массивы.ppt
- Количество слайдов: 20
Массив. Бірөлшемді массив.
Сабақтын мақсаты: Бірөлшемді массивтер тақырыбы бойынша білімдерін жаңарту және толықтыру, оқушыларға жаңа тақырыпты меңгеруге жағдай жасау, жаңа оқу ақпаратты ұғуына және мәнің түсінуіне мүмкіндік туғызу; сабақ барысында үштілдік әдісін қолдану.
Анықтамалар Массив дегеніміз – бір типтегі берілгендер жиыны. Басқаша айтқанда, массив – бір атауға біріктіріліген айнымалылардың реттелген тізбегі. Айнымалылардың – массив элементтерінің типтері бірдей болады. Массив бір ғана атпен беріледі. Массив құрылымдық типтер қатарына жатады. Индекс – бұл бір белгі, массив элементерін бірінен ажырататын және оларды қолданғанда сипаттайтын (көбінесе номер түрінде беріледі)
Қарапайым кітапты да «массив» деп атауға болады . НЕГЕ? Жауабы: кітап та біртипті элементтерден тұрады, олар – кітаптың беттері, әр бір беттін номері бар (яғни индексі), барлық беттер бір атауымен біріктірілген (кітаптың атауы)
Үйді де «массив» деуге болады. НЕГЕ? Жауабы: үйдің белгілі бір адресі бар (қаласы, көшесі, номері). Үйдің элементтері ретінде пәтерлерді санауға болады, әр пәтердің өз номері бар (индекс).
Футбол командасын «массив» деп санауға болады. НЕГЕ? Жауабы: команда бірнеше адамдардан тұрады, әр адамның номері бар (индекс).
Шахмат тақтасын массив деп атауға болады. НЕГЕ? Доска состоит из клеток, каждая клетка обозначается буквой и цифрой (двойной индекс).
Бірөлшемді массивтің сипатталуы Массивттер айнымалылар сипаттау бөлімінде жазылады. Жазылуының жалпы түрі: 1 -нұсқасы < массив атауы>: array [<бастапқы индекс>. . <соңғы индекс>] of <элемент типі>; Мысалы: A : array [1. . 10] of real; 1 ден 10 ға дейін белгіленген нақты типті массив сипатталған (барлығы 10 элемент). 2 -нұсқасы: type массив типінің атауы=array[индекс типті] of элемент типі; var массив атауы: массив типтінің атауы;
Мысалдар Берілген массивтің бірінші элементіне қатынас алу үшін массив атауынан кейін бірінші индексті көрсету қажет: А[1]; массивтің бесінші элементіне қатынас алу үшін А[5] деп көрсетіледі А массивінің бірінші элементіне – 12 санын меншіктеу үшін А[1]: =12; А массивінің екінші элемент нәтижесін экранға шығару үшін: writeln(A[2]); А массивінің бесінші элементіне нәтижені енгізу үшін: readln (A[5]); А массивінің төртінші және жетінші элементтерінің қосындысын SUM айнымалысына меншіктеу үшін SUM: =A[4]+A[7];
Бірөлшемді массивтің еңгізілуі Массив осылай сипатталған болсын: A : array [1. . 10] of real; Онда оны еңгізу үшін for операторын қолдануға болады: For i: =1 to 10 do read( A[i] ); Сұрақ: неге repeat немесе while операторларын қолданбаймыз? Ал оны шығару үшін де for операторын қолданған жөн: For i: =1 to 10 do write( A[i] );
RANDOMIZE процедурасы, RANDOM функциясы, Rand. Seed айнымалысы Параметрлері көрсетілмейтін Randomize процедурасы ОР-да кездейсоқ сандармен жұмыс істеуге арналған. Random функциясы келесідей синтаксиске ие болады: Random[(Range: Word)] • Егер Range параметрі берілмесе, онда нәтижесінде 0<=X<=1 диапазонындағы Х саны болады. • Егер Range 0 -ге тең болса, шығатын мән әрқашан 0 -ге тең болады. • Егер Range параметрлері берілсе, онда оның нәтижесінде Word типті 0<=X<=Range диапазонындағы кездейсоқ сан болады. Кездейсоқ сандар генераторы Random, Randomize процедурасына қарап немесе Rand. Seed айнымалысына белгілі мәнді меншіктеу арқылы жұмыс істейді. Бұл айнымалыға мәнді меншіктегенде кездейсоқ сандардың жаңа тізбегі құрылады.
RANDOM функциясының қолданылуы n n n n n const N=10; var A: array[1. . N] of integer; i: integer; Begin Randomize; {кездейсоқ сандарды беру инициализациясы} For i: =1 to N do A[i]: =Random(100); Writeln(‘Енгізілген массив: ’); . .
Есеп: 5 бүтін сан берілген. Үлкен санды табу алгоритмін және программасын құр.
Массивті қолданбай программа құру мысалы: n n n program Maximum; var a, b, c, d, e : integer; begin read (a, b, c, d, e); if (a>=b) and (a>=c) and (a>=d) and (a>=e) then write (a); if (b >=a) and (b >=c) and (b >=d) and (b >=e) then write (b); if (c >=a) and (c >=b) and (c >=d) and (c >=e) then write (c); if (d >=a) and (d >=b) and (d >=c) and (d >=e) then write (d); if (e >=a) and (e >=b) and (e >=c) and (e >=d) then write (e); end. Сұрақ: Егер сан 10 болса, программа қалай өзгереді? Сұрақ: Егер сан 1000 болса, программа қалай өзгереді? Жиынды қолданып программа құру мысалы:
Массивті қолданып бағдарлама құру n n n program Maximum; var A: array [1. . 5 ] of integer; i, max: integer; begin for i: = to 5 do read (A[i]); max: = A [1]; for i: =2 to 5 do ¨ if A[i]> max then max: =A[i]; write (max); end. Сұрақ: Егер сан 10 болса, программа қалай өзгереді? Сұрақ: Егер сан 1000 болса, программа қалай өзгереді? Сұрақ: Программа қалай өзгереді, егер сандар нақты болса ?
Сұрақтар Массив дегеніміз не? Индекс дегеніміз не? Өрнектерде массив элементтерін қалай қолданамыз? Қандай жағдайда массивтің қолданылуы бізге қолайлы?
Самостоятельная работа Задание для 1 группы: Берілген 9 элементтен тұратын А массивіне бөлшек сандар енгізіп, оларды дисплей бетіне ретімен шығару программасын құру. Задание для 2 группы: Кездейсоқ берілген сандарды бірөлшемді массивті қолдынып құру және оны экранға шығару. Задание для 3 группы: Элемент арқылы массивке мән беру
Рефлексия n n n n Какими способами может быть заполнен массив? _________________________ Назовите действия, которые можно выполнить над элементами массива? ________________________ Какие задания вызвали у Вас затруднения, в чём это проявлялось? ________________________ Удовлетворены ли Вы своим результатом и сегодняшним уроком? _________________________
Үй жұмысы Дифференциалдық үй тапсырмасы 1. Н 3 (16 -18), Қ(2 -4) 2. Электронды оқулық № 17, жеке тапсырмалар орындау 3. Сайт ағылшын тілінде сұрақтарға жауап беру http: //www. coolinterview. com/type. asp? i. Type=107
массивы.ppt