Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Clara Ceyssens Ass. Klinische Biologie 2003 -2004 UZ Gasthuisberg Leuven
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Epidemiologie: § § Belgische/Europese antigifcentra Accidentele > intentionele intoxicaties Kinderen (0 -4 jaar !) versus volwassenen: 1/1 farmaceutica > huishoudprodukten> pesticiden, planten, paddestoelen…
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Accidentele intoxicaties § § § Huishoudprodukten > geneesmiddelen < 5 jaar of > 65 jaar Lage morbiditeit en mortaliteit Intentionele intoxicaties § § 2/3 van intoxicaties op spoedgevallen Geneesmiddelen, alcohol Multi-drug ingestion Mortaliteit < 1%, < ICU 10%, verblijfsduur 24 uur Dr. A. Meulemans, Dr. E Dhondt (spoedgevallen UZ gasthuisberg Leuven)
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Verdeling intoxicaties bij mensen 2002 (antigifcentrum)
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Intoxicaties met geneesmiddelen bij volwassenen (intentioneel) waarbij een ziekenhuisopname vereist is. (antigifcentrum 2002)
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Management 1. 2. 3. 4. Waakzaamheid en supportieve therapie Klinische en medisch-technische diagnostiek Detoxificatie Psycho-sociale evaluatie Dr. A. Meulemans, Dr. E Dhondt (spoedgevallen UZ gasthuisberg Leuven) Adult Toxicology in Critical Care. Part I: Specific Poisonings. Chest 2003; 123: 577 -592 Up to date online 2004
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Management 1. 2. 3. 4. Waakzaamheid en supportieve therapie Klinische en medisch-technische diagnostiek Detoxificatie Psycho-sociale evaluatie
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen 1. Waakzaamheid en supportieve therapie Coma a causa ignota, cardiale aritmieën (jonge pers), metabole acidose, slachtoffers van brand, lethargie/atoon/hypotoon coma bij kind, heterogene , MVG…
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Management 1. 2. 3. 4. Waakzaamheid en supportieve therapie Klinische en medisch-technische diagnostiek Detoxificatie Psycho-sociale evaluatie
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Anamnese n n n patiënt, familie… gevonden verpakkingen… Tijdstip…
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Klinische evaluatie n n n n n CZS (GCS) Ademhaling Longauscultatie Ademgeur Pupildiameter Cardiovasc Gastro-intest Lichaamstemp Diurese… toxidroom
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Biochemische en radiografische evaluatie n n Routine laboratoriumtesten RX-thorax ECG RX-abdomen (body packers) Toxicologische investigaties
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Management 1. 2. 3. 4. Waakzaamheid en supportieve therapie Klinische en medisch-technische diagnostiek Detoxificatie Psycho-sociale evaluatie
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen 1. Ondersteunende therapie n n 2. ABC (ventilatie, circulatie, aritmie…) correctie lichaamstemp Convulsies (Coma-cocktail) Vermijden absorptie gif n n n Absorptie door aktieve kool Verwijderen maaginhoud Emesis
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Eliminatie van het toxische agens 3. n n n 4. Kunstmatige ventilatie met hyperventilatie Geforceerde diurese Hemodialyse en hemoperfusie Wisseltransfusie Repetitieve doses aktieve kool Antidota
Up to date online 2004
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Management 1. 2. 3. 4. Waakzaamheid en supportieve therapie Klinische en medisch-technische diagnostiek Detoxicatie Psycho-sociale evaluatie Dr. A. Meulemans, Dr. E Dhondt (spoedgevallen UZ gasthuisberg Leuven)
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen • 3297 pt met intoxicatie van 1993 -1996 in UZ Leuven • • 2827 intentioneel intoxicatie 10 lethaal • • • Cholinesterase inh. Paraquat methanol benzodiazepines Ethanol, benzo’s, drugs, antidepressiva, analgetica, chemicalien, andere… Fatal intentional poisoning cases admitted to the University Hospitals of Leuven, Belgium from 1993 to 1996. Bruyndockx RB, Meulemans AI, Sabbe MB et al. Eur J of Emergency Medicine 2002; 9: 283 -243
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen 1. Chemicalien (organofosfaten, carbamaten, paraquat, methanol) 1. 2. 3. 4. 2. Mortaliteit van 11, 8% Chol. esterase inh: cardiaal arrest, primaire opvang, comorbiditeit, concentratie… Paraquat: [plasma], start van R/ (dialysis…) Methanol: direct toxisch effect Benzodiazepines 1. 2. Mortaliteit van 0. 52% Medische complicaties, co-morbiditeit, therapie uitstel
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Top 4 (UZ Gasthuisberg): 1. Alcohol 2. Benzodiazepines 3. Illegale drugs 4. Antidepressiva
x 2
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen • • • Paracetamol Salicylaten Benzodiazepines Antidepressiva Cocaïne Opioïden Amfetamines Barbituraten Neuroleptica Organofosfaten/carbamaten Methanol/ethyleen glycol
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Paracetamol (1): • • • 7, 5 tot 10 g voor gezonde volwassenen 150 mg/kg volwassenen en 200 mg/kg kinderen Cave: chronische alcoholici, malnutritie, glutathion depletie > 4 uur, éénmalig R/ 8 tot 12 uur na inname Normogram Adult Toxicology in Critical Care. Part II: Specific Poisonings. Chest 2003; 123: 897 -922
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Paracetamol (2): • • 5% NAPQI (n-acetyl-p-benzoquinomine) Cytochroom P 450 Irreversiebele conjugatie met gluthation Centrolobulaire hepatische necrosis
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Salicylaten (1) • • • T ½: 2 tot 4 uur Tinnitus, nausea, vertigo Metabole acidose en respiratoire alkalose Laboratory analyses for poisoned patients: joint position paper. Ann Clin Biochem 2002; 39: 328 -339
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Salicylaten (2) • • • Bepaling: > 2 uur herh / 2 uur tot afname Gestegen anion gap R/ ABC, akieve kool, alkalinisatie…
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Benzodiazepines Anxiolyticum, sedativum, hypnoticum, spierrelaxantia, anticonvulsie • : depressie CZS (vertraagde spraak coma, < pupillen…) • T ½ : 2 uur – verschillende dagen • Grote range van veiligheid • R/ supportief, flumazenil •
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Antidepressiva • • Depressie, chronische pijn, paniekstoornissen… TCA: cardiale aritmieën (†), anticholinerge , convulsies, hypotensie… Cardiale aritmieën: Na-kanaal inhibitie met vertraging van depolarisatie (QRS-verlenging) R/ supportief, levensbedreigende , ECGmonitoring, aktieve kool ( tot 12 uur na inname) Na-bicarbonaat… Adult Toxicology in Critical Care. Part II: Specific Poisonings. Chest 2003; 123: 897 -922
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Cocaïne • • : CNS stimulatie, inhibitie catecholamine uptake T ½ : 60 min, metabolieten tot 24 -36 uur in urine R/ ABC, convulsies, hyperthermie, agitatie, aktieve kool (orale inname) Urine: immunoassay
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Opioïden • • : Depressie CNS (lethargie, resp falen tot coma), pinpoint pupillen Klinische diagnose, GCS, naloxone Urine: immunoassay R/ ABC, aktieve kool, naloxone
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Amfetamines • • • CNS stimulatie R/ ABC, supportief Urine: immunoassay
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Barbituraten • • Verlaten Sedativa, anxiolytica, hypnotica, anti-epileptica CV en respiratoire depressie R/ supportief
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Neuroleptica • • • Antipsychotica extrapyramidale , cardiale aritmieën R/ supportief
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Organofosfaten/ Carbamaten • • • Resp irreversiebele en reversiebele inhibitie van acetylcholinesterase accumelatie acetylcholine : 12 -24 uur, resp falen, ventriculaire aritmieën, CNS depressie Overstimulatie van muscarine, nicotine, centrale receptoren SLUDGE Rbc- en pseudocholinesterase R/ stabilisatie, atropine…
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Methanol/ethyleen glycol • • Anamnese, metabole acidose, anion gap R/ supportief, antidota, voorkoming drugabsorptie, hemodialyse
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Bij een patiënt die zich meldt met een acute intoxicatie, welke laboratoriumdiagnostiek is hierbij verantwoord/noodzakelijk en heeft invloed op de therapeutisch beleid van de patiënt? A en B = level of evidence
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Artikels • Wu AHB, Mc. Kay C, Broussard LA, Hoffman RS, Kwong TC, Moyer TP et al. National Academy of Clinical Biochemistry Laboratory Medicine Practice Guidelines: Recommendations for the use of laboratory test to support poisoned patients who present to the emergency departement. Clinical Chemistry 2003; 49(3): 357 -79. • National poisons information service and association of clinical Biochemist. Laboratory analyses for poisoned patients: joint position paper. Ann Clin Biochem 2002; 39: 328 -39.
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Supportieve diagnostiek Complet Natrium, Kalium, ureum, creatinine Glucose Calcium, albumine, magnesium INR Leverfunctietesten Anion gap (chloride, bicarbonaat) Plasmaosmolaliteit, osmol gap Arteriële bloedgassen Creatine kinase Laboratory analyses for poisoned patients: joint position paper. Ann Clin Biochem 2002; 39: 328 -339
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Welke testen
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen NACB guidelines (art 1) NPIS guidelines (art 2) Ethanol Salicylaten Paracetamol Lithium Theophyllines Digoxine Ijzer Carboxyhemoglobine Carboxyhemoblobine Methemoglobine Valproaat Methanol Ethyleenglycol Carbamazepine Phenobarbital ( zo barb positief) Transferrine
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen NACB guidelines (Tier 1) B NPIS guidelines (groep 1) Barbituraten Opiaten Cocaine Amphetamines Propoxyfeen PCP TCA ( ECG, ervaring nz) Paraquat (kwalitatieve urine test)
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen NACB guidelines (Tier 2) A Phenothiazines Calcium kanaal blokkers Beta-blokkers Hypnotica en tranquilizers Anticholinergica Spierrelaxantia Antidepressiva (fluoxetine) Behavorial drugs ‘Rape’ drugs Sommige anesthetica (vb ketamine) Sommige analgetica ( vb fentanyl)
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen NPIS ( groep 2: specialistische of infrequente assays) Acetylcholinesterase TAT 3 uur, rbc-: TAT 6 uur tijdens dag Carbamazepine* TAT 2 uur, zz, twijfel Ethyleen glycol/Methanol* TAT 4 uur Zware metalen TAT < 24 uur Methotrexaat TAT < 24 uur Paraquat (quantitatief plasma) Zo qualitatief +, niet dringend Phenobarbital* TAT 2 -4 uur ( twijfel, neonaten) Phenytoïne TAT 2 uur ( zz geïndiceerd, zo twijfel) Thyroxine Niet dringend * : Tier 1 bij NACB
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen • Cyanide/hydrogeen sulfide: bloedcollectie voor latere bepaling (A), niet en acute setting • Arseen/kwik: 12 -24 uurs urine collectie, resultaat binnen 48 uur (A) • Spoorelementen: onvoldoende gevalideerde testen (B) • Pseudocholinesterase (B) met TAT van 4 uur. RBCcholinesterase is te gecompliceerd
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Uitvoering testen Kwantitatief kwalitatief (bloed) (urine)
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Immunoassays (1) Nood voor kwalitatieve testen? Verbetering analytische procedures noodzakelijk vb: benzo’s Beperkingen (A): • • sensitiviteit en specificiteit Kruisreaktiviteit Moeten gekend zijn door clinici Cutoff (werk kliniek) Updating AS (nieuw, kliniek)
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Immunoassays (2) • Resultaat = “screening test” (A) • Opioid detectie (A): breed spectrum • Amfetamines (A): breed spectrum? sympatomimetische amines
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Wat is de plaats van sneltesten
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Sneltesten • • • < TTAT maar < LOS? Limitaties moeten gekend zijn Opgeleid personeel, calibratie, kwaliteitscontrole… Kosten besparend? Bevestiging nz bij positief resultaat Laboratorium afhankelijk Use of On-Site Testing for Drugs of Abuse. Clinical Chemistry 2002 48: 10; 1639 -46 review. Point of Care testing in the emergency department. Clin Lab J Emerg Med. 2002 May; 22(4): 393 -404. Review. A review of biological indicators of illicit drug use, practical considerations and clinical usefulness. Addiction. 1999 Sep; 94(9): 1279 -98. Review.
Use of On-Site Testing for Drugs of Abuse. Clinical Chemistry 2002 48: 10; 1639 -46 review.
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Welke conclusie kunnen we hieruit maken
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen • Volledige toxicologische screening is zelden noodzakelijk. • GC/MS heeft geen plaats in de acute setting owv > TAT • Maagvocht bepalingen passen niet in de acute setting (A) • Beperkt aantal testen uitvoeren bij acuut geïntoxiceerde patiënten
Agentia Method eidentific atie indicatie tijdstip herhaling Klinisch significante conc Carboxyhemoglo bine Art bloedgasse n CO/ rook intox. onmiddellijk nee > 10 % wijst op significante blootstelli (slecht gekoppeld me outcome en ernst)* Digoxine Dimension Rxl Digoxine intox. onmiddellijk nee > 3 µg/l Ethanol Dimension Rxl Coma van ongekende etio met vergrote osmol gap, voor narcose, Bij ernstige intoxicatiemet mogelijks dialysenood Bij gebruik als antidotum onmiddellijk Om de 2 uur bij gebruik als antidota Na hemodialyse 800 -1000 mg/l bij gebruik als antidota > 1800 mg/l significan toxiciteit (afw van andere agentia)* Ethyleenglycol / methanol GC Verdacht voor inname (anamnese, metabole acidose, p. H, anion gap…) Zz, onmiddellijk Dagelijkse monitoring voor stopzetten dialyse/antidota. Positief Ijzer Modular > 20 mg/kg ijzeringestie gedurende laatste 6 uur. suggestief voor ijzerintox, ongeacht tijdstip van inname > 4 uur na inname overdosis nee 300 µg/dl*
Lithium Dimension Rxl Verdacht chronisch/acute intoxicatie Zz, onmiddellijk bij verdenking van acute/chronisc he intox of bij patiënten met suggestief voor intox. Na 6 uur bij a acute overdosis 6 -12 uur bij zware intox of bij slow-release preparaten, tot conc daalt. Na hemodialyse Streefwaarde: 0, 4 -1, 5 mmol/l (12 u na inname) Methemoglobine Cooximetrie Blootstelling aan relevante toxines onmiddellijk Toename > 20 % (slechte correlatie met klinische ) Paracetamol Tdx-FLx Verdacht voor intoxicatie, Drugoverdosis waar paracetamol niet uitsluitbaar is > 4 uur Zz, onzekerheid over innametijdstip Op normogram uitzetten (Rumack. Matthew) Dimension Rxl Twijfel over diagnose Monitoring antiepileptica bij neonaten Onmiddellijk Controle dosis bij hervatten therapie > 50 mg/l Dimension Rxl Enkel zo patiënt een metabole acidose heeft, verdacht voor intoxicatie, suggestief voor salicylaten 2 uur zo Na 2 uur bij patiënten met verdachte ernstige intox. Herh meting tot daling conc Therapeutische conc: Analgetisch en antipyretisch: < 100 mg/l Anti-inflammatoir 150300 mg/l Manifest toxisch vanaf > 500 mg/l Phenobarbital zo barb positief) Salicylaten (
Pseudocholinest erase (Organofosfaten/ carbamaten) Dimension Rxl Verdacht voor inname Zz, onmiddellijk Opvolging via rbc -cholinesterase (niet in acute setting) Mogelijks bij gedaalde waardes Theophyllines Dimension Rxl Kliniek suggestief voor theophylline intox Onmiddellijk zo klinische . 4 uur zo a. Herhaling om de 2 -4 uur bij ernstige intox of conc > 25 mg/L, en bij inname slow-release preparaten. > 25 mg/l
Amfetamines Axsym 1 Bij vermoeden intoxicatie en enkel wanneer patiënt symptomatisch is. Onmiddellijk Nee Te interpreteren in functie van kliniek en innametijdstip Barbituraten Axsym 1 Bij vermoeden intoxicatie en enkel wanneer patiënt symptomatisch is. Onmiddellijk Nee Te interpreteren in functie van kliniek en innametijdstip Benzodiazepine Axsym 1 Bij vermoeden intoxicatie en enkel wanneer patiënt symptomatisch is. Onmiddellijk immunologische screening, TLC en GC/MS overdag Nee Te interpreteren in functie van kliniek en innametijdstip Cocaïne Axsym 1 Bij vermoeden intoxicatie Onmiddellijk Nee Te interpreteren in functie van kliniek en innametijdstip en enkel wanneer patiënt symptomatisch is. Opiaten Axsym 1 Bij vermoeden intoxicatie en enkel wanneer patiënt symptomatisch is. Onmiddellijk Nee Te interpreteren in functie van kliniek en innametijdstip Paraquat urine spot test Verdacht voor inname Zz, onmiddellijk Herh zo initieel staal ( afgenomen < 4 uur na inname) positief
Synthetische opiaten GC/MS Bij vermoeden intoxicatie en enkel wanneer patiënt symptomatisch is. Zz, staalafname met uitvoering analyse tijdens werkuren Nee Te interpreteren in functie van kliniek en innametijdstip TCA TLC (GC/MS) Bij klinisch vermoeden van intox ( verdacht ECG) Zz, staalafname met uitvoering analyse tijdens werkuren Nee Te interpreteren in functie van kliniek en innametijdstip Neuroleptica TLC (GC/MS) Bij vermoeden intoxicatie en enkel wanneer patiënt symptomatisch is. Zz, staalafname met uitvoering analyse tijdens werkuren Nee Te interpreteren in functie van kliniek en innametijdstip Organofosfaten/c arbamaten GC/MS Verdacht voor inname Zz Opvolging via rbccholinesterase (niet in acute positief
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen bloed urine uitzonderingen Carboxyhemoglobine Amfetamines Synth. opiaten Digoxine Barbituraten TCA Ethanol Benzodiazepines Neuroleptica Ethyleenglycol/ methanol Cocaïne Organofosfaten/ carbamaten Ijzer Opiaten Lithium paraquat Methemoglobine Paracetamol Phenobarbital Salicylaten Theophyllines Samenspraak urgentieartsen
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Welke opmerkingen
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen • Europa vs Amerika: • • Paraquat wel in NPIS niet bij NACB NPIS vermeldt bijna geen qualitatieve urine testen Epidemiologische verschillen Coma cocktail Beperkingen immunoassays Sneltesten nog geen éénduidigheid Bevestigen positieve immunoassays TAT voor de meeste testen in Tier 1 is 1 uur bij NACB (B) en 2 uur bij NPIS Afname? Aankomst in labo? Management blijft afhankelijk van kliniek
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Wat te doen
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen • Aanpassen aanvraagbon: • • • verbergen: “toxicologische screening” screening “drugs of abuses” “Synthetische opiaten” verplaatsen
Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen • • • Advies urgentieartsen Resultaat immunoassays = Immunologische screening Geen maagvocht in de acute setting
Einde
Скачать презентацию Laboratoriumdiagnostiek bij de geïntoxiceerde patiënt op spoedgevallen Clara
64095c5a6742c00e41cdbb9cfd0ee1f0.ppt