LABORATUAR ALETLERİ KULLANIMI ve BAKIMI Öğr Gör Ramazan

LABORATUAR ALETLERİ KULLANIMI ve BAKIMI Öğr. Gör Ramazan YILMAZ

LABORATUAR ALETLERİ KULLANIMI ve BAKIMI KONULAR • • • • Giriş Laboratuarda Kullanılan Kimyasal maddeler Laboratuarda Kullanılan Temel Cam Malzemeler Laboratuar Kullanım Malzemelerinin Temizliği Laboratuarda Güvenlik Laboratuarda Kullanılan Sterilizasyon Araçları ve Teknikleri Mikroskoplar Santrifüj, Etüv, Ben-Mari, Bünzen Bekleri, Liyofilizatör Tartı Aletleri (Teraziler) Manyetik ve Mekanik Karıştırıcılar Mikrotomlar p. H Metre Spektrofotometre Elektroforez, Kromatografi Otomatik Analizörler Giriş

• GİRİŞ İşlerimizi normal akışında gerçekleştirebilmemiz için aletlerin ve cihazların, kullanım alanları ve özelliklerini bilmemiz gerekmektedir.

LABORATUARDA KULLANILAN KİMYASAL MADDELER Saf maddelerin özellikleri daha belirli ve kesindir; kullanacağımız kimyasal maddelerin saflık derecelerini bilmemiz ve deney sonuçlarını buna göre değerlendirmemiz gereklidir.

• Teknik veya sınai maddeler (Technic) : Saflık derecesi çok düşük olan maddelerdir. Daha çok yıkama işleri, kaba deneyler için kullanılırlar. • Kimyasal saflıktaki maddeler (Chemical pure): Deneylerde en çok kullanılan maddelerdir. • Saf maddeler (Reagent grade, Analytical pure): Hassas ölçümlerde kullanılan maddelerdir. • Özel maddeler : Metoda göre hazırlanmışlardır.

• Laboratuarda Kullanılan Temel Cam Malzemeler: • Beherglass : Isıtmaya karşı dayanıklıdırlar, çeşitli hacimlerdedirler. • Balonlar : Kaynatma işlemi için uygundurlar yüksek ısılara karşı dayanıklıdırlar. • Erlenmayerler : Çözelti çalkalama gibi işlemler için uygundurlar.

beherglas cam balon erlenmayer

Ölçü Balonları : Belirli sıcaklıkta belli hacimde sıvı alacak şekilde ayarlıdırlar. Çözelti hazırlamada kullanılırlar. Boyun kısmındaki çizgi ölçektir. balonjoje

Ölçü silindirleri : Ölçü balonları gibi hassas değillerdir. Çeşitli hacimlerin ölçülmesine uygundurlar. mezür

• • Şişeler : Saklama kabı olarak kullanılırlar. Işığa karşı duyarlı olan maddeler renkli şişelere konur. Kurutma veya tartı kapları : Cam veya hafif metalden yapılırlar, cam olanlar tartım işleri için daha uygundur. • reaktif şişeler kroze

Huni : Toz madde konulması, süzme gibi işlemler için kullanılırlar. Huni Buhner hunileri : Vakumlu süzülmesinde kullanılırlar. Erlenmayerin üstüne bir mantar aracılığı ile yerleştirilerek erlenmayere vakum uygulanır. buhner huniler

Ayırma hunileri : Sıvıların ayrı elde edilmesi, karıştırılmaları gibi işlemlerde kullanılır. Alttaki musluk iki sıvı fazın tek Elde edilmesini sağlar. Cam çubuklar (Baget): Uçları yuvarlatılmış çubuklardır. Karıştırma işlemlerinde kullanılırlar. Ayırma hunileri

Su trompu : Havayı emmek veya sıvıları emme suretiyle sabit iki kap arasında aktarabilen, gaz geçişi sağlayabilen cam veya metalden yapılmış aletlerdir.

* * Desikatör : Kurutma, ısınmış materyalin nem çekmeden soğutulması ve olduğu gibi saklanması için kullanılan büyük veya küçük hacimli olabilen cam, metal veya polietilenden yapılmış kaplardır. Kapağında musluk olan desikatörlere vakum uygulanarak kurutma işlemi hızlandırılabilir, bunlara vakum desikatörü denir.

Pipetler : Küçük miktarda ve hassas olarak sıvıların hacimlerini tesbite yarayan ölçme aletleridir. Alt uçta toplanan veya kalan sıvı atılır.

Büretler : Musluklu ve dereceli pipetler olarak kabul edilebilirler. Musluk altta kalacak şekilde kullanılırlar. Stativlere maşalarla bağlanırlar.

Pisetler : Camdan ve polietilenden yapılmış olabilirler. Camdan olanlar üfleme ile polietilenden olanlar sıkılarak kullanılabilir.

Krözeler : Yakma, yüksek sıcaklıkta buharlaştırma gibi işlemlerde kullanılırlar. Havanlar : Döverek tane çapını küçültme işlemlerinde kullanılırlar.

Cam Malzemenin Yıkanması • 1 - Deterjanla Yıkama • 2 - Kromik-sülfirik asit çözeltisi • 3 - Kristal Suyu • 4 - Sirke Asidi veya Hidroklorik Asit Çözeltisi :

• 1 - Deterjanla Yıkama : Genellikle 1/1000’ lik gibi ve saf olan (örneğin teepol) deterjan çözeltileri kullanılır. Çeşme suyu sonrasında damıtık su ile çalkalamalar yapılarak akıtılır. Kurumaya bırakılır.

• 2 - Kromik-sülfirik asit çözeltisi : 5 gr kadar Potasyum bikromat veya 70 gr Sodyum bikromat, 1 lt sülfürik asit içinde yavaş çözülür. Sodyum tuzu tercih edilir. Rengi kırmızıdan yeşile döndüğü zaman atılır.

3 - Kristal Suyu : 1/1 oranında konsantre sülfürik asit ile nitrik asitin karıştırılması sonucu elde edilir. Aşırı derecede kirli kaplar bu çözeltide bir süre bekletilerek yıkanır.

4 - Sirke Asidi veya Hidroklorik Asit Çözeltisi : 1/10 -1/20 arasındaki sulandırılmış çözelti kullanılır. Kullanılışları pratiktir ve uzaklaştırılabilirler. kaplardan kolay

• Plastik Malzemeler: % 5 Sodyum karbonat gibi bir alkalide 15 dk kaynatıldıktan sonra su ile çalkalanır.

• STERİLİZASYON TEKNİKLERİ ARAÇLARI VE • Sterilizasyon fiziksel ve kimyasal metotlarla yapılır. • Fiziksel sterilizasyon; ısı, iyonize eden ışınlar ve filtrasyon ile yapılır. • ISI İLE STERİLİZASYON • • *Kuru Sıcak Sterilizasyon: 1 - Kızıl dereceye kadar ısıtma 2 - Alevden geçirme 3 - Kuru sıcak hava fırını ile (Pasteur Fırını) 170 0 C de; 1 saat, 160 0 C de ; 2 -2. 5 saat

• ** Nemli Isı İle Sterilizasyon: • Kaynatma 100 0 C de 5 -10 dk kaynamakla • Buharla Sterilizasyon: Buharın öldürücü etkisi daha fazladır ve eşyayı daha çabuk ısıtır.

• A- 100 0 C de akım halinde buharla sterilizasyon: Bunun için Arnold ve Koch kazanları vardır. 100 0 C de 1 saat ısıtmak yeterlidir.

• B- Otoklavda Sterilizasyon: Yüksek ısıya dayanıklı maddeler otoklavda sterilize edilir. • 120 0 C de 15 -45 dakikada ısıtmak sterilizasyon için yeterlidir. • 1 atm basınçta sıcaklık 120 0 C dir.

• OTOKLAVIN KONTROLÜ • a- Kimyasal İndikatörler: Sticker tüpleri indikatör olarak kullanılır. Kükürt 120 0 C de birkaç dakikada erir. Browne tüplerinde kırmızı bir çözelti vardır. Otoklavda 115 0 C de 1. tüp 25 dk, 2. tüp 15 dk ve 3. tüp pastör fırınında 110 0 C de 60 dk da yeşil renge döner.

• b- Sporlu Bakterilerle Biyolojik Kontrol: En çok Bacillus subtilis kullanılır. 15 dk da 105 0 C de ölürler. • C- Tindalizasyon : Birkaç gün (3) arkaya 56 -100 0 C sıcaklıkta sterilizasyon elde edilebilir.

İyonize Eden Işınlarla Sterilizasyon: 1 - Elektromanyetik ışınlar 2 - Partiküler ışınlar Elektromanyetik Işınlar: UV ışınlarının etkisi çok fazladır. 2000 -3000 A 0 (optimal 2650 A 0 ) luk ışınların etkisi en fazladır, ancak saf sudan geçebilirler. Su ve havayı sterilize etmek için kullanılmaktadır.

• X- ışınları: En çok bakterisit olanlardır. Coolidge tüpü ile elde edilir. • 350. 000 - 1. 000 V’ luk bir potansiyelde çalışılması gerekir. • Gamma ( ) ışınları: Şiddeti ancak 5 yılda yarı değerine düşer, çok bakterisittir. • Geniş bir alanı da beraber ışınlaması risktir.

PARTİKÜL IŞINLAR (Beta, Katot) ışınları: Kitleleri 9. 1 x 10 -28 g olmak üzere son derece küçüktür. Negatif yük taşırlar ve ışığa yakın hızda yer değiştirirler. Etki belli bir derinliktedir. Kapasitron ile elde edilirler

FİLTRASYON • Mikrobiyolojide Kullanılan Başlıca Filtreler Şunlardır: • 1 - Diatom toprağı filtreleri • 2 - Porselen filtreler • 3 - Asbest süzgeçli filtreler • 4 - Cam tozu filtreleri • 5 - Kollodyum zarlı filtreler (ultrafiltreler)

• Öldürücü (sidal), üremelerini durdurucu (statik). Kematerapötik maddeler mikroorganizmalara karşı etkili ve vücut için zararsız olduklarından ilaç olarak kullanılırlar.

• SANTRİFÜJ: • Dönme hızı dakikada dönüş sayısı (=rpm) ile ifade edilir. 500, 1000, 1500, 2000, vs • Günlük incelemeler için 3500 -4000 rpm santrifüj yeterlidir. • Süre ortalama 5 -10 dakikadır. Ani duruşlardan kaçanılmalıdır.

Santrifüj kuvveti (S=SK); dakika devir sayısının karesi (DDS)2 , devir dingili kefesindeki santrifüj tüpünün merkezi arasındaki yarı diametresi (radyüs=r) ve bir sabite (1. 118 x 10 -6) ile doğru orantılıdır.

• Buna göre yerçekimi (gravity) kuvveti ünitesi (g) türünden tanımlanan bir santrifüj kuvveti formülü tanımlanır. • SK= (DDS)2 x r x 1. 118 x 10 -6 ve bundan kolayca hesaplanabilir.

• TİPLERİNE GÖRE SANTRİFÜJLER • 1 - Küçük masa santrifüjleri • 2 - Soğutmalı santrifüj • 3 - Normal ve büyük boy santrifüj • 4 - Ultrasantrifüjler • Ultrasantrifüj aynı zamanda soğutmalı santrifüjdür.

• Çökme Hızını Etkileyen Faktörler: • 1 - Partiküllerin hacmi büyüdükçe çökme hızı artar • 2 - Partiküllerin yoğunluğu ortamın yoğunluğundan ne kadar fazla ise çökme hızı da o kadar fazladır. • 3. Ortamın vizkozitesi azaldıkça çökme hızı artar

• Benmari (Su Banyosu) : Sterilize maddenin edilecek bulunduğu ampul veya şişeler ısınan suyun içine daldırılır. Sıvı ortam inkübatörü olarak kullanılır.

• ETÜV (inkübatör): Çoğunlukla iki kapısı vardır. Etüvlerin sıcaklığı genellikle 37 0 C ye ayarlıdır. Bazı bakteriler üremek için CO 2’e gereksinim duyarlar. Bunların kültürleri % 10 -15 CO 2 içeren bir ortamda yapılır. Günümüzde karbondioksit tüpleri bağlanmış etüvler geliştirilmiştir.

ETÜV

• TERAZİ ve TARTIM İŞLEMİ • Hassasiyetleri arttıkça tartma kapasiteleri azalır. • Kaba teraziler : 500 gr, 10 mg’ a kadar hassas 160 -200 teraziler : • Makro hassas • gr, Semimikro teraziler 80 -100 kadar hassas : • Mikro teraziler : 20 gr, 0. 001 mg’ a kadar hassas • Ultra mikro teraziler 25 0. 00002 a : mg, mg’ kadar hassas

• TERAZİLERİN KULLANIMLARI; • Terazinin su düzeyinde olup olmadığını kontrol etmek • Göstergeyi sıfıra ayarla • Tartım kabının darasının alınması • Tartımı yapılacak maddeyi tartım kabına spatül yardımıyla ilave ederek tartım gerçekleştirilir.

• p. H KAVRAMI VE p. H METRE • p. H elektrotu 0. 1 N HCl ile doludur. Kullanılan sabit elektrotların (referans elektrotların) başlıcaları, Kalomel-Hg. Cl elektrodu ve gümüş-gümüş (Ag/Ag. Cl) elektrodudur. klorür

MİKROSKOPLAR • Mikros (küçük) ve skopeinin (görüntüleme, inceleme) • Mikroskobun kısımları : • 1 - Mekanik kısım, • 2 - Aydınlatma sistemi ve optik kısım olmak üzere 3 (üç) kısma ayrılır. • 1 - Mekanik Kısım: Ayak, kol, tabla, revolver, tüp ve vidalarından oluşur.

• 2 - Aydınlatma Sistemi: • Ayna, kondansör ve diyafram (iris) • 3 - Optik Kısım; objektif ve okülerden • BÜYÜTME: 3 (üç) faktöre bağlıdır. • 1 - Objektifin odak uzaklığı, • 2 - Okülerin büyütme kuvveti, • 3 - Objektifin mercek sistemi ve oluşan görüntü arasındaki mesafe (tüp uzunluğu).

Büyütme: (Tüp uzunluğu/Objektifin odak uzaklığı) x Oküler büyütmesi Örnek: 160 mm tüp uzunluğu, 2 mm objektif odak uzaklığı ve 10 X oküler büyütmesi kullanıldığı büyütmeyi hesaplayınız. zaman

• MİKROSKOBUN BAKIMI: • Kullanıldıktan sonra yağ yumuşak bez veya gözlük camı kağıdı ile silinmelidir. Kurumuş sedir yağı ksilol, toluol veya benzole batırılarak yumuşatılmış bezle silinir.

ULTRAVİYOLE MİKROSKOBU: Daha büyük çözünürlük elde edilir. Cam bu ışınları geçirmediğinden mikroskoba kuartzdan yapılmış mercekler takılmıştır. Görüntüyü almak üzere fluoresan ekran veya fotoğraf plağı kullanılır.

• KONTRAST FAZ MİKROSKOBU: Cisimde kırılmış olan ışınlar küçük faz farkları gösterirler Bunlar difraksiyon levhasını geçtikten sonra ışık kaynağından doğruya gelen ışık dalgaları ile birleşerek cismin ikinci bir görüntüsünü oluştururlar ve oküler aracılığı ile görülür.

• Birleşen ışınlar faz farkından dolayı kontrastlı bir şekilde görülür. Kontrast Faz Mikroskobunda monokrom ışık kullanıldığında griden menekşeye kadar değişen renkler elde edilir. Yapı elamanları, büyümesi, bölünmesi, kirpik hareketleri incelenebilir.

• ELEKTRON MİKROSKOBU: Virüsleri ve bakterilerin iç yapısını incelemek çözünme kuvveti fazla olan mikroskoplarla sağlanır. Elektron mikroskoplarında ışık kaynağı, dalga uzunluğu 0. 05 A 0 olan elektron akımıdır.

• Elektron akımı 50. 000 -100. 000 gibi yüksek voltajlarla elde edilir. Mercekler yerine elektromanyetik alanlar iş görür. Kondansör, objektifler ve oküler yerini tutan 3 manyetik alan vardır. Elektronların geçmesi için yüksek vakum altında çalışılır.

• Görüntü fluoresan perdeye yansıtılarak görülür veya fotoğraf plağına yansıtılarak elektron mikrografisi alınır. e - mikroskobunun görüş sınırı genellikle 1 m den daha büyüktür.

10 A 0 veya 1 m büyüklükler ayırt edilebilir. Büyütülmüş resimler elde edilebilir. Negatif resimler genellikle 10. 000 -20. 000 büyütmede alınır ve bunlar 10. 000 defaya büyültülebilir.

SPEKTROFOTOMETRE • İki kısımdan oluşmuştur. Spektrometre ve fotometre. Bir ışık kaynağı ve monokromotor yolu ile ışık frekanslarını soğuracak şekilde düzenlenmiştir. Bu ışık görme sınırları içinde olan 400 -700 nm dalga boyları arasındadır.

• Fotometre soğurulan ışığın dalga boylarına duyarlı fotoelektrik bir hücreden oluşur ve bir galvanometre bu hücreden oluşan potansiyelleri kaydeder. Bu potansiyeller bir skalada % Transmittans (geçen ışık) veya absorbans (soğurulan ışık) olabilir.

• • Dalgaboyu (nm) 380 440 -500 500 -580 580 -600 600 -620 620 -750 Bölge uv Görünür “ “ İR Gözlenen Renk Görünmez (Mor ötesi) Mavi Yeşil Sarı Turuncu Kırmızı Görünmez (Kızıl ötesi)

• transmittans T harfi ile ifade edilir. Çözeltiye giren ışığın şiddeti (I 0) ve çıkan ışığın şiddeti (I) olarak tanımlanırsa; • T= I/ I 0 formülü geçerlidir. Bu formül analitik amaçlar için geliştirildiğinde; • Tc = Ie / Ir • Tc = Işığı absorbe eden ( c) yoğunluğundaki çözeltinin transmittansı • Ie = Işık absorbe eden bileşiğin bulunduğu çözeltiden geçen ışığın şiddeti, • Ir = Absorbe eden bir bileşik içermeyen çözeltiden geçen ışığın şiddeti ( Kör veya referans)

• Tc % = ( Ie / Ir ) x 100 • Doğrusal skalada % T 0 -100 arasında gösterilir. OD yani absorbans logaritmiktir. • log ( Ie / Ir ) x 100 = log T % = log 100 -log Ie / Ir =2 -OD • OD =2 - log T % elde edilir. • A (Absorbans) = Tc nin –logaritmasıdır.

• (Molar extinction katsayısıdır) : Verilen bir dalga boyunda 100 tabanına göre logaritmik olarak tanımlanır. • I (b) = ışığın çözelti içerisinde aldığı yoldur cm olarak verilir. Genellikle 1 cm dir. • c= Işığı absorbe eden bileşiğin lt’de mol olarak yoğunluğudur.

• A= a. b. c şeklinde ifade edilir. • Konsantrasyon birimi mol/L, optik yol cm cinsinden alınırsa, absorbtive yerine molar absorbtivite terimi kullanılır ve sembol kullanılır. B cm, c de mol/L cinsinden alınınca, aşağıdaki eşitlik geçerli olur. • A= b c ; = L. mol-1. cm-1 dir.

• AN = b CN ve standart için • As = b Cs eşitlikleri elde edilir. Bunlar oranlanınca • AN = b CN AN • --------- ; CN = ---- x Cs As = b Cs As • eşitliği elde edilir. •

• Spektrofotometrenin Bölümleri: • 1 -Işık kaynağı (400 -800 tungsten, 300 döterium lamba), • 2 - Dalga boyu seçicisi ( monokromotör filtre), • 3 - Küvet ( numune konulur cam veya plastik, 330 nm den küçük ölç’ de kuartz) • 4 - Dedektör ( okuyucu), • 5 - Printer (yazıcı) • Abs ölçümü: • Kör ölçümü yapılır absorbans 0’ a transmittans 100’ e ayarlanır. • Maddelerin spektrumu; farklı dalga boylarında farklı absorbe eder.

• • • Abs- C Hesabı: 3 yolu var 1 - Bilinmeyeni standarda oranlayarak 2 - Standart eğri yaparak 3 - Molar absorbtivite değerinin kullanılması Molar absorbsiyon ilgili madde için spesifik bir değerdir (saptanmış, bilinen). • 1 - Hesap örneği yukarıda anlatılmıştı • 2 - Standart eğride normal ve anormal değerleri kullanmalıyız (metodumuzla ilgili olarak), alt-limit (saptanabilir), üst-limit (saptanabilir) belirlenmelidir. • 3 - 340 nm de enzimatik reaksiyonda NAD- NADH oksidasyonu söz konusudur.

• • • Absorbans katsayısı ( ) = 6. 22 x 10 -3 L/cm. mol A= b. C de yerine konularak hesaplanır. Alkol DH Etanol----------- asetaldehid NADH A 340= 0. 421 b= 1 cm (a) = 6. 22 x 10 -3 L/cm. mol ise; C=A/bxa C= 0. 421/6. 22 x 10 -3= 6. 77 x 10 -5 M

FLOROMETRİ Florometrik teknik, spektrofotometriden daha duyarlıdır. Daha az miktarda örnek, reaktif yeterli. Spektrofotometrik ölçümde sıklıkla karşımıza çıkan etkileşim problemleri daha azdır veya tamamen yok olmuştur. Bileşiğin yaydığı ışık ölçülür. Fototüp ile saptanır.

Floresans: Işık ile moleküldeki e- lar uyarılır ve uyarımdan yayılan ışık ölçülür. Fluoresans spektrumdaki fark; floresans metotda 2 farklı spektrum ölçülmesidir. 1 - Eksitasyon spektrum 2 - Emisyon spektrum

Eksitasyon: Maksimum floresans oluşturacak dalgaboyu, Emisyon: Farklı λ’da floresans üretir. En yüksek floresansın görüldüğü λna emisyon λ denilir. Cihazın Kısımları: 1 -Işık Kaynağı, 2 -Dalgaboyu seçicisi ( monokromotör/prizma), 3 -Örnek kabı, 4 - Dedektör.

Örneğe gelen ışığın etkilerinden sakınmak için selektör ve dedektör sistem arasında 900 açı bulunmalıdır. Işık kaynağı olarak en yaygın ksenon lamba kullanılmaktadır. 1 - Ksenon lamba uv ve görünür bölgede sürekli bir spektrum verebiliyor. 2 - Ksenon flash lamba 2500 puls/sn verebiliyor. 3 - Laser kaynak kullanılabiliyor.

Dalgaboyu ayarlayıcısı: Filtre sistemi uygundur. İlgili bölgenin altında ve üstündeki dalgaboylarındaki ışık bu filtrelerce tutulur. Renkli cam filtreler: Filtre setlerinin kullanıldığı bu şekilde alet : florometre Emisyon ve Eksitasyon bölümünde ayrı (prizma) monokromatörlerinin kullanıldığı alet : floresans spektrofotometre dir.

Küvet: Cam küvetler bir çok analizde uygun, uv çalışmalarda silikomateryaller gerekir. Küvette parmak izi, kir, çizik vb olmamalıdır. Tek kullanımlık küvetler bu tür problemleri ortadan kaldırır. Dedektör: Fotomultiblier tüp; ışık enerjisini bir elektrik sinyaline çevirir. Bir amflikatör ve okuyucu, ibreli/dijital olabilir.

FLOROMETRİ ve SPEKTROFOTOMETRİ KARŞILAŞTIRMASI Floresans teknikler kolorimetrik tekniklere göre daha sensitiftir. Spektrofotometre 1/10 milyon konsantrasyonu ölçebiliyorsa, florometre 1/10000 konsantrasyonu ölçebilir. Saptama sınırı 1000 kat daha fazladır. Çift λ kısıtlaması da (ex-em) selektivite ve spesifiteyi arttırır.

Floresans emisyonunun yoğunluğu ve madde konsantrasyonu arasındaki ilişki ; Beer-Lambert kanununa uygun tanımlanır. Yani madde konsantrasyonu arttıkça floresans emisyon yoğunluğu da artar. Yani yayılan ışık etkinliği ve absorbe edilen ışık üssü ile orantılıdır.

F=QI 0 (1 -10 -abc) Q= Floresans etkinliği I 0= Başlangıç uyarılma enerjisi-yoğunluğu a=Molar absorbtivite b=Eksitasyon ve emisyon yarıkları arasındaki uzunluk C=mol/L (konsantrasyon) F= Q I 0 (2. 3 abc)

FLAMEFOTOMETRE Na+ ve K+ yaygın ölçüm şeklidir. Lityum serumda çok düşük konsantrasyondadır. Tedavi amaçlı kan seviyesinin ölçülmesinde yararlanılır. Metalik elementlerin atomları yeterli enerji verildiğinde, örneğin; alevde yakıldığında elemente özgü bir λ enerjiyi yayarlar. Bu ısı enerjisinin belli bir miktarı bir orbital e- tarafından emilir.

Elektronlar yüksek enerjili durumda (uyarılmış-eksite) unstabil hale gelmiştir. Tekrar normal durumlarına dönerken belli bir λ da üzerlerindeki ↑ enerjiyi salarlar. Enerji ışık şeklinde dağılıyorsa bir yada daha fazla enerji düzeyinde dağılabilir ve farklı λ belirlenebilir.

Bu dağılım spektrumu her bir element için özeldir. Ör: Na+ başlıca enerjisini 589 nanometrede yayar ( 3 p orbitalinden 3 s orbitaline düşerken) Alkali metaller kısmen alevde yanarak kolayca uyarılabilirler. Lityum : Kırmızı, Sodyum: Sarı, Potasyum: mor-eflatun, Mağnezyum : Mavi renk oluştururlar.

Flamefotometre Kısımları: 1 - Basınçlı gaz-basınç regülatörü (yüksek basınçlı tüpler kullanılmalı) 2 - Atomizer (örneği püskürtecek) 3 - Monokromatör 4 - Giriş çıkış yolları 5 - Dedektör

Spektrofotometre ile karşılaştırırsak ışık kaynağı bir atomizer-alev ile yer değiştirmiş, emilen değil yayılan ışık ölçülmekte Gaz Asetilen + O 2 en yüksek ısı(3110 0 C) Asetilen propan, doğal gaz Basınçlı hava, O 2 değişik oranlarda hazırlanabilir (Na-K için Propanbasınçlı hava).

İnternal Standardizasyon: Ölçüm esnasında karşılabilecek olası etkileşimleri gidermek için belli internal sistemler uygulanır. Aleve girmeden önce bütün örnekler, standartlar kör solüsyonlar bir dilüentle dilüe edilir. Dilüent yüksek konsantrasyonda lityum içerir.

Li+ yandığı zaman diğer analitler Na-K’ dan çok farklı λ ışık üretir. Işık yoğunluğu her iki db’ da da ölçülür ve yoğunluğun oranından sonuca gidilir. Bu oran flamefotometredeki çeşitli dalgalanmaları, aspirasyon hızı değişimlerini ve diğer etkileyecek olaylardan gelecek etkileri yok eder.

Modern cihazlarda bu satandardizasyon otomatik olarak yapılmaktadır. Lityum tedavisi alan hastalardaki lityum seviyesi etkileşim konsantrasyonda değildir. yapabilecek

ATOMİK ABSORBSİYON SPEKTROFOTOMETRESİ Alevde ya da arkda buharlaştırılan bazı atomların elektronları uyarılarak bulundukları normal düzeyden daha yüksek enerji düzeyine geçerler. Normal enerji düzeylerine dönerken ışın yayarlar. AAS de atomize edici olarak günümüzde grafit fırın yada küvetler kullanılmaktadır.

Düşük enerji seviyesindeki nötral atom çok dar bir band genişliğinde kendine ait spektrumunda absorban radyasyon oluşturur. Materyal için spesifik Hollow katod lamba ( oyuk katotlu lambalar) özel λ oluşturmak için kullanılır.

• Prensip: Kaynaktan gelen ışınların, incelenecek elementin atomal buharından geçerken bir kısmının absorplanması sonucu şiddetindeki değişmeyi ölçerek konsantrasyon ölçmekten ibarettir.

• Kaynaktan gelen ışınlar bir prizma yardımı ile aleve paralel hale getirilirler. Alevden geçirilen bu ışınların bir kısmı absorblanarak şiddetleri değişir. Bundan sonra bir monokromotörden geçirilen bu ışınlar ayrılırlar.

• Bu ayırmada en duyarlı olan çizgi, dedektörün tam merkezine gelecek şekilde ayarlanır. Amplifikatör bu sinyalleri yükselterek kaydediciye Kaydedilen absorbans saptanır. gönderir.

• Ör: Na için katod yapılmışsa 589 nm de lamba tarafından bu yapılacaktır. Holo katoddan ışık yayıldığı zaman bu aleve girerek, alevde nötral durumdaki atomlar tarafından emilecektir.

• Lambadan gelen yoğunluk net bir şekilde azalacaktır. AAS metodu flameden ~ 100 kat daha sensitivdir. • Hollow lamba kullanmak da bu metodu oldukça yüksek spesifik yapar.

• AAS KISIMLARI: • • • 1 - Holo katod lamba 2 - Nebulizer sprey 3 - Monokromatör 4 - Yarıklar 5 - Dedektörler

• Lamba: Argon Neon (bir-kaç mm. Hg basıncında) • Argon lamba mavi-mor kor oluşturur. • Neon lamba kırmızı-turuncu kor oluşturur • Ca+2 için 422. 7 nm

• AAS de Etkileşimler; • 1 - Kimyasal, alevde serbest atomların iyice dağılması ile görülür. Ör: Ca - P kompleksi alevde iyi dağılmaz. Durum ancak P’ı kompleks yapmak için bir katyonun eklenmesi ile aşılır. Ör: Stransiyum, lantenum eklenir, P ile Ca ‘dan daha sıkı kompleks yapar.

• 2 - İyonizasyon: Alevde uyarılan alevler neden olur, aynı dalgaboyunda enerji yayarlar. Aşırı enerji verilirse aşırı aborbans elde edilir, bu alev ısısını düşürerek önlenebilir.

• 3 - Matriks etkisi organik çözücüler tarafından ışık absorpsiyonunun arttırılmasıdır. • AAS sensitif, doğru (accuracy), tekrarlanabilirliği yüksek (precission) ve duyarlılık yüksektir.

• ISE (İYON SEÇİCİ ELEKTROT) : • Geniş kapsamlı kullanılır. p. HHidrojen elektrot kullanımı ile diğerleri geliştirilmiştir. Hidrojen elektrodunun şekilleridir. geliştirilmiş

Kan Alma ve Çalkalama Cihazı

• Kan Alma ve Çalkalama Cihazı • Hacim, ağırlık, akış hızı ve geçen süreyi ölçer. • Başlangıçta ayarlanan hacme ulaşıldığında, kan torbasının hortumunu otomatik olarak kapatır. • Çalkalama yaparak, toplanan kanı torbadaki antikoagülanla karıştırır. •

• Sesli ve görüntülü uyarı özelliğine sahiptir. • Hem AC (alternatif akım) güçle, hem de bataryayla çalışabilir. Mobil kullanım için uygundur • Kolay ve pratik kullanım özelliğine sahiptir.

Hortum Kapama Cihazı (Masaüstü ve Elektrikli)

• AC güç ile çalışır. Kapama kafası cihazı entegre edilmiştir. Masaüstü kullanım için uygundur. • Pek çok farklı çeşitteki kan torbası hortumlarını kapatabilir. 2 ila 6 mm (1/4”) çaplı hortumlar için uygundur. Bir saniyede kapama yapar, ısıtma gerektirmemektedir. •

• Hortumun rahatlıkla parçalara ayrılabilmesi için, kapatılacak yerin ortasına bir çentik atar. • Hortum, kapama başına yerleştirildiğinde cihaz otomatik olarak çalışmaya başlar. Yoğun kullanım için tasarlanmıştır. • Koruyucu kapak, kullanıcıları kan sıçramalarına karşı korur.

Santrifüj Terazisi

Bu cihaz, kan bankaları için özel olarak üretilmiş bir elektronik terazidir. İki cismi birbirinden bağımsız olarak ölçer ve hangisinin hafif olduğunu gösterir. • Plazmanın kandan ayrılması için kan torbaları santrifüje yerleştirilmektedir. Bu işlem sırasında, cihaza yerleştirilecek tüm yüklerin birbiriyle aynı ağırlıkta olması gereklidir.

• İki adet birbirinden bağımsız çalışan ağırlık sensörü ve fark göstergesi vardır. • Kullanıcı godelerle birlikte torbaları cihazın terazilerine yerleştirir. • Ekranda ağırlık farkı görünür ve hafif olan taraftaki gösterge lambası yanar. • Kullanıcı, onay lambası yanana kadar, hafif olan tarafa ekleme yapar.

Soğutmalı Kan Torbası Santrifüjü (6 x 1000 ml - 6 Torba Kapasiteli)

• Component R ile üstün performanslı, hızlı, verimli kan santrifüjü. • Maksimum 6 x 1, 000 ml torba kapasitesi. • Maksimum hız: 6, 000 rpm / Maksimum RCF: 9, 660 xg Sessiz, güçlü ve bakım gerektirmeyen AC endüksiyon motoru.

-20℃ ve 40℃ arası kontrol edilebilen sıcaklık. Kapak kilidi. • Dengesizlik, aşırı hızlanma, aşırı ısınma ve kapak açılmasına karşı görsel uyarı sistemi. • Pürüzsüz ve kolay temizlenebilir yüzey.

Plazma Çözücü ve Kan Isıtma Cihazı

Özellikler: • Kan ve kan ürünlerinin ısıtılmasında yüksek güvenlik. • %100 plastik kullanımı sayesinde korozyon riski bulunmamaktadır. • Kuru ısıtma yöntemiyle, tüm alanın homojen bir şekilde ısıtılmasını sağlar. • Kalan ısıtma süresi, sesli ve görüntülü ikazlarla takip edilebilir.

Isıtma süresini sınırlandırarak, kan ürünlerinin biyolojik özelliklerinin bozulmasını engeller. Birbirinden bağımsız çalışan çok sayıda sıcaklık sensörü. Dezenfekte edilebilir.

Trombosit Ajitatörleri

• • Trombosit çalkalayıcı. Yatay çalkalama yapar. Gürültüsüz çalışır. Hava sirkülasyonlu motoru bakım gerektirmez. • AP-48 L modeli 48 torba kapasiteli, AP-96 L modeli ise 96 torba kapasitelidir.

Trombosit İnkübatörleri

• Sıcaklık kontrollü trombosit inkübatörü. • AP-48 LT modeli, AP-48 L model, 48 torbalık bir trombosit ajitatörünü muhafaza edebilir. • AP-96 LT modeli, AP-96 L model, 96 torbalık bir trombosit ajitatörünü muhafaza edebilir. • Cihazlarda dijital sıcaklık göstergesi vardır. • 18 ºC ve 22 ºC arasında programlanabilir sıcaklık. •

Hava sirkülasyonu, cihazın içinin homojen sıcaklıkta kalmasını sağlar. Sesli ve görsel yüksek/düşük programlanabilir alarm. Paslanmaz çelik iç kabin. Isıya dayanıklı ve sertleştirilmiş cam kapı. Çembersel sıcaklık kaydedici (opsiyonel).

Hortum Sıyırma Pensi

• Kan toplama ve işleme sürecinde, hortumu sıyırmak, bükmek ve kesmek amacıyla kullanılan bir üründür. • Hortumdaki kan, pens aracılığıyla torbalara aktarılır ve hortum alüminyum pensler yardımıyla kapatılır. • Yüksek kalitede alüminyum alaşım.

• Paslanmaz, hafif ve dayanıklı. • Islatma ve silme ile kolay temizlenebilme olanağı. • İyi kavrama ve sıyırma sağlayan ergonomik tasarım. • Kendinden merkezli silindir sistemi hortumu sabit tutar.

Soğuk Zincir İndikatörü

• • İndikatör: Likit kristal kan torbası etiketi. Kan israfını engeller. Kan ünitesinin sıcaklık / zaman geçmişiyle ilgili kullanıcıya bilgi verir. • Sıcaklık / zaman artışında etiket renk değiştirir. • Bir kez aktive edilen etiket, zaman ve sıcaklık artışıyla birlikte maviden ten rengine döner.

• Aktivatör: • Etiketlerinin doğru ve hassas bir şekilde ısıtılmasını sağlar. • Etiketler, aktivatörün içinde üç haftaya kadar kalabilir. • Taşınabilir ve kullanımı kolaydır. Yalnızca fişini takın ve çalıştırın. • +/- 0. 5 ℃ hassasiyetinde ısı stabilitesi. • 12 etiket kapasitelidir.