Материалдық емес активтердің есебі 1
Тану Өткен оқиғалардың нәтижесінде Бақыланатын мекемесі Экономикалық пайданың түсуі және қызмет көрсету әлеуетінің ықтималдығы бар Актив 2 Сенімді түрде өлшеуге болатын бағасы және бағалау объектісі бар
Материалдық емес активтер - түрлері анықталған МЕА Ақшалай емес Материалдық емес 3 Бөлеміз (өткізуге, жалға алуға, беруге, айырбастауға болады) Шарттық немесе өзге де заңдық құқықтардан туындайды Физикалық нысаны жоқ
Материалдық емес активтер есебі Мысалдар Бағдарламалық жасақтама Авторлық құқықтар Лицензиялық келісімдер Патенттер Гудвилл 4
Материалдық емес активтерді есепке алу үшін шоттар 2710 «Материалдық емес активтер» ( 014); 2720 «Материалдық емес активтердің жинақталған амортизациясы және құнсыздануы» (021); 2412 «Материалдық емес активтердге қаржылық салымдар» (201). 5
Материалдық емес активтерді бастапқы бағалау Бастапқы баға - құн бойынша Материалдық емес активтердің құнына кіреді: импорттық баждар және сауда жеңілдіктері шегерілгеннен кейін сатып алуға өттелмейтін салықтармен қоса (акциздер, салықтар, кедендік баждар ) материалдық активтердің сатып алу бағасы активтерді қолдану аясына қарай пайдалануды дайындауға кеткен тікелей шығындар активтерді жұмыс жағдайына келтіруге тікелей қатысы бар жұмысшыларға сыйақы төлеуге байланысты шығындар активтерді жұмыс жағдайына келтіруге кеткен кәсіби қызметтерді өтеуге кеткен шығындар 6 активтердің тиісті жұмыс істеуін тексеру шығындары
Материалдық емес активтердің өзіндік құнына енгізілмеген шығындар жаңа өнімдерді немесе қызметтерді енгізумен байланысты шығыстар(олардың жылжыту үшін жарнама мен ісшығындарды қоса) ; әкімшілік және басқа жалпы үстеме шығындар. 7
Алғаннан кейін материалдық емес активтерді бағалау Мемлекеттік мекемелер материалдық емес активтердің құнын таниды: - басқа мемлекеттік ұйымдардан алынған. - берілетін материалдық емес активтердің баланстық құны ; - үшінші тараптардың мемлекеттік мекемеден алынған қайтарусыз сипаттағы- олардың алынған күніне әділ құны 8
МЕА сатып алу Материалдық емес активтерді қаржыландыру немесе ақылы қызмет көрсетуден, демеушілік, қайырымдылық көмектен келген ақша құралдары Дт 2711 -2716 «Материалдық емес активтер» Кт 3210 «Жеткізушілер мен мердігерлер алдындағы қысқа мерзімді кредиторлық берешек» сатып алу құны бойынша; 6050 «Демеушіліктен және қайырымдылық көмегінен түсетін кірістер» -әділ құны бойынша; 6330 «Қайтарусыз активтерді сатып алудан түскен табыс» баланстық құн бойынша Мемлекеттік ұйымдар арасында табыстау нәтижесінде; 6330 «Қайтарусыз активтерді сатып алудан түскен табыс» әділ құн бойынша–үшінші тараптардың арасындағы табыстау кезінде. 9
Алмасу арқылы сатып алу Актив басқа активтің орнына айырбасталған кезде, сатып алынған активтің бастапқы құны әділ құн бойынша бағаланады, келесі жағдайлардан басқа : q операция коммерциялық құрылымнан айырылған ( мекемелер арасындағы алмасу ) q алынған да, берілген де активтің әділ құнын сенімді бағалау мүмкін емес. Бағалау негізінде активтің әділ құны алынады, берілген активке төленген ақша құралдары мен эквмваленттеріне түзетулер есебінде. 10
Мемлекеттік мекемемен материалдық емес активтің құрылуы : зерттеу сатысында кеткен шығындар әрқашан сол уақытта болған шығыс ретінде танылады. Зерттеу сатысында мемлекеттік мекеме ықтимал болашақ экономикалық табыстарды құратынын материалдық активтердің бар екенін көрсете алмайды. Бастапқыда шығыс ретінде танылған материалдық емес активтерге кеткен шығындар, нәтижесінде активтің өзіндік құны ретінде танылмауы тиіс; зерттеу сатысында ғылыми зертемелерді енгізу бойынша жұмыстарды орындауға кеткен шығындарды ( ғылыми-зерттеулік және тәжірибелікконструкторлық жұмыстар , ғылыми-зерттеу , ғылыми және инженерлік жұмыстар және басқа да ) относятся на счет учета капитальных вложений при соответствии критериям признания активов. 11
Ішкі пайда болған материалды емес активтер Гудвилл - ішкі баланста пайда болған танылмайды. Өйткені ол анықталатын ресурс болып табылмағандықтан (яғни бөлек емес шарттық немесе заңды құқықтардан туындайтын )мекемемен бақыланатын , сондай-ақ оның өзіндік құны сенімді өлшенуі мүмкін емес. 12 ҒЗТКЗ ҒЗ- Ғылыми зерттеулер ТКЗ – ғылыми зерттемелер және тәжірибеліконструкторлық зерттемелер: Шығындарға 1. жатады 2. Егер нақты өлшеммен қанағаттандырса, онда шығындар шеккен шығыстардың өзіндік құны бойынша капиталдандырылады Әйтпесе есепті кезеңнің шығыстары ретінде танылады
Материалды емес активтер есебі Әзірлеу кезінде немесе ішкі жобаны әзірлеу сатысында туындайтын , материалдық емес актив танылады тек қана мекеме толықтай келесіні көрсете алса: ол пайдалану немесе сату үшін қол жетімді етіп материалдық емес активті құрудың техникалық жүзеге асырылуын ; материалдық емес активті аяқтау және пайдалануға немесе сатуға ниетін ; материалдық емес активті пайдалану немесе сату қабілетін материалдық емес активтен ықтимал болашақ экономикалық табыстарды өндіру әдісі ; әзірлемені аяқтау үшін және материалдық емес активті пайдалану немесе сату үшін жеткілікті техникалық, қаржылық және басқа да ресурстардың болуы; сенімді әзірлеу барысында материалдық емес активке шығындар өлшеу қабілеті. 13
Ішкі пайда болған материалды емес активтер Мекемемен құрылған материалды емес активтердің бағасы , бірінші актив сияқты танылуы мүмкін сәттен бастап , активтің пайда болуына кеткен барлық тікелей шығындардың капиталицазиясымен пайда болады. Осы күнге дейін шеккен барлық шығындар кезеңнің шығыстары ретінде есептен шығарылуы тиіс және одан кейін қалпына келтіру мүмкін емес. 14
МЕА үшін кейінгі есепке алу Кейінгі шығындар Қызмет көрсету, сапасын қамтамасыз ету Есептік кезеңдегі шығындар ретінде танылады (сч. 7 -го раздела) 15 Капиталдық салымдар 2412 «МАЕ активтерге капиталдық салымдар» шотына өзіндік құны бойынша капитализацияланады
Материалды емес активтерді кейінгі есепке алу Материалдық емес активтердің қызмет көрсету және сапасын қолдауға жұмсалған келесi шығыстар , жұмсалған кезеңде есептен шығарылған шығындар ретінде есепке алынады Капиталдық салымдар нақты шығындар құны бойынша өлшенеді 16
Материалдық емес активтердің есебінің моделі Нақты шығындар бойынша есеп үлгісі - бастапқы танудан кейін материалдық емес активтер құны жинақталған амортизацияны шегергенде өзіндік құны және құнсызданудан жинақталған шығындардан ескеріледі Қайта бағаланған құн есебінің үлгісі - қайта бағалау күніне минус кез келген кейінгі жинақталған амортизация және кез келген кейінгі жинақталған құнсызданудан болған шығындарды әділ құны бойынша материалдық емес активтерді қарастыру 17
Материалды емес активтерді қайта бағалау кезінде кезкелген жинақталған мерзіміне немесе: амортизация қайта бағалау қайта бағаланғаннан кейін активтің баланстық құны оның қайта бағалау құнына тең болатындай етіп активтің баланстық құнының өзгеруіне пропорционалды қайта бағаланады ; активтің баланстық құнын азайту жолымен есептен шығарылады ал таза сомасы активтің қайта бағаланған шамасына дейін қайта саналады. 18
Материалдық емес активтің әділ құны сенімді бағалануы мүмкін егер, ол материалдық емес активтердің бұл түріне сілтеме арқылы анықталады. Белсенді нарық болмаған жағдайда материалдық емес активтер нақты құны бойынша есептеледі. Жылдың соңында материалдық емес активтің баланстық құны әділ құнның есеп күнінен айтарлықтай айырмашылығы болмауы тиіс. Қайта бағалау бюджетті атқару орталық уәкілетті орган белгілеген мерзімде жүргізіледі , бірақ материалдық емес активтің әрбір түрі үшін кем дегенде 3 -5 жыл болып табылады. 19
Материалды емес активті қайта бағалау бағаның өсуі кезінде Дебет 2710 «Материалды емес активтер» Кредит 5112 «Материалды емес активтерге қайта бағалауға резервтер» бағаның кемуі кезінде 20 Дебет 5112 «Материалды емес активтерге қайта бағалауға резервтер» Кредит 2710 «Материалдық емес активтер»
Амортизация нематериальных активов МЕА қызмет ету мерзімі шектелген 1. ай сайын амортизацияланады 2. қабылданған нормалар бойынша бірқалыпты тозуды есептеу әдісі 3. ликвидациялық бағасы нольге тең 4. есепті күнге құнсыздануды тестілеу 21 анықталмаған (шексіздікті білдірмейді) 1. амортизацияланбайды 2. есепті күнге құнсыздануды немесе құнсыздану белгілері пайда болғанда тестілеу
Материалдық емес активтер амортизациясы: есептеу және кезеңділік әдістері Материалдық емес активтердің объектісінің амортизация әдісі бірыңғай есеп саясатымен анықталады және кезеңнен кезеңге дәйекті қолданылады. 22 Материалдық емес активтердің амортизациясы ай сайын есептелінеді. Материалдық емес активтердің амортизациясы бастапқы тану айдан кейiнгi айдың 1 -ші күнінен басталады , және кейінгі айдың 1 -ші күні аяқталады.
Материалдық емес активтер амортизациясы бойынша проводка Дебет 7110 «Ұзақ мерзімді активтер амортизациясы бойынша шығындар» Кредит 2721 «Ұзақ мерзімді активтердің жинақталған амортизациясы» . Сонымен қатар , қаржыландыру бойынша алынған материалдық емес активтердің амортизациясын есептей отырып , на доходы от потребления списывается сумма финансирования капитальных вложений на приобретение нематериальных активов в размере суммы, исчисленной по норме амортизации группы, к которой относится данный актив, и отражается проводкой: Дебет 5011 «Капиталдық салымдарды қаржыландыру» , Кредит 6020 «Капиталдық салымдарды қаржыландырудан кірістер» . 23
Материалдық емес активтердің құнсыздануы Мемлекеттік мекемелер материалдық емес актив ықтимал құнсыздану белгілері бар кезде, жыл сайын оның баланстық құны оның өтелетін сомасымен салыстыру арқылы құнсыздануға арналған пайдалы қызмет мерзімі белгіленбеген материалдық емес активті тексеру керек. 24
Материалдық емес активтердің құнсыздануы түгендеу комиссиясы актісі негізінде түгендеу нәтижелерінің мынадай шешімдерімен көрініс табады : Дт 7440 «Активтердің құнсыздануынан шығыстар» 25 Кт 2722 «Материалдық емес активтердің құнсыздануына резервтер»
Материалдық емес активтердің есептен шығарылуы және шығып қалуы Материалдық емес активті тану оларға билік ету бойынша тану тоқтатылады немесе оның пайдаланудан немесе шығып қалуынан кез келген болашақ экономикалық пайда күтілмей отырған кезде тоқтатылады 26
Материалдық емес активтердің шығып қалуы баланстық құнға Дебет 7420 «Ұзақ мерзімді активтердің шығып қалуымен шығыстар» Кредит 2710 «Материалдық емес активтер» жинақталған амортизация соммасына Дебет 2721 «Материалдық емес активтердің жинақталған амортизациясы» Кредит 2710 «Материалдық емес активтер» бір уақытта Дебет 5011 «Бюджеттік қаражаттар есебінен капиталды салымдарды қаржыландыру» Кредит 6020 «Капиталдық салымдарды қаржыландырудан табыстар» құнсыздануға резерв болған кезде Дт 2722 «Материалдық емес активтердің құнсыздануына резерв» Кт7440 «Активтердің құнсыздануынан шығыстар» 27
Скачать презентацию Материалдық емес активтердің есебі 1 Тану Өткен
Materialdy_1179_emes_aktivter.ppt