С Ж Асфендияров атындағғы Қазақ Ұлттыққ Медицина Универсиеті

С. Ж. Асфендияров атындағғы Қазақ Ұлттыққ Медицина Универсиеті Кафедра: Клиникалық фармакология және фармакотерапия Бөлім мең м. ғ. д. проф. Каирбеков А. К. Тақырыбы: Дәрілік заттардың өзара әсері Қабылдаған: доц. Мырзабаева Н. М Орындаған: Утебаева М. И. Курс: 611 -3 группа Факультет: Терапия Алматы 2014

Механизміне байланысты дәрілік заттардың байланысы: • Фармакокинетикалық • Фармакодинамикалық

Дәрілік заттардың фармакокинетикалық байланысы сіңірілу сатысында болуы мүмкін. Ø Хелатиндік және комплекстік қосылыстардың пайда болуы; Ø Асқазан құрамының р. Н өзгерісі; Ø Ішек-қарын жолдарындағы қалыпты микрофлора өзгерісі; Ø Ішектің шырышты қабатының өзгерісі; Ø Асқазан –ішек жолдарының моторикасының өзгерісі; Ø Гликопротеиндер активтілігіне дәрілік заттардың әсері.

Дәрілік заттар байланысының фармакодинамикасы. Фармакодинамикалық байланыс деп – бір дәрілік зат, фармакологиялық әсерін басқа дәрілік затқа өзгертеді. Фармакодинамикалық байланыс деп – дәрілік заттың фармакологиялық активтілігінің өзгергенін, қандағы концентрациясының, молекулаларда дәрілік заттардың (рецепторларда, ферменттерде, ионды каналдарда және т. б. ). Клиникалық анық нәтиже беретін фармакодинамикалық байланыста антогонистер мен синергизмді дәрілік заттар бола алады.

Антогонизм – бір немесе бірнеше дәрілік заттардың фармакологиялық әсерін жоғалту деп түсіндіріледі. Синергизм – бір препараттың күшті фармакологиялық әсер беруін немесе бірнеше дәрілік заттың беруін айтамыз. • Синсетизирленген байланыс; • Аддитивтелген байланыс; • Суммациялық әсер; • Потенцирленген әсер.

Дәрілік заттар байланысына әсер ететін факторлар

Дәрілік заттардың комбинациясы Рационалды комбинация Потенциалды қауіпті комбинация Рационалды емес комбинация

Рациональды ДЗ комбинациясы эффективтіліктің жоғарылауы Қауіпсіздіктің жоғарылауы β 2 -адреномиметик ацетилсалициловой сальбутамолдың қышқылы мен эуфиллинмен комбинациясы омепразол комбинациясы бронхолитикалық асқазан ойық жарасына әкеледі. эффектін жоғарылатады

ДЗ рационалды емес комбинациясы АПФ ингибиторлары + Аспирин гипотензивті эффектінің төмендеуі

Дәрілік заттардың тағаммен, дәрілік өсімдіктермен, темекі және алкогольмен қосарласқаны әсері

ДЗң тағаммен бірге қабылдағандағы фармакокинетикалық әсері + Асқазандағы тұз қышқылын жоғарылататын өнімдер жартылайсинтетикалық пенициллиндер Қышқыл ортада жартылайсинтетикалық пенициллиндер ыдырайды

ДЗң тағаммен бірге қабылдағандағы фармакокинетикалық әсері Кальцийге бай тағамдар + Тетрациелиндер фторхинолондар комплексті байланыста сіңбейтін өнімдер

ДЗ темекімен байланысы НИКОТИН Бүйрекүсті безінің милы қабатында адреналиннің босап шығуы симпатикалық ганглилерде норадреналиннің түзілуі ß-адреноблокаторов гипотензивті әсерін шектейді

ДЗ алкогольмен байланысы Метронидазол Хлорамфеникол Фуразолидон Цефалоспорины Клотримазол ЭТАНОЛ АЦЕТАЛЬДЕГИД қызба, қалтырау, ентігу, жүрек қағысы - УКСУСНАЯ Ацетальдегид- КИСЛОТА дегидрогеназа « Ацетальдегида синдромы»

ДЗ алкогольмен фармакологиялық әсері АЛКОГОЛЬ + Нейролептиктер Антидепрессанттар Транквилизаторлар Наркотикалық анальгетиктер ОЖЖның тыныс жетіспеушілігіне дейін тежелуі

ДЗ алкогольмен фармакодинамикалық әсерлесуі АЛКОГОЛ Ь + КЛОФЕЛИН Коллапс Амнезия өлім

Пайдаланылған әдебиеттер Клиникалық фармакология. (Под ред. В. Г. Кукеса)-М. . Издво ММА, 1991, 1997, 1999, 2006, 2008, 2009 г. Клиникалық фармакология. : Национальное руководство. (под ред. Белоусова Ю. Б. с соавт. ) М. . Медицина, 2009 г. Клиническая фармакология и фармакотерапия. В. Г. Кукес, А. К. Стародубцев. Москва, 2009 г. Клиническая фармакология. Михайлов И. Москва, 2002 г. Клиникалық фармакология. 1 -2 бөлім. Құлмағамбетов Ч. Алматы, 2000 ж. «Сборник тестовых заданий по клинической фармакологии» А. А. Жанпеисова, Ж. М. Алиманова, Г. Б. Еркинбекова, Г. Н. Жусупова. Алматы, 2005 г.