LU D W JE IC IM IN K EF RS D O M AN H
WŁAŚCICIEL STATKU (SHIP OWNER): osoba fizyczna lub prawna posiadająca uprawnienia korzystania i rozporządzania statkiem morskim. Stanowi podmiot praw i obowiązków wynikających z ustawodawstwa państwa bandery, w którego rejestr został wpisany statek. Może eksploatować statek na własny rachunek lub oddać prawo do korzystania z niego innej osobie.
ARMATOR: (SHIP OWNER; SHIP OPERATOR; OWNER; MANAGE OWNER) ten, kto w swoim imieniu uprawia żeglugę statkiem własnym lub cudzym. Jest stroną we wszystkich umowach wiążących się z eksploatacją statku. Jeżeli armator używa swojego statku do przewozu jest przewoźnikiem (carrier).
PRZEWOŹNIK (CARRIER): może nim być armator, ale również czarterujący, który we własnym imieniu podejmuje się umów przewozu wyczarterowanym statkiem. Osoba fizyczna lub prawna podejmująca się na podstawie umowy, odpłatnego przewozu towaru lub osób drogą morską.
WŁAŚCICIEL ŁADUNKU (CARGO OWNER): osoba fizyczna lub prawna, ma prawo władania, korzystania i rozporządzania towarem przewożonym statkiem.
FRACHTUJĄCY (SHIPPER, FREIGHTER): osoba fizyczna lub prawna zawierająca z przewoźnikiem umowę o przewóz towarów drogą morską na rachunek swój lub cudzy. Może być właścicielem towaru, ale częściej jest nim osoba działająca na jego upoważnienie. Odpowiada za terminowe dostarczenie uzgodnionego towaru do miejsca załadunku na swój koszt i ryzyko. W zależności od rodzaju żeglugi rozróżniamy dwa pojęcia frachtującego:
CZARTERUJĄCY (CHARTERER – ŻEGLUGA NIEREGULARNA) zawiera z przewoźnikiem/armatorem umowę o odpłatne oddanie części lub całej przestrzeni ładunkowej statku do przewozu konkretnego towaru w określonej relacji (czarter na podróż) lub czasowe oddanie mu całego statku w użytkowanie wraz z załogą (czarter na czas)
BUKUJĄCY (SHIPPER – REGULARNA) zawiera umowę o przewóz poszczególnych rzeczy statkiem od miejsca nadania do miejsca odbioru.
MAKLER MORSKI ( SHIPS BROKER/ MARITIME BROKER) podejmuje się za wynagrodzeniem na podstawie każdorazowego zlecenia pośredniczyć w zawieraniu umów kupna/sprzedaży statku, umów przewozu, czarteru na czas, umów ubezpieczenia morskiego.
ZAŁADOWCA (SHIPPER) osoba fizyczna lub prawna dostarczająca ładunek przewoźnikowi w wykonaniu obowiązku frachtującego. Osoba równoznaczna z frachtującym dla kierownictwa statku. Osoba zawsze dostarczająca ładunek, z którą kierownictwo uzgadnia wszystkie sprawy dotyczące ładunku przyjęcia, rozmieszczenia i wydanie koniecznych dokumentów. Posiada on uprawnienia w stosunku do przewoźnika, ale i obowiązki względem niego: Przysługuje prawo żądania wydania konosamentu przez przewoźnika za zwrotem kwitu sternika Prawo domagania się od przewoźnika w konosamencie wpisania stanu ładunku Odpowiada za szkody poniesione przez przewoźnika, pasażerów, załogę i właścicieli innych ładunków spowodowane niedokładnym lub nieprawidłowym zadeklarowaniu towarów i ich właściwości.
ODBIORCA (RECEIVER, CONSAINEE): osoba, której lub na zlecenie, której ma zostać wydany towar w porcie przeznaczenia. Jest legitymowanym posiadaczem konosamentu a towar często odbiera w jego imieniu osoba upoważniona. Powiązany jest z przewoźnikiem konosamentem i jest zobowiązany terminowo odebrać towar ze statku, zapłacić przewoźnikowi wszelkie należności z tytułu przewozu ładunku. Przysługuje mu prawo reklamowania braków i uszkodzeń ładunku na piśmie, najpóźniej w chwili odbioru (do 3 dni).
SPEDYTOR (FORWARDER/SHIPPING/FORWARDING AGENT) osoba fizyczna lub prawna podejmująca się we własnym imieniu, lecz na rachunek zlecającego przesłania towarów drogą lądową, śródlądową, morską lub powietrzną oraz załatwienie związanych z tym formalności, koniecznych czynności oraz czynności pomocniczych jak przechowywanie przesyłki, dostawa do i ze środka transportu. W przypadku transportu drogą morską może spełniać rolę frachtującego/załadowcy/odbiorcy.
T/C OWNER- (TIME CHARTER OWNER) czarterujący na czas
SHIPS OWNER REPRESENTATIVE przedstawiciel armatora – delegowany przez armatora reprezentujący jego interesy w danym czasie i miejscu.
Recarrier – następny przewoźnik Precarrier – poprzedni przewoźnik Merchant – kontrahent armatora przy przewozie ładunku Agent morski (ship’s agent) podejmuje się stałego przedstawicielstwa armatora na danym obszarze. Czynności handlowo eksploatacyjne – zakupy Formalno prawne i reprezentacyjne Ształer (stevedore) osoba dokonująca na zlecenie za wynagrodzeniem koniecznych prac przy przeładunku towarów do i ze statku oraz układająca towar w jego wnętrzu. Ekspert osoby przeprowadzające ekspertyzy – testy, certyfikaty (do jakości towarów, do kompensacji kompasu)