Profiting from Low Carbon Business Financial Opportunities and

Profiting from Low Carbon Business: Financial Opportunities and Reduced Risks for Low Carbon Firms. Gönüllü Karbon Piyasaları: Türkiye'deki Uygulamalar ve Küresel Eğilimler Dr. Oğuz CAN İSTAÇ A. Ş. Sistem Geliştirme Müdürü The Marmara Hotel, İstanbul, • 28 Nisan 2010

Gündem Ø 2012 Sonrası Rejim Belirlenirken… Ø Müzakerelerde Türkiye ØKarbon Piyasaları Gönüllü veya Zorunlu… Eğilimler, İhtiyaçlar ve Darboğazlar

Energy & Environment Evolution Kaynak: WEO 2009

2012 Sonrası İklim Rejimi Kyoto Protokolü altında Taraflar Konferansı UNFCCC altında Taraflar Konferansı EK 1 Ülkeleri için yeni taahhütler geçici çalışma gurubu (AWG-KP) Uzun Dönem İşbirliği Eylem geçici çalışma gurubu (AWG-LCA) AWG KP AWG LCA Ø EK 1 Ülkeleri için yeni zorunlu hedefler Ø Ortak Vizyon Ø Esneklik Mekanizmaları Ø Uyum CDM/ JI / ? Ø AKAKDO-REDD+ Ø Azaltım Ø Teknoloji Transferi Ø Finansman 4

CO 2 penhagen Post-2012 Rejimi Senaryoları 1. COP kararları ile düzenlenmiş Post Kyoto Rejimi 2. AWG-LCA kolu üzerinde yepyeni bir anlaşma 3. Yeni bir Protokol (Kopenhag Mutabakatı)

Julia Dobrolyubova Expert on Climate Change and Kyoto Protocol Possible differentiation of countries and commitments/actions Developed countries Annex II Parties (EU-15, USA, Japan, Canada) Strong national and international commitments, funds for mitigation action, adaptation, technical assistance and technology transfer Developing countries Newly industrialised countries National mitigation commitments + limited (South Korea, Singapore, international mitigation Mexico) + TURKEY ? commitments Emerging economies (China, Brazil, Saudi Arabia, South Africa) + TURKEY ? Economies in Transition and other Annex I Parties that are not in Annex II Substantial national and limited international mitigation commitments (Poland, Latvia, Russia, Ukraine) + countries with similar socio-economic + TURKEY development level, countries wishing to be treated as AI Parties ? Sectoral mitigation commitments (binding emission reduction targets per GDP, per capita, etc. ) Other developing countries SD-PAMs, adaptation actions Least Developed Countries No commitments (Bangladesh)

Pazar Dinamiği Karbon Ticaretinde yapılan işlemler aslında herhangi bir emtia-mal ticareti ile aynıdır. = Bu açıdan karbon ticareti ile (Carbon business = Carbuzz) Karpuz yetiştiriciliği ve ticaretinin temelde birbirinden farkı yoktur

Business Model

Karbon Piyasası NAMAs: Nationally appropriate mitigation actions, Sektörel Yaklaşımlar, Karbon Vergisi, Hibrid Market? Zorunlu/ Gönüllü, Proje Temelli (CDM, JI), Tahsisat Temelli (ET, ETS)

Carbon Market Components Market Regulatory Transaction Type Credit type Regime AAU (Assigned Amount Units) International Emissions Trading EUA (EU Allowance) Allowancebased EU-Emissions Trading Scheme Project-based ERU Joint Implementation (Emission Reduction Unit) CER (Certified Emission Reduction) Voluntary Mainly project VER (Verified Emission Reduction) -based Clean Development Mechanism Voluntary projects

Karbon Piyasası Compliance Market Katı regülasyon Voluntary Market Daha esnek ve yenilikçi Kahraman Bakkal Süper Markete karşı?

Azaltım Özgün getiri: Proje ile gerçekleşen azaltım, teknik, sosyal ve ekonomik katkılar CER or VER: “karbon kredisi” CO 2 eşlenik cinsinden 1 ton sera gazı azaltımı GHG emissions Referans: Projenin gerçekleşmemesi halinde NŞA’da oluşan emisyonlar Proje olmadan = Baseline gerçekleşen emisyon seviyesi Azaltım Proje ile gerçekleşen emisyon seviyesi Zaman Projenin realizasyonu

CDM Proje Sayıları CDM-TKM Sayı 2012’ye kadar beklenen CER Kayıtlı projeler 2164 > 1, 760, 000 Kayıt Talebi 58 > 20, 000 Toplam Süreçte olan > 4200 > 2, 900, 000 Fraction (%) www. unfccc. int/cdm Nisan, 2010 MNA AFR Other EAP 1% 1% 9% Other SAR 1% ECA 2% Other LAC 9% Mexico 7% Brazil 10% India 26% China 34%

JI Proje Sayıları JI- OU Sayı 2012’ye kadar beklenen ERU Kayıtlı projeler 288 > 83. 000 Toplam Süreçte olan > 362. 355. 000 http: //cdmpipeline. org/ji-projects. htm Mart, 2009 Dağılım: 152 adet Rusya ve Ukrayna 118 adet Doğu Avrupa 18 adet diğer

Gönüllü Karbon Piyasası Gönüllü Karbon Piyasaları, bireylerin, kurum ve kuruluşların, firmaların ve etkinliklerin faaliyetleri sonucu oluşan sera gazı emisyonlarının gönüllü olarak azaltımını, dengeleyebilmesini kolaylaştırmak amacıyla oluşturulan bir pazardır. Karbon nötür olmak isteyen organizasyonlar faaliyetleri çerçevesinde oluşturdukları - atmosfere salımını gerçekleştirdikleri sera gazlarını hesaplayarak (karbon ayak izlerini ölçerek) bu emisyonlarını azaltmak ve dengelemek için emisyon azaltımı sağlayan projelerin üretmiş oldukları karbon kredilerini satın alırlar.

Neden Gönüllü Karbon Piyasası ? Ø Kurum ve Kuruluşların her alanda liderliklerini sürdürmek ve göstermek istemesi, Ø Kurumsal imaj ve marka bilinirliliğine olumlu katkısı, Ø Pazar değerlerini artırmak için, (Borsada, müşterileri veya ortakları nezdinde sosyal ve çevreci algılanışını olgunlaştırmak, yeni fonlar çekebilmek amacıyla), Ø Elde edecekleri tecrübe ile kurumsal kapasitelerini, teknolojilerini ve süreçlerini iyileştirebilmek için.

Gönüllü Karbon Piyasası –Alıcılar karbon kredisi satın alırken ; Özgün Getiri, Sertifikasyon, çevre ve sosyal kriterlere daha çok önem vermektedir.

Neden Gönüllü Karbon Piyasası ? Ø İklim değişikliğinin etkilerinin azaltılması için istekli olmak (çevreci duyarlılık), Ø İleride karşılacak olan ulusal ve bölgesel yükümlülükler ve planlamalar için hazırlanılması (İleri görüşlü oldukları, tecrübe kazanmak için ve ilerde gelebilecek zorunluluklara, yönetmeliklere hazırlık için), Ø Alıcı açısından: VER fiyatlarının zorunlu piyasasındaki esneklik mekanizmalarından elde edilen sertifikalardan (ERU; CER; vs) daha ucuz olması ve Karbon Nötür olmak isteyen kurum ve kuruluşların maliyetlerini düşürmesi, Satıcı açısından: karbon kredilerinin satılmasıyla gelir elde edilmesi, Ø Esneklik mekanizmalarında tanımlanmayan, Emisyon Ticaret Sistemlerinde yer almayan sektörler ve projeler için emisyon azaltım imkanı sağlaması, açısından tercih edilmektedir.

Azaltım / Sürdürülebilir Kalkınma

Karbon Piyasaları-2009 2008 ve 2009 yılında Gönüllü karbon piyasasında yaklaşık 120 milyon ton VER işlem görmüş olup; 2012 yılında 257 milyon ton 2020 yılında ise 476 milyon tona ulaşması beklenmektedir.

Gönüllü Karbon Piyasası-Gelişim Beklentisi 2008

Gönüllü Karbon Piyasası-Gelişim Beklentisi 2009 Voluntary carbon markets expected to reach 257 Mt. CO 2 e in 2012 and 476 Mt. CO 2 e in 2020

Gönüllü Karbon Piyasası- Türkiye’den ağırlıklı GS olmak üzere VER+ ve VCS projeleri yer almaktadır. KAÇ PROJE ? 3 ? 23 ? 33 ? 43? 80? İssued 8 Registered 8 Listed 64 NE KADAR AZALTIM ? 5. 000 ton ? 10. 000 ton ?

Gönüllü Dengeleme Carbon Neutral Events: Ø Int. Environment Conference Johannesburg 2002 Ø Green Goal World Cup FIFA 2006 Ø Olympic Winter Games Turin 2006 Ø IAEE 31 st Conference Istanbul 2008 Ø ICCI 15 th Energy & Environment Congress Istanbul 2009 Carbon Neutral Companies Ø O 2 Partial Compensation Ø Dresdner Bank, Toyota, BA, Vodafone, Allianz, Credit Suisse, HSBC Google, HSBC, Yahoo, media corporations, etc all seeking carbon neutrality http: //www. cdmgoldstandard. org/materials. php http: //www. chicagoclimateexchange. com/ http: //www. europeanclimateexchange. com/

Gönüllü Dengeleme European Ø Air France – Good Planet Association; Carbon Action Programme Ø Virgin – Gold Standard (both voluntary & CERs) Ø KLM – Gold Standard only USA Ø Delta – The Conservation Fund (tree planting) Ø Continental – Gold Standard CDM and Green-eØ Certificate from Center for Resource Solutions Ø NWA – The Nature Conservancy (reforestation Asia-Pacific Ø Cathay Pacific – VCS credit Source http: //www. cliffordchance. com

Teşekkürler…