С. Ж. Асфендияров атындағы Қазақ Ұлттық Медицина

С. Ж. Асфендияров атындағы Қазақ Ұлттық Медицина Университеті Кафедра: Көз аурулары БАЯНДАМА Тақырыбы: Диабеттік ретинопатия, патогенезі. Диабеттің көздегі көріністері бар науқастардағы зерттеу және оны емдеу әдістері Оындаған: Шиенов Н. М. Факультет: ЖМ Топ: 007 – 2 к Қабылдаған:

Жоспар Кіріспе бөлім Диабеттік ретинопатия - Негізгі бөлім Патогенезі Клиникалық көріністері Зерттеу әдістері Қорытынды Қолданылған әдебиеттер

Ретинопатия Диабеттік ретинопатия – көздің ауруларына жататын, қабыну процесстерінің ісерінен және полиэтиологиялық полиморфизмді өзгерістерге ұшырататын retina – ның қабыну аруы. Ретинопатиялардың негізгі клиникалық көріністеріне байланысты төмендегі түрлерін ажыратуға болады: Диабеттік ретинопатия Гипертонтялық және нейроретинопатия Атеросклерозды ретинопатия Лейкемиялық ретинопатия Орталық серозды хориоретинопатия

Диабеттік ретинопатиялардың патогенезі Қандағы глюкозаның концентрациясының жоғарылауы , альдазоредуктаза ферментнің мөлшерінің азаюынан , фруктоза мен сорбитолдың мөлшерінің жоғарылауына әкеледі. Сорбитолдың көп концентрациясы клеткалардағы осмостық қысым сен электролиттер алмасуының өзгерісіне әкеліп, соның есебінен клеткалардың ісінуі мен олардың өлуіне әкелп соғады. Осы механизм әсерінен перициттердің жойылуына әкеліп, капиллярлық эндотелилерде өзгерістер болады. Перициттер капиллярдың механикалық құрылымын сақтап , онда қан ағысының ауторегуляциясына қатысады. Перициттерді жоғалту капиллярларда атония мен микроаневризмаларға әкеледі. ҚДР – ң негізігі себебіне retina – дағы пигментті эпителиге және Бруха мембранасы патологиялық продукциялардыдың жойылуына кедергі болады. Осының әсерінен ол заттар тамырлар қабырғаларында жиналып, онда депо түұзеді.

Диабеттік ретинопатия – бұл қант диабетінің әсерінен болатын retina – ның айқын қабынуы. Диабет – ол қан құрамында қант деңгейінің көбеюінен қан тамырларында өзгеріске ұшыратады, соның ішінде retina – ның қан тамырларының қабынуына әкеліп соғады. Диабеттік ретинопатия бірнеше кезеңдерден өтеді. Алғашқы кезеңі – пролеративті емес кезеңі. Бұл кезеңде қан тамырларда қан өткізгіштігі жоғарылап, көдің ішінде анық қан құйылулар көрініп тұрады.

Асқыну кезеңдері Диабеттік ретинопатиялардың соңғы сатыларында жаңадан пайда болған тамырлардың өсуі жоғарлап сол жерлерде – retina – рың қабатталуы немесе глаукома болады. Бұл үшінші сатысында макулопатия га әкеліп соғады. Себебі ол орталық нервті зақымдайды. Ол ісікпен көрінуі мүмкін , ол капиллярда липидті экссудаттардың жиналуы болады. Одан кейін ишемиялық макулопатия дамиды.

Офтальмологиялық зерттеулер Офтальмологиялық зеттеулерге төмендегілер жатады: Ауру ағымын тексеру Процесстің динамикасын бақылау Жүргізіліп жатқан терапияның тиімділігі Жанама әсерлерін анықтау

Зерттеу әдітері Көзді тексерудің қарапайым әдістерінен басқа мына әдістерді де қолданады: Көз түбінің биомокроскопиясы Ретинография Флюресцентті ангиография Көздің алдыңғы сегментінің жағдайын бақылау үшін флюресцентті және ангиография әдістері тиімді.

Клиникалық көріністері

Біріншілік профилактика Аурудың аз белгілері анықталған науқастарда әр 1 – 3 жылда офтальмологтың бақылауында болады. Ал көз көру өзгерістері байқалған жағдайда окулистке баруы керек. Ең алғаш науқастар өін бақылауда ұсатап жүруі керек және диеталық тәртіпті сақтау керек. Зиянды әдеттерден бас тарту керек. Негізгі профилактикасына көмірсу алмасуын қалыпты ұстап тұру керек. Айқын көрінген гликемияда оның мөлшерін бірден емес, біртіндеп түсіріп тұру қажет. Осы мақсатта антидиабеттік препараттарды қолданамыз, соның ішінде инсулин. Оның асқынуы әсерінен екіншілік профилактика қолданылады. Ол асқынуында артериялық гипертензия мен диабеттік нефропатия дамиды.

Диабеттік ретинопатиялардың емі Консервативті емі: Гемоциркуляциялық және метаболиттік өзгерістерге дәрілік және физиотерапиялық емдер жүргізіледі. Қазіргі кезде қолданылатын препараттардың бірі – аминогуанидин. Перспективті түрде альдазоредуктазаның ингибитрі – ол глюкозаның метаболизмне қатысады. Қазіргі кезеде – дәрілік препараттар дың емі аз. Лазерлік ем амбулаторлық жағдайда жасалады. Ол макулярлы ісіну кезеңнде қолданылатын ең тиімді және ең көп қолданылатын діс.

Лазерлік әдістердің мақсаты Лазерлік әдістің қолданылуы төмендегідей: Retina – дағы гипоксия аймағын бұзу Тамырлық қабықтан оттегінің түсуінің тікелей болуы Жаңадан туындаған тамырларды жылулық коагуляция. Бұл хирургиялық әдіс аурудың алғаш анықталған формаларында тиімді.

Хирургиялық емдеу Диабеттік ретинопатиялврдың емінде көбіне хирургиялық әдістерді қолданамыз. Хирургиялық емдеу жолының 4 негізгі аспектлері бар: Бұл әдіс retina мен көз көру функциясының қызметін жақсартады Қөз көрмеуқалушылықтын алдын алады Осы емге қарамастан патологиялық процестің қаупі төмендейді Операциядан кейнгі кезеңдерде науқастарда көздің көрмей қалушылық қаупі болады, сол себептен науқастарға бәрін айтып түсіндіру керек.

Панретинальді фотокоагуляция Ең эффективті емдердің ішінде – панретинальді фотокоагуляция. Оны бірнеше сеанста жүргізеді. Ол 1000 - 2000 дейінгі лазерлік коагуляция, оны retina – ның ортаңғы бөлігі мен перифериясына енгізеді. Бұл әдістің тиімді жағдайында – ол неоваскуляризация мен глиоздардың пайда болуын тоқтатып қоймай , сонымен қатар ерте түзілген тамырларды алып тастауға тиімді. Бұл әдістің асқынуларына: геморрагиялар, макулярлы ісінулер, увеиттер дамуы мүмкін

Қолданылған әдебиеттер Кацнельсон Л. А. Клинические формы диабетической ретинопатии / / Вестник офтальмологии. - 1989. - № 5. - 43 - 47. бет Кацнельсон Л. А. , Форофонова Т. И. , Бунин А. Я. Сосудистые заболевания глаз. - М. : Медицинна, 1990. - 43 -82. бет Little H. diabetic retinopathy. - New York: Thieme, 1983. - 396 р. Internet EX – google. ru