Прычыны Невуцтва значнай часткі духавенства Міжканфесійная

Прычыны: • Невуцтва значнай часткі духавенства; • Міжканфесійная непрязнасць => сутычкі. Факты знішчэнняў: • 1830 г. - загад П. С. Мяшчэрскага пра збор звестак; • 1840 г. - загад мітрапаліта І. Сімашкі спаліць уніяцкія старадрукі; • 1847 г. - на гэта звярнула ўвагу мін. дзярж. маёмасцей • 1870 -я г. - выпадак у Полацка-Віцебскай епархіі

• Знешняя веліч праваслаўя, • Уплыў на агульнадзяржаўныя справы, • Павышэнне мат забяспечаннасці. Стварэнне царкоўнаархеалагічных музеяў Збор помнікаў Царкоўная археалогія Самастойная навука

Працаваў над беларускім слоўнікам. Яго галоўная фальклорнаэтнаграфічная праца — «Беларускі зборнік» . Склаў археалагічныя карты Магілёўскай, Віцебскай і Гродзенскай губерній, сабраў звесткі пра 1000 гарадзішчаў Беларусі, выявіў шмат стаянак першабытнага чалавека, адкрыў помнік эпіграфікі 12 ст. — «Рагвалодаў камень» . Займаўся раскопкамі курганоў і могільнікаў 1012 ст. У кастр. 1917 пераязджае ў Стаўрапаль, дзе памёр. Багацейшы архіў вучонага, які знаходзіўся з ім, загінуў.

Ліпень 1892 Прапанова Е. Р. Раманава да епіскапа Антаніна 1893 Стварэнне музея даручана Е. Р. Раманаву, А. П. Супонаву, святару В. В. Гаворскаму Яны арганізавалі Рамонтныя працы, збор экпанатаў па царквах Віцебска, выпрацавалі праект статута музея, Дз. І. Даўгяла распачаў вывучэнне нерухомых помнікаў

“… захаванне прадметаў царкоўнай даўніны Полацкай епархіі і, па магчымасці, прадстаўленне ходу царкоўнага жыцця ў краі. ” Агляд экспазіцыі ў пэўныя дні асобам хрысціанскага веравызнання ўсіх званняў; (па нядзелях) Асветніцкая работа наладжана толькі ў 1904 г. пры М. М. Багародскім; Тлумачэнні даваў сам М. М. Багародскі, анатаваў экспанаты, і ўдакладніў структуру экспазіцыі, стварыў пры музеі гістарычную суполку.

Так і не стаў агульнадаступнай грамадскай установай; 1915 г. – Спроба ажывіць працу музея, калі паўстала царкоўнаархеалагічнае таварыства. Распрацаваны праект статута таварыства; Пашырана тэматыка камплектавання; Мерапрыемствы па захаванню нерухомых царкоўных помнікаў; Увага да асветніцкай працы

Працу па набыці першых экспанатаў праводзілі: Е. Р. Раманаў, Ф. А. Жудро, А. А. Скварцоў, М. Р. Янушеўскі Пасля 1904 г. епіскап Стэфан, выдзяліў пашяшканні ў будынку былога бернардзінскага кляштара і сродкі на набыццё экспазіцыйнай мэблі. Фонды больш за 6 тыс. адзінак захоўвання. Агульная плошча экспазіцыі складала 140 м². атрыманы ў асноўным з рызніц і царкоўных кладовак, а таксама з археалагічных раскопак, праведзеных самім Е. Р. Раманавым. Адкрыцце музея 27 мая 1897 г.

1 • Уніяцкі 2 • Іканаграфічны 3 • Прадметы рэлігійнага ушанавання 4 • Царкоўныя прадметы 5 • Свяшчэнныя адзенні 6 • Нумізматычны 7 • Бібліяграфічны

зборы • абразы 16 — 18 стст. на палатне ці дошках; • калекцыя напрастольных і нацельных крыжоў (у асноўным 18 ст. ), • інкруставаная дарахавальніца 18 ст. , • плашчаніца 1566 г. , шытая шоўкам і золатам, • сярэбраная мітра Георгія Каніскага , • драўляныя надмагіллі 17 — 18 стст. У бібліятэчным аддзеле захоўваліся шматлікія богаслужэбныя кнігі 16 — 18 стст. : • Біблія 1751 г. з гравюрамі, • напрастольныя евангеллі 1568, 1637, 1640, 1764 гг. ; • кнігі магілёўскіх, маскоўскіх і львоўскіх выданняў 17 — 18 стст. ; • «Гутаркі Іаана Златавуста» , • «Словы і прамовы. . . » Феафана Пракаповіча.

У 1919 годзе экспанаты ўвайшлі ў склад Магілёскага губернскага музея => МАГІЛЁЎСКІ АБЛАСНЫ КРАЯЗНАЎЧЫ МУЗЕЙ імя Е. Р. Раманава

Заснаваны ў лістападзе 1904 г. Мэта : збіранне, вывучэнне і папулярызацыя помнікаў мясцовай царкоўнай гісторыі. Статут камітэта зацверджан Сінодам у 1905 г. У 1906 г. І. А. Глебаў атрымаў памяшканне ў Барысаглебскім манастыры + каллекцыі гродзенскага статыстычнага камітэта, некаторыя арыгінальныя царкоўныя помнікі У 1915 музей і камітэт зачынены Вынікі дзейнасці вельмі сціплыя, т. я. , ініцыятыва праваслаўнай царквы не знаййшла падтрымку ў католікаў.

Узнік у пачатку 1908 па ініцыятыве інтэлігентаў: А. К Сніткі, Д. В. Скрынчанкі, Н. Н. Былова і іншых Задачы: • • • Вывучэнне грамадзянскай і царкоўнай гісторыі, помнікаў мат культуры, Збіральніцтва народных звычаяў, казак, спеваў. Браць на ўлік старажытныя цэрквы, могілкі, папрэджваць іх знішчэнне, Распаўсюджваць гістарычныя веды, абуджаць цікавасць да мінулага. Захаванне і экспанаванне прадметаў мясцовай археалогіі, побыту, рамёстваў, царкоўнага і свецкага мастацтва, нумізматыкі • Ствараўся архіў • Існавалі вопісы прадметаў

1909 пачалі друкавацца “Працы…” камітэта (4 выпускі) Каталаг старадрукаў і рукапісаў пад рэдакцыяй А. К. Сніткі: • «Апостал» 18 ст. , • Мінея месячная 1521 г. , • Статуты сярэдневяковых беларускіх цэхаў. Музей наведвалі па панядзелках, дзяжурныя сябры камітэта давалі тлумачэнні, чыталі лекцыі.

Перадвайной 40 сяброў камітэта Кіраўніцтву навучальных устаноў прапаноўвалася накіроўваць вучняў па нядзелях у музей. Займаліся зборам старажытных рукапісаў, народных звычаяў і публікавалі гэта ў “Працах…” Вялася праца па ахове рухомых і нерухомых помнікаў. Апытальныя лісты. 1913 г. мінскі епіскап выдаў указ аб пакаранні за псаванне царкоўных старажытнасцяў. Пад час першай сусветнай вайны калекцыі эвакуіраваны ў Разань Пасля іх вяртання ў 1922 – ляглі ў аснову Белдзярж музея.

Пераезд Е. Р. Раманава Аснова музея – калекцыя Е. Р. Раманава (каля 159 адзінак нумізматыкі, царкоўных рэчаў, археалагічных знаходак, абразы, адзенне. ) Е. Р. Раманаў праводзіў даследванні, вандраваў па мястэчках. Ён звярнуўся з прапановай да духавенства дасылаць каштоўнасці ў музей. Сховішча набыла 3 пакоі ў Троіцкім манастыру, дзе выкарыстоўвалася музейнае абсталяванне. Але сур’ёзнай навуковай і асветніцкай парцы ў наступныя гады не было.

На мяжы 19 -20 ст. з’явіліся новыя музеі з ярка акрэсленай функцыяй захавання, вывучэння і папулярызацыі помнікаў царкоўнай і грамадзянскай гісторыі. Аля яны апынуліся ў складаных матэрыяльных і юрыдычных абставінах. Ініцыятыва стварэння належыла свецкай інтэлігенцыі, якая займалася вывучэннем гісторыі края. Абмежаванасць збораў з-за неўключэння каштоўнасцей каталіцкай, яўрэйскай і іншых культур. Але ж былі створаны першыя калекцыі, які леглі ў аснову першых савецкіх музеяў.