Podstawowe wielkości makroekonomiczne Ekonomika jest nauką badającą

Podstawowe wielkości makroekonomiczne

Ekonomika jest nauką badającą, w jaki sposób ludzie bądź społeczeństwa dokonują wyborów dotyczących zastosowania ograniczonych zasobów, które mogą byc wykorzystane do alternatywnych celów. Makroekonomia - część ekonomii starająca się wyjaśnić dlaczego i w jaki sposób rozwija się i zmienia gospodarka w miarę upływu czasu.

Mikroekonomia różni się od makroekonomii pod dwoma względami : 1. Mikroekonomia zajmuje się bardziej różnicami między rynkami niż tym dlaczego gospodarka jako całość z biegiem czasu rozwija się i podlega wahaniom. 2. Makroekonomia wyjaśnia proces ustalania się zmiennych , które mikroekonomia traktuje jako dane zmienne , te obejmujące dochód narodowy , poziom cen i stopy procentowe

Makroekonomia zajmuje się : Badaniem zachowania się państwa jako podmiotu gospodarczego. Badaniem gospodarki narodowej jako całości lub jej głównych komponentów.

Produkt krajowy brutto, PKB (ang. gross domestic product, GDP) – pojęcie ekonomiczne oznaczające jeden z podstawowych mierników dochodu narodowego stosowanych w rachunkach narodowych.

PKB- jest pieniężną wartością bieżącej produkcji rynkowej wszystkich dóbr finalnych i finalnych usług wytworzonych podczas określonego czasu, przez czynniki wytwórcze znajdujące się na terenie danego kraju, niezależnie od tego kto jest ich właścicielem.

WYRÓŻNIAMY 3 RODZAJE PKB: *PKB nominalny - PKB wyrażany w bieżących cenach rynkowych *PKB realny - obliczany jest w cenach stałych z wybranego okresu np. w cenach z wybranego roku, uzyskujemy go sumując wartość produkcji wyrażoną w walucie danego kraju skorygowaną z uwzględnieniem zmian cen jakie nastąpiły między kolejnymi latami *PKB potencjalny - maksymalna wartość produkcji, która dana gospodarka może wytworzyć przy zachowaniu stabilności cen; jego poziom jest wyznaczany przez potencjał wytwórczy gospodarki, który to zależy od dostępnego nakładu pracy, kapitału i ziemi

Wyróżniamy 3 metody obliczania PKB 1) Metoda sumowania wydatków 2) Metoda sumowania dochodów 3) Metoda sumowania produktów

PKB = Ck + Ik + Gk + Exk Sumowanie wydatków na dobra finalne wytworzone przez przedsiębiorstwa krajowe. Wydatki te obejmują: * Wydatki na dobra konsumpcyjne (czyli produkty i usługi) wytwarzane w kraju (Ck), *Wydatki na krajowe dobra inwestycyjne (Ik), *Wydatki rządowe na wytwarzane w kraju finalne produkty i usługi, z wyłączeniem płatności transferowych (Gk) *Wydatki zagranicy na krajowe dobra eksportowane (Exk)

PKB = S wartości dodanych = S dochodów czynników produkcji Polega na dodawaniu dochodów, powstających w procesie wytwarzania produktów i usług w danym roku. Suma tych dochodów musi być równa ogólnej sumie wartości dodanej, bowiem wartość dodana składa się z dochodów otrzymywanych przez uczestników procesu produkcji Należy uwzględniać jedynie te dochody, które powstają w związku z wytwarzaniem produktów i usług. (nie uwzględniamy podarunków jak i płatności transferowych) * Płatności transferowe- emerytury, renty, różnego rodzju zasiłki, stypendia i inne płatności z budżetu.

*Jest to sumowanie wartości produktów i usług wytworzonych w danej gospodarce w ciągu roku *Obliczeniami tymi w Polsce zajmują się Główny Urząd Statystyczny i Wojewódzkie Urzędy Statystyczne *Zebrane dane statystyczne dotyczące wartości wytworzonych produktów i usług najczęściej grupuje się wg działów gospodarki *Przy obliczaniu PKB należy liczyć wyprodukowane produkty i usługi tylko jeden raz

*Obejmuje całość dochodów wypłaconych za wykorzystanie czynników produkcji *Jest sumą procentów, rent i płac z punktu widzenia źródeł pochodzenia czynników produkcji. *Jest równy całkowitym kosztom produkcji dóbr i usług zawartych w produkcie narodowym netto. *DNN = PNN – podatki pośrednie. Wynagrodzenia czynników produkcji są mniejsze od wpływów pieniężnych ze sprzedaży.

* podział pierwotny- polega na podziale nowo wytworzonej wartości. Dokonuje się on w miejscu wytworzenia dochodu narodowego, np. w przedsiębiorstwie. W wyniku tego podziału pracownicy otrzymują pensje, a przedsiębiorstwo zysk. * podział wtórny- dochody pierwotne pracowników i przedsiębiorstw podlegają dalszemu podziałowi. W wyniku tego podziału powstają dochody właścicieli przedsiębiorstw i punktów usługowych, dochody państwa oraz pracowników sfery nieprodukcyjnej. Finansuje m. in. Administracje państwowe, obronę narodową i oświatę. * podział ostateczny- Do tego podziału dochodzi przez ponowny transfer wynagrodzeń, podatków czy kredytów, tak, aby dochód narodowy mógł przyjąć postać dóbr finalnych. . Podział ten polega na konkretnym zużytkowaniu dochodu, czyli konsumpcji i akumulacji.

PRODUKT NARODOWY BRUTTO Produkt narodowy brutto, miernik efektów rocznej działalności gospodarki, obliczany przez powiększenie produktu krajowego brutto o wartość dochodów netto z tytułu własności za granicą. PNB jest miarą całkowitych dochodów osiąganych w ciągu roku przez obywateli danego kraju, niezależnie od miejsca (kraju) świadczenia usług przez należące do nich czynniki wytwórcze. PNB w ujęciu względnym (tempo wzrostu) jest miarą wzrostu gospodarczego. W przeliczeniu na 1 mieszkańca wykorzystywany jest jako miara poziomu dobrobytu społeczeństwa. Pomijane są dochody obcokrajowców w danym państwie Rodzaje PNB: Ze względu na zmienność cen w czasie, konieczne jest uwzględnienie, tak jak w przypadku PKB, podziału na Produkt Narodowy Brutto realny i nominalny.

Metoda obliczania PNB: • • • - konsumpcja inwestycje wydatki rządowe eksport netto, czyli eksport-import dochód netto obywateli za granicą

1. Nie ujmuje produkcji , która nie jest przeznaczona na rynek. 3. Nie ujmuje czasu wolnego. 2. Nie ujmuje rezultatów gospodarki cieni / szara strefa , nielegalna działalność , która oszukuje czyli prowadzi dwie księgi /. Wady PNB : 4. Nie obejmuje renty konsumenta dotyczącej dóbr trwałych , które już posiadamy w gospodarstwach domowych. 5. Ujmuje produkcję anty dóbr / wszystkich efektów zewnętrznych , hałas , zanieczyszczenia a także broni , narkotyków , tytoniu , alkoholu.

Nominalny PNB jest liczony w cenach bieżących. Wyróżnienie PNB w ujęciu nominalnym służy ocenie tego co w danym roku wytworzono i co może być podzielone , nie może służyć wzrostowi gospodarczemu w kolejnych latach. Realny PNB liczony w cenach stałych przedstawia nam prawidłowy obraz rzeczywistych zmian w gospodarce – uwzględnia wskaźnik inflacji.

PRODUKT KRAJOWY NETTO PKN, ang. Net Domestic Product, NDP) jest to Produkt Krajowy Brutto (PKB) pomniejszony o amortyzację środków trwałych. Przy obliczaniu PKB nie bierze się pod uwagę, faktu zużywania się wyposażenia kapitałowego wykorzystywanego w procesie produkcji ( tj. maszyn, urządzeń produkcyjnych) Metoda obliczania PKN = PKB – amortyzacja(zużycie kapitału)

(PNN) to produkt narodowy brutto pomniejszony o amortyzację. Jest to dla danego roku w Polsce wielkość tego, co w ciągu roku wytworzyliśmy w Polsce pomniejszone o transfery zagraniczne i o amortyzację METODA OBLICZANIA PNN = konsumpcja + inwestycje + wydatki rządowe + eksport – import + transfery zagraniczne - amortyzacja

SERDECZNIE DZIĘKUJEMY ZA UWAGĘ