен қанығу төмендеп үнемі жүктемесіне алып келеді

Бета1 адреномиметиктер (ингаляция үшін) Изоэторин 0,2мл 1% ерітінді Нәтижесіз Емді ауыстыру немесе басқа препаратты қолдану Нәтижелі Емді жалғастыру Нәтижесі төмен Орципреналин сульфаты(Метапротеренол)0,3мл 1% ерітінді Нәтижесіз Емді ауыстыру Нәтижелі Дозасын азайту және емді жалғастыру Нәтижесі төмен Тербуталин(Бриканил)0,3мл 1% ерітінді Нәтижесіз Емді ауыстыру Нәтижелі Емді жалғастыру

Пайдаланған әдебиеттер: Қалимұрзина Б. С. ”Ішкі аурулар”, Асем – систем, 20 Интернет сайттары: www.google.ru www.yandex.ru www.wikipedia.org