L O G O МИНИСТЕРСТВО ЗДРАВООХРАНЕНИЯ РК КАЗАХСКИЙ НАЦИОНАЛЬНЫЙ МЕДИЦИНСКИЙ УНИВЕРСИТЕТ

L/O/G/O МИНИСТЕРСТВО ЗДРАВООХРАНЕНИЯ РК КАЗАХСКИЙ НАЦИОНАЛЬНЫЙ МЕДИЦИНСКИЙ УНИВЕРСИТЕТ ИМЕНИ С. Д. АСФЕНДИЯРОВА ҚР ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУ МИНИСТРЛІГІ С. Ж. АСФЕНДИЯРОВ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ МЕДИЦИНА УНИВЕРСИТЕТІ Эндокринология кафедрасы Гипотиреоз Орындаған: Есиркепова Д. З. Топ: ЖМ 11 -35 -2 к Факультет: Жалпы медицина Қабылдаған: Тлегенов А. Ш Алматы 2015 ж.

Анықтамасы: • Гипотиреоз – ағзада қалқанша безі гормонының тұрақты жетіспеушілігімен сипатталатын клинический синдром.

ЖІКТЕЛУІ: Қалқанша безінде гипоталамус-гипофиз жүйесінің зақымдалуымен: • Біріншілік (қалқанша без) • Екіншілік (гипофиз) • Үшіншілік (гипоталамус) • Периферический (тіндік, транспорттық).

Клинико-биологиялық бұзылыстардың Зақымдалу дәрежесіне Пайда болу уақытына көріну деңгейіне байланысты біріншілік екіншілік Тиреоидты гормондарға резистенттілік Туа пайда болған Жүре пайда болған Латентті(субклиникал ық) Манифестті Асқынған

Ауырлық дәрежесіне: • - субклиникалық (тиреоидты гормон мен тиреотропты гормондарды - ТТГ анықтаудың қортындысы бойынша қойылған диагноз); • - манифестті (компенсирленген, декомпенсирленген); • - асқынған (полисерозит, жүрек жеткіліксіздігі, гипофиздің екіншілік аденомасы, кретинизм, микседематозды кома).

Біріншілік гипотиреоз себептері: 1. Қалқанша безінің функционалдық тіндерінің санының азаюы. 1. 1. Эмбриональдық даму кезінде қалқанша безінің бұзылуы. 1. 2. Операциядан кейінгі гипотиреоз. 1. 3. Дәстүрлік гипотиреоз. 1. 4. Қалқанша безінің аутоиммунды зақымдануынан болатын гипотиреоз (аутоиммунды тиреоидит, диффузды токсикалық шок). 1. 5. Қалқанша бездің вирустық зақымдануы. 1. 6. Қалқанша бездің жаңадан түзілуінен болатын гипотиреоз. 2. Тиреоидты гормонның синтезінің бұзылысынан болатын гипотиреоз. 2. 1. Гипотиреоз эндемиялық зобпен. 2. 2. Гипотиреоз спорадикалық зобпен. 2. 3. Медикаментоздық гипотиреоз. 2. 4. Зоб тәрізді заттары бар тағамдарды қабылдағанда пайда болатын зоб және гипотиреоз.

Екіншілік немесе үшіншілік гипотиреоз бұзылыстары: (Орталық генездің гипотиреозы ) II. 1. Гипофизарлық генездің гипотиреозы. II. 2. Гипоталамустық генездің гипотиреозы дамуы: • - ТТГ және/немесе тиреотропин-рилизинг-гормондарын (ТРГ) өндіріетін жасушалардың бұзылысы немесе жетіспеушілігі; • - ТТГ және/немесе ТРГ-нің синтезінің бұзылысы. • - гипопитуитаризм; • - ТТГ-ның изолирленген жетіспеушілігі; • - гипоталамус дамуының ақауы; • - ОЖЖ инфекциясы(энцефалит); • - Бас ми ісігі; • - саркоидоз.

Перифериялық гормондардың метоболизмінің, тасмалдануының қызметінің бұзылуы. Біріншілік гипотиреоз ауырлық дәрежесіне карай бөлінеді. • Латентті (субклиникалық) • Манифесттік.

ДИАГНОСТИКА: Диагностикалық критерийлер: Гипотиреоз диагнозы осы ауруға тән клиникалық симптоматикалар мен гормональді зерттеулердің қортындысы бойынша қойылады. Сонымен қатар, гипотиреоздың этиологиясы мен асқынауын анықтау мақсатында зерттеулер жүргізу керек.

• Шаршағыштық • Ұмытшақтық • Ойдың тежелуі • Тітіркену • Депрессия • Сирек шаш • Шаштың түсуі • Денеде түктің түсуі • Тері дақары • Салмақтың артуы • Суықты көтере алмау • Жоғарғы холестерин • ТҚ • Қабақтың ісінуі • ҚБ үлкеюі • Тамақта ауру сезімі тамақта құрғау сезімі • Дауыс тембірінің төмендеуі, сырыл • Жұтынудың қиындауы • ЖЖЖ төмендеу • Бедеулік • Тұрақсыз менеструальді цикл • Іш қату • Бұлшықет әлсәздігі • дірілдер

Физикалық зерттеу: Манифестті гипотиреозда жетекші клиникалық симптом болып келеді – тері құрғауы, іш қату, брадикардия, ұйқышылдық, есте сақтау қабілеті төмендеу, сөйлеудің кідіруі, естудің төмендеуі, дене салмағының артуы, генерализацияланған ісіктер, дене температурасының төмендеуі. • Орталық генездің гипотиреозының симптоматикасы ОЖЖ бұзылысымен көрінетін белгілер. • При субклиникалық гипотиреозда науқас өзін қанағаттанарлықтай сезінеді, әлсіз гипотиреоз белгілері көрінуі мүмкін, левотиросин препараттын бергеннен кейін белгілер азаяды. Диагноз ҚА сүйене отырып қойылады (ТТГ ? Т 4 және Т 3? ).

Зерттеу: • • • Лабораторлық зертттеу Біріншілік гипотиреозда Т 3 және Т 4 деңгейі қанда төмен, ТТГ жоғарыланған (қалыптыда ТТГ 0, 5 ден 4, 0 МЕ/мл дейін). Тиреоглобулин және тиреопероксидаз ға антиденелер титрін анықтау (АТПО, АТТГ) екіншілік және үшіншілің гипотиреозда Т 3, Т 4 және ТТГ қанда төмендеген. Аспаптық зерттеу Біріншілік гипотиреоз этиологиясын нақтылау үшін – қалқанша безінің УДЗ, көрсеткіш бойынша - қалқанша безінің пункциялық биопсиясы, қалқанша безінің сцинтиграфиясы. Екіншілік гипотиреоз этиологиясын нақтылау үшін – невропатологқа консультация, бас миына КТ немесе МРТ, көз түбін зерттеу және т. б. , невропатолог нұсқауы бойынша ОЖЖ зерттеу. Асқынуды анықтау үшін (полисерозит, жүрек жетіспеушілігі, гипофиздің екіншілік аденомасы, кретинизм, микседематоздыя кома) сәйкес зерттеу жүргізіледі (ЭКГ, Эхо. КГ, кеуде қуысының Р-графиясы, құрсақ қуысына УДЗ, невропатологқа консультация және т. б. ). Қорсеткіш бойынша басқа да зерттеулерге жолдама.

Негізгі диагностикалық шаралар тізімі: • 1. ЖҚА (6 параметр): диагноз қойғанда, қалыпты көрсткіште – жылына 2 рет, гипотиреоидты анемияда – 1 -3 айда 1 рет (анемияның ауырлық дәрежесіне байланысты). • 2. ТТГ –ның қандағы деңгейі: дозасын таңдау кезінде 4 -8 аптада 1 рет, үстемелдеуші терапияда – 6 айда 1 рет • 3. Т 3 және Т 4 қандағы бос фракцияларын анықтау– диагностикалық мақсатта. • 4. қанда жалпы холестерин мен триглицеридтер деңгейін анықтау: диагноз қою алдында, жоғарғы деңгейде – 3 айда 1 рет, қалыптыда – жылына 2 рет. • 5. ЭКГ: диагноз қою алдында, жүрек потологиясы бар науқастарда дозасын таңдау кезінде 2 -4 аптада 1 рет, устемелдеуші фазада 6 айда 1 рет • 6. мамандар консультациясы

Дифференциальді диагноз белгілері созылмалы гломерулонефрит Гипотиреоз Зябкость + - тежелгіштік + - ұйқышылдық + - Бас ауру - + Есте сақтау қабілеті төмен қалыпты Шаштың түсуі + - тері тығыз, құрғақ, түлеген, с восковым оттенком, Бозғылт-сары, суық бозғылт, суық емес, түлеу ісінулер Барлық уақытта тығыз ісінулер жұмсақ отеки, беттте Артериялық қысым жиі емес төмен, қалыпты немеме жоғарылауы жоғарылаған ЖЗА мүмкін протеинурия Протеинурия, цилиндрурия, микрогематурия тироксин, Трийодтирониннің қанда төмендеуі + - Бүйректі УДЗ Қалыпты көлем Көлемнің кішіреюі

Емі: Емнің мақсаты: • тиреоидты препараттармен орынбасушы терапияны адекватты таңдау , гипотиреоз компенсациясын бақылау, науқасты өзін өзі бақылауға үйрету, профилактика, асқынуларды анықтау және емдеу. Медикаментозыд ем: • левотироксин препараттарымен тұрақты терапия жүргізіледі . Бастапқы және устемелдеуші дозасы науқастығ жасын, дене салмағын, ЖҚТ жүйсін ескере отырып жеке анықтайды. • Левотироксиннің алғашқы дозасы тәулігіне 50 мкг құрайды, әрі қарай пульстік бақылаумен, ТТГ, ЭКГ көрсекіштері бойынша әр 1 -2 аптада 12, 5 - 25 мкг-ға жоғарылатып отырады. Жасы үлкен науқастар мен жүрек патологиясы бар науқастрады тәулігіне 12, 5 мкг дозасыннан белгілеп, оны біртіндеп жоғарылатады (әрбір 1 -3 айда) қанда 12, 5 -25 мкг ЭКГ және ТТГ деңгейінің бақылауымен. Жүкті әйелдерде препаратқа деген қажетілік артады. Орташа усемелдеуші дозасы 2, 3 мкг/кг. • Левотироксин препаратын күніне 1 рет қабылдайды, таңгы асқа 30 мин алдын.

L/O/G/O Тиреоидты гормондармен орын басушы терапия: Тиреоидин. L-тироксин (эутирокс). Трийодтиронин 80 -100% сіңіріледі. Тироксинге қарағанда 5 -10 есе активті. Тиреотом - 1 таблеткада 40 мкг Т 4 және 10 мкг Т 3. Тиреотом –форте - 1 таблеткада 120 мкг Т 4 және 30 мкг Т 3. Тиреокомб - 1 таблеткада 70 мкг Т 4, 10 мкг Т 3 және 150 мкг калий йодиді.

L/O/G/O Туа біткен гипотиреозды емдеу: L-тироксин: 1 -6 айлық кезде - 25 -50 мкг тәулігіне, 7 -12 айлық кезеңде -50 -75 мкг тәулігіне, 2 -5 жаста - 75 -100 мкг тәулігіне, 6 -12 жаста - 100 -150 мкг тәулігіне, 12 жастан жоғары лет – 150 мкг тәулігіне.

L/O/G/O Гидрокортизон Емдеу

НАЗАРЛАРЫҢЫЗҒА РАХМЕТ !!!