Лекцыя 2. Гістарычныя этапы фарміравання беларускага этнасу
План: • 2. 1. Канцэпцыі паходжання беларусаў • 2. 2. Фарміраванне беларускай народнасці • 2. 3. Нацыяўтваральныя працэсы на беларускіх землях у ХІХ – пач. ХХ стст.
Канцэпцыі паходжання беларусаў: • польская (пач. ХІХ ст. ) • велікаруская (пач. ХІХ ст. ) • крывіцкая (канец ХІХ ст. ) • фінская (ХІХ ст. ) • крывіцка-дрыгавіцка-радзіміцкая (пач. ХХ ст. ) • старажытнаруская (1950 -е гг. ) • балцкая (1970 -е гг. ) • “новая канцэпцыя” М. Ф. Піліпенкі
Сутнасць “новай канцэпцыі” М. Ф. Піліпенкі” • 1 этап: - Прыпяцка-палеская дыялектна-этнаграфічная зона = “Белая Русь” - Падзвінска-дняпроўская дыялектна-этнаграфічная зона = “Палессе”.
“Белую Русь” – продкі крывічоў, вяцічаў і паўночных радзімічаў = “Старажытныя беларусцы”
Палессе – продкі дрыгавічоў, драўлян і паўднёвых радзімічаў = палешукі
“Старажытныя беларусцы”- кантакты з усходнеславянскім, фінскім, балцкім насельніцтвам
палешукі • Палешукі – кантакты з усходнеславянскім, польскім і цюркскім насельніцтвам
• А галоўнае – энэргічныя кантакты “Старажытных беларусцаў” з палешукамі = Беларусы
Фарміраванне беларускай народнасці
Народнасць • форма моўнай, тэрытарыяльнай, эканамічнай і культурнай супольнасці людзей, якая ўтвараецца ў выніку кансалідацыі плямён і папярэднічае ўтварэнню нацыі. - Уласціва рабаўладальніцкаму і феадальнаму ладу.
Асноўныя прыкметы народнасці • адносная агульнасць мовы, тэрыторыі, культуры; пэўныя гаспадарчыя сувязі, этнічная самасвядомасць і саманазва
Фактары, паўплываўшыя на працэс фарміравання беларускай народнасці
• геаграфічна-кліматычныя • сацыяльна-эканамічныя • палітычныя • канфесійны • моўны • самасвядомасць
Эканамічныя фактары • развіццё сельскай гаспадаркі • удасканаленне рамяства • Рост гарадоў як цэнтраў рэгіянальнага і транзітнага гандлю • адзіная грашовая сістэма • стварэнне гандлёва-вымяральных стандартаў
Сацыяльныя фактары развіццё феадальных адносін + ўсталяванне прыгоннага права = • Шляхта • Духавенства • мяшчанства • сялянства
Нацыя • гістарычная супольнасць людзей, якая характарызуецца ўстойлівымі эканамічнымі і тэрытарыяльнымі сувязямі, агульнасцю мовы, культуры, характару, побыту, традыцый, звычаяў, самасвядомасці
Узнікаюць у Нацыі перыяд станаўлення капіталістычнага спосабу вытворчасці. Вырашальную ролю ў пераўтварэнні народнасцей у нацыі адыгрывалі эканамічныя сувязі, фарміраванне адзінага ўнутранага рынку
Паводле перапісу 1897 г. • 5 млн. 408 тыс. беларусаў • 3, 1 млн. рускіх, палякаў, украінцаў, яўрэяў, літоўцаў, латышоў.
Скачать презентацию Лекцыя 2 Гістарычныя этапы фарміравання беларускага этнасу
През. 2.ppt