Паверхневыя воды Рэкі каналы азёры і вадасховішчы Водныя

Паверхневыя воды. Рэкі, каналы, азёры і вадасховішчы. Водныя рэсурсы.

Гідраграфічная сетка – сукупнасць вадаемаў і вадатокаў сушы прыроднага паходжання (рэк, азер, балот) на якой-небудзь тэрыторыі.

Агульная характарыстыка рэк Налічваецца 20 800 рэк агульнай працягласцю 90, 6 тыс км. Рачная сетка Беларусі даволі густая: на 1 км 2 плошчы прыходзіцца 0, 44 км рачных рэчышчаў. Тыпы жыўлення: у асноўным – снегавое і даждавое, а таксама грунтавое. Значэнне розных крыніц жыўлення на працягу года змяняюцца.

Гідраграфічныя характарыстыкі асноўных рэк Беларусі Назва ракі Плошча вадазбораў у межах рэспублікі, км 2 Плошча вадазбораў да вусцуя, км 2 Даўжыня, км У межах рэспублікі Гушчыня рачной сеткі У межах рэспублікі, км/км 2 Заходняя Дзвіна 33150 87900 334 0, 45 Заходні Буг Нёман Шчара Вілія Дняпро Бярэзіна Сож Прыпяць Пціч 9990 39400 154 - 34610 6730 11030 67460 24500 21700 50900 9470 98200 6730 25100 504000 24500 42140 121000 9470 459 325 276 696 613 483 561 421 0, 47 0, 45 0, 44 0, 39 0, 35 0, 38 0, 42 0, 48

РЭЖЫМ РЭК. Разводдзе. Паўднёвы захад – першая палова сакавіка; Паўднёвы ўсход – канец сакавіка-пачатак красавіка. Працягласць 30 – 120 дзён.

РЭЖЫМ РЭК. Межань. Рэкі мялеюць, ручаі і невялікія рэкі перасыхаюць. Працягласць 190 -205 дзён. Летняя межань парушаецца дажджавымі паводкамі.

РЭЖЫМ РЭК. Павадкі. Назіраюцца ў летне-асенні час. Паўтараюцца 2 -3 разы за сезон. Летнія паводкі: узровень вады на паўночных рэках падымаецца на 2, на паўднёвых – да 1 м. Працягласць – каля 15 дзён. Асеннія паводкі: вялікая працягласць (20 -30 дзён) і вялікая вышыня. Узнікаюць у кастрычніку з-за частых дажджоў, невысокіх тэмператур і скарачэння выпарэння.

РЭЖЫМ РЭК. Ледастаў. Звычайная працягласць – 3 -4 месяцы. Максімальная таўшчыня лёду – 40 -50 см. У асобныя мяккія зімы, нераважна у заходняй частцы краіны ледастаў можа не утварацца.

Рэкі Чарнаморскага басейна Агульная плошча – 116, 4 км 2 Буйнейшыя рэкі – Днепр, Прыпяць, Бярэзіна, Сож і Птіч.

Дняпро Самая вялікая рака на Беларусі. Агульная плошча басейна 64 тыс км 2. Прасягласць у межах краіны – 696 км. Гідралагічны рэжым: Веснавое разводдзе – 22, 5 месяцы; Узровень вады падымаецца на 4 -6 м. Галоўныя прытокі: Левыя –Сож; Правыя – Друть, Бярэзіна.

Бярэзіна Самая вялікая рака якая пачынаецца і заканчваецца у межах Беларусі. Агульная плошча басейна 24, 5 тыс км 2. Прасягласць у межах краіны – 613 км. Галоўныя прытокі: Левыя – Бобр, Клява, Вольса, ; Правыя – Гайна, Свіслач.

Сож Агульная плошча басейна 21, 7 тыс км 2. Прасягласць у межах краіны – 483 км. Галоўныя прытокі: Левыя – Іпуць, Бесядзь; Правыя – Проня.

Прыпяць Агульная плошча басейна 50, 9 тыс км 2 Прасягласць у межах краіны – 561 км. Гідралагічны рэжым: Веснавое разводдзе – 3 -3, 5 месяцы; Узровень вады падымаецца на 2 -7 м. Жыўленне змешанае, зперавагай снегавога. Галоўныя прытокі: Левыя – Стыр, Гарынь, Уборть, Славечна; Правыя – Піна, Ясельда, Случ, Птіч.

Рэкі Балтыйскага басейна Неман Агульная плошча басейна 34, 6 тыс км 2. Прасягласць у межах краіны – 459 км. Гідралагічны рэжым: Веснавое разводдзе – 2, 5 месяцы; Узровень вады падымаецца да 4 -5 м. Галоўныя прытокі: Левыя – Шчара, Зельвянка; Правыя – Вілія, Заходняя Бярэзіна, Дятва.

Заходняя Дзвіна Агульная плошча басейна 33, 2 тыс км 2. Прасягласць у межах краіны – 334 км. Гідралагічны рэжым: Веснавое разводдзе – 3, 5 месяцы; Узровень вады падымаецца да 9 -12 м. Галоўныя прытокі: Левыя – Лучоса, Улла, Дісна; Правыя – Обаль, Дрыса.

Каналы Канал – (лац. труба) – штучная водная артэрыя, пабудаваная для скарачэння водных маршрутаў, або для змянення напрамку водных патокаў. Буйнейшыя каналы Беларусі: - Дняпроўска-Бугскі канал - Аугустоўскі канал - Агінскі канал - Мікашэвіцкі - Бярэзінская водная сістэма - Вілейска-Мінская водная сістэма

Агульная даўжыня – 196 км. У наш час канал служыць для прыёма вады з навакольных меліяратыўных сістэм, а таксама выкарыстоўваецца як судаходны. Грузазварот складае 1, 4 млн. тонн.

Агульная працягласць 102 км. , у межах Беларусі 22 км.

Вілейска-Мінская водная сістэма Агульная працягласць 62 км. Галоўная мэта пабудовы сістэмы і перакідкі сцёку — гэта вадазабеспячэнне прамысловых прадпрыемств рачной вадой, замест падземнай, якой яны карысталісь да гэтага часу, перавод камунальнай гаспадаркі горада Мінска на вадазабеспячэнне рачной вадой, паляпшэнне санітарнага стану р. Свіслачы у межах горада, а таксама пабудова Сляпянскай і Лошыцкай унутрыгарадскіх водных сістэм рэкрэацыйнага прызначэння.

Азеры Беларусі Налічваецца больш за 10 тыс азер Агульная плошча воднага люстэрка складае 1, 6 тыс. км 2 Буйнейшыя азеры – Нарач, Асвейскае, Чырвонае, Лукомскае, Дрывяты, Доўгае

Размеркаванне азер па глыбіні і плошчы Тып возера Вельмі малыя Малыя Невялікія Сярэднія Вялікія Вельмі вялікія Буйныя Плошча, км 2 Колькасць азёр, % Меньш 0, 11 – 1, 01 – 5, 01 10, 01 – 15, 01 – 20, 0 Больш 20, 0 49, 2 40, 2 8, 1 1, 3 0, 4 0, 2 0, 6 Пераважаюць мелкія азеры, глыбіня якіх не перавышая 10 м. Толькі каля 200 азер маюць глыбіню больш за 10 м. Самае глыбокае возера – Доўгае, мае глыбіню 53, 7 метра.

Паходжанне і тыпы катлавін 1. Ледавіковае паходжанне: • Падпрудныя • Лагчынападобныя гляцыягенныя • Эварзіённыя • Тэрмакарставыя • Складаныя 2. Карставыя 3. Суфазіённыя 4. Гідрагеннага паходжання (старыцы)

Вадасховішчы і сажалкі Колькасць вадасховішчаў – 160. Аб’ём вадасховішчаў перавышае 1 млн. м 3 , а у сажалках меньш. 16 вадасховішчаў маюць аб’ём больш за 50 млн. м 3. Найбольшае з іх Вілейскае вадасховішча – 260 млн. м 3. Колькасць сажалак перавышае 1500