Kręgosłup columna vertebralis Jest słupem kostnym który

Kręgosłup – columna vertebralis Jest słupem kostnym, który stanowi rusztowanie dla części miękkich i pełni funkcję : Podporową Amortyzacyjną Ochronną Jest zbudowany z 34 kręgów Dzieli się na odcinki: Szyjny – 7 kręgów Piersiowy – 12 kręgów Lędźwiowy – 5 kręgów Krzyżowy 5 Guziczny 3 -5

Ból pleców (kręgosłupa)jest jedną z najpowszechniej występujących przypadłości. W ciągu swojego życia doświadcza go 50– 80% ludzi, a w społeczeństwie jednocześnie 5– 30%. U co drugiego chorego ataki każdego roku mają momenty nasilenia. - Z powodu różnej tolerancji bólu, wiele przypadków może nie być zgłaszanych służbie zdrowia. Koszty związane z diagnostyką i leczeniem pochłaniają znaczną część nakładów przeznaczonych na opiekę zdrowotną. Jednocześnie na przestrzeni ostatnich lat nie odnotowano znacznej poprawy sposobów jego leczenia lub zapobiegania. Będąc powszechną przyczyną zwolnień lekarskich (szczególnie wśród osób poniżej 45 r. ż. ) oraz powodem przechodzenia na rentę lub wcześniejszą emeryturę, przyczynia się do ogromnych strat produktywności.

Profilaktyka Istnieje szereg czynników, które sprzyjają rozwinięciu zespołów bólowych. Należą do nich: otyłość, brak aktywności fizycznej, narażenie zawodowe, depresja oraz inne uwarunkowania psychologiczne. Nie udokumentowano bezpośredniego wpływu podjęcia zdrowszego trybu życia na zmniejszenie występowania dolegliwości. Zastosowanie się do takich zaleceń niesie jednak inne korzyści zdrowotne (prewencja chorób układu krążenia, cukrzycy), więc i tak jest zalecane wszystkim pacjentom. Programy edukacyjne zorientowane wyłącznie na problem bólu pleców nie okazały się skuteczne. Kolejnym kierunkiem badań było ustalenie, u jakiego typu osób ból pleców staje się chorobą przewlekłą. Okazało się, że ważną rolę odgrywają czynniki psychologiczne: występowanie objawów depresji i lęku, narażenia na stres i sposobu radzenia sobie z nim, zadowolenie z pracy itp. Dominują one nad predyspozycjami fizycznymi

Możliwe przyczyny dolegliwości bólowych kręgosłupa Urazy, przyczyny strukturalne, zwyrodnieniowe, Neurogenne, zapalne tkanki kostnej, reumatyczne Z przyczyn tkwiących w chorobach internistycznych, Z powodu schorzeń onkologicznych pierwotnych lub zmian przerzutowych Schorzeń układu moczowo-płciowego Dolegliwości bólowych swoistych dla szyi i karku Z przyczyn natury psychicznej o nieokreślonej etiologii

7 kręgów szyjnych tworzy część szyjną kręgosłupa 12 kręgów piersiowych łączy się z żebrami, a 5 tworzy część lędźwiową kręgosłupa. Kręgi piersiowe tworzą tylną ścianę klatki piersiowej a kość krzyżowa i guziczna tworzą tylną ścianę jamy miednicy. Odcinek szyjny i lędźwiowy dla utrzymania stabilności kręgosłupa tworzą krzywizny wypukłe do przodu (lordosis) a odcinek piersiowy , kość krzyżowa i giziczna układają się w krzywizny wypukłe do tyłu. (kifosis) Wygięcia boczne nazywają się skolozami

Krzywizny kręgosłupa U płodu krzywizna kręgosłupa wypukła jest do tyłu w postaci litery C Krzywizna przednia szyjna rozwija się kiedy dziecko zaczyna podnosić głowę.

wystąpienia g. w wyniku naturalnej Garb gibbus garb; gibbus; utrwalone wygięcie kifotyczne kręgosłupa, często ze zniekształceniem klatki piersiowej. G. na małym odcinku występuje w gruźliczym zapaleniu kręgosłupa. W następstwie całkowitego lub częściowego zniszczenia trzonów w gruźliczym zapaleniu kręgosłupa, powstaje g. gruźliczy (gibbus spondyliticus). Stopień deformacji zależy od umiejscowienia zmian, ich rozległości, a także od sposobu leczenia. Zniszczenie jednego lub dwóch trzonów daje kątową kifozę nieznacznego stopnia; zagięcie wielu trzonów, ich zapadnięcie doprowadza do dużej łukowatej kifozy. Procesy toczące się w gruźliczym zapaleniu kręgosłupa szybko doprowadzają do wystąpienia g. w wyniku naturalnej kompensacji przednich odcinków trzonów na skutek działania sił statycznych.

Budowa typowego kręgu Każdy typowy krąg ruchowy zbudowany jest z dwu zasadniczych części: Przedniej, która stanowi trzon i Tylnej, nazywanej łukiem kręgu. Obie te części obejmują otwór kręgowy. Otwory wszystkich kręgów w sumie tworzą kanał kręgowy. Od łuku kręgu wychodzą następujące wyrostki: = wyrostek kolczysty skierowany do tyłu(processus spinosus) = wyrostki poprzeczne, parzyste, odchodzące bocznie (pr. transversusu ) = wyrostki stawowe górne i dolne, parzyste, zwrócone ku górze i dołowi(pr. Articularis super. Et inferior)

Trzon kręgu Trzony kręgów dźwigają ciężar ciała, łuki otaczają i chronią rdzeń kręgowy, wyrostki poprzeczne i kolczysty służą do przyczepów więzadeł i mięśni, wyrostki stawowe górne i dolne umożliwiają połączenie kręgów ze sobą. Trzon kręgu ma przeważnie kształt walcowaty i wyróżnia się w nim cztery powierzchnie: Górną i dolną – Obwodową - która jest wklęsła i Rdzeniową – stanowiącą przednią ścianę otworu kręgowego

Łuk kręgu Rozpoczyna się nasadą - położony jest do tyłu od tronu kręgu. Wspólnie z trzonem kręgu tworzą ograniczenie otworu kręgowego. Łuk kręgu łączy się z trzonem kręgu za pomocą zaokrąglonej nasady - pediculus arcus vertebralis. Na brzegach górnym i dolnym nasady znajdują się wcięcia kręgowe górne i dolne. ( incisura vertebralis superior et inferior). Przez połączenie wcięcia dolnego i górnego sąsiadujących kręgów powstają parzyste otwory międzykręgowe.

Kręgi szyjne Od C 1 do C 7. kręgi od C 3 do C 6 są typowymi kręgami szyjnymi. C 1, C 2, i C 7 zaliczane są do nietypowych kręgów szyjnych. Krąg szczytowy – Atlas Charakteryzuje się brakiem trzonu i wyrostka kolczystego. Zbudowany jest z łuku przedniego, łuku tylnego i dwu części bocznych. Łuk przedni jest mniejszy od tylnego. Na jego zewnętrznej stronie znajduje się guzek przedni ( tuberculum anterius). Na stronie wewnętrznej łuku przedniego występuje dołek zębowy fovea dentis), który stanowi powierzchnię stawową służącą do połączenia z zębem kręgu obrotowego

Kręg szczytowy – atlas c. d. Na łuku tylnym znajduje się guzek tylny (tuberculum posterius), który jest szczątkowym wyrostkiem kolczystym. Części boczne leżące miedzy łukami, tworzą grubsze elementy kręgu szczytowego i są przystosowane do dźwigania głowy. Znajdują się na nich dołki stawowe górne i dolne na których występują powierzchnie stawowe stanowiące połączenie z sąsiednimi elementami kostnymi. Na zewnątrz od części bocznych odchodzą wyrostki poprzeczne – processus transversus, które zawierają otwór wyrostka poprzecznego foramen processus transversusi.

Drugi kręg szyjny – obrotowy axis Axis ma trzon wydłużony w kierunku doczaszkowym w ząb – dens – dookoła którego obraca się kręg szczytowy wraz z głową. Ząb ma powierzchnię stawową przednia i tylną. Do tyłu od trzonu znajduje się łuk. Od łuku odchodzą: Rozdwojony wyrostek kolczysty – processus spinosus, wyrostki poprzeczne i wyrostki stawowe dolne.

7 my kręg szyjny Łączy w sobie charakterystyczne cechy kręgów szyjnych i piersiowych. Posiada jeszcze otwory w wyrostkach poprzecznych, ale już nie ma rozdwojenia wyrostka kolczystego. Trzon kręgu jest znacznie większy niż u pozostałych kręgów szyjnych. Wyrostek kolczysty dłuższy zakończony guzkiem.

Kręgi szyjne 3 do 6 Maja niskie trzony, cienkie łuki pochylone lekko w dół, obejmujące otwory kręgowe w kształcie trójkątnym. Wyrostki kolczyste tych kręgów są rozdwojone i pochylone lekko w dół. Wyrostki poprzeczne są skierowane bocznie. Składają się z dwóch listewek kostnych: przedniej, która jest szczątkowym żebrem i tylniej, będącej właściwym wyrostkiem poprzecznym. Obydwie listewki zrastają się na końcach i w tych miejscach powstają guzki : przedni i tylny. W obrębie wyrostków poprzecznych tworzy się otwór wyrostka poprzecznego, przez który przechodzą naczynia krwionośne i nerwy.

Kręgi piersiowe Ze względu na długość odcinka piersiowego kręgi z różnych poziomów mają nieco inną budowę. Budowa kręgów zależy od ich połączeń z żebrami Każdy kręg piersiowy posiada okrągławy trzon nieco niższy od przodu. W miejscach gdzie trzon łączy się z łukiem powstają dołki żebrowe - górne i dolne – umożliwiające połączenie z głowami żeber. Na górnym i dolnym brzegu nasady łuku w jego najwęższym miejscu tworzą się wcięcia kręgowe. Wcięcie kręgowe górne jest płytkie, natomiast dolne jest znacznie głębsze.

Dla żeber I, XII i czasem X jest tylko jedna powierzchnia stawowa na trzonie kręgu Wyrostki poprzeczne kręgów piersiowych są mocne i zgrubiałe na końcach. Na przednich powierzchniach wyrostków poprzecznych występują dołki żebrowe wyrostka poprzecznego służące do połączenia stawowego z guzkami żeber. Wyrostki stawowe ustawione są w płaszczyźnie czołowej. Wyrostki kolczyste są długie, ostro zakończone i ułożone dachówkowato co ogranicza skłon w tył w tej części kręgosłupa. Łuki kręgów piersiowych przechodzą w płaskie listewki ograniczające otwór kręgowy, który jest mały, o okrągłym kształcie

Kręgi lędźwiowe (łac. Vertebrae lumbales, skrót: L) - kręgi w lędźwiowym odcinku kręgosłupa. U człowieka jest ich 5 (L 1 - L 5), odznaczają się bardzo masywną budową. Łączą się z kością krzyżową na wysokości pośladków. Kręgi te mają duże trzony o kształcie nerkowatym. Wyrostki są nieco odgięte do tyłu. Wyrostki poprzeczne (na rysunku opisane jako Transverse process). Wysokie i spłaszczone wyrostki kolczyste zwrócone są ku tyłowi, w dół. Otwór kręgów ma kształt trójkąta.

Kość krzyżowa (łac. os sacrum) – u człowieka, powstaje przez zrośnięcie pięciu kręgów krzyżowych. Wyróżnia się w niej powierzchnie grzbietową i miedniczną, podstawę oraz wierzchołek. Jest to trójkątna kość, zbudowana z podstawy, dwóch krawędzi bocznych oraz wierzchołka. Ma dwie powierzchnie: brzuszną i grzbietową. na powierzchni brzusznej znajdują się kresy poprzeczne kości krzyżowej, które występują w miejscach zrośnięcia się sąsiednich kręgów krzyżowych. na powierzchni grzbietowej znajduje się pięć podłużnych grzbietów. Podstawa kości krzyżowej jest odzwierciedleniem rzutu górnego kręgu lędźwiowego. Znajduje się tam powierzchnia stawowa trzonu. Do tyłu od tej powierzchni znajduje się wejście kanału kręgowego nazywane kanałem krzyżowym. Znajdują się tam też dwa wyrostki stawowe górne, u podstawy których znajdują się zagłębienia. Części boczne kości krzyżowej utworzone są ze zrośniętych wyrostków poprzecznych i żebrowych. Na krawędziach bocznych części górnej znajdują się po obu stronach kości dwie powierzchnie uchowate, które z analogicznymi powierzchniami na kościach biodrowych tworzą staw krzyżowo-biodrowy.

Kość ogonowa guziczna Składa się z do 5 kręgów szczątkowych, połączonych ze sobą kościozrostem, a z kością krzyżową za pomocą chrząstek i więzadeł. Na pierwszym kręgu guzicznym widoczne są wyrostki poprzeczne i wyrostki stawowe górne tworzące rożki giziczne.

Połączenia kręgosłupa Połączenia trzonów kręgów krążki międzykręgowe (disci articulares) – zbudowane z pierścienia włóknistego i leżącego w środku jądra miażdżystego; pierścień hamuje ruchy kręgów, jądro-część ruchoma, przesuwa się w przeciwną stronę do zginania kręgosłupa; są 23 krążki międzykręgowe więzadło podłużne przednie (lig. lingitudinale anterius)- zaczyna się na guzku gardłowym części podstawnej kości potylicznej, a kończy na powierzchni miedniczej kości krzyżowej; hamują zginanie kręgosłupa w tył więzadło podłużne tylne (lig. longitudinale posterius)- leży w kanale kręgowym, rozpoczyna się na stoku kości potylicznej i z przodu otworu wielkiego, kończy się w górnej części kanału krzyżowego; napina się podczas zginania w przód

Klatka piersiowa Żebra-każde żebro ma koniec tylny(kręgosłupowy) na którym znajduje się głowa żebra (na żebrach II-X) oraz szyjka (wyróżnia się na niej grzebień szyjki żebra, guzek żebra z powierzchnią stawową dla połączenia z wyrostkiem poprzecznym kręgu), trzon żebra oraz koniec przedni łączący się z chrząstką żebrową (cartilago costalis) Żebro I ma guzek mięśnia pochyłego przedniego, bruzdę żyły podobojczykowej i bruzdę tętnicy podobojczykowej Żebro II ma guzek mięśnia zębatego przedniego Żebro XI i XII-głowa bez grzebienia, bez szyjki, guzka, kąta i bruzdy żebra costae-żebra Żebra I-V-żebra prawdziwe (costae verte) Żebra VI-X-żebra rzekome (costae spuriae) Żebra XI-XII-żebra wolne (costae fluitantes/fluctuantes) Mostek (sternum)- wyróżnia się w nim: -rękojeść mostka (menumbrium sterni)-u góry ma wcięcie szyjne, bocznie od niego wcięcia obojczykowe, niżej są wcięcia żebrowe I, a na granicy z trzonem wcięcie żebrowe II -trzon mostka, wyrostek mieczykowaty

Połączenia żeber z kręgosłupem: połączenia żeber z kręgosłupem staw głowy żebra (articulatio capitis costae) więzadło promieniste głowy żebra (lig. capitis castae radiatum)- od głowy żebra do powierzchni bocznej trzonów kręgów, rozchodzi się promieniście więzadło śródstawowe głowy żebra (lig, capitis costae intraarticulare)- od grzebienia głowy żebra do krążka międzyżebrowego (poza żebrami I, XI i XII) stawy żebrowo-poprzeczne (articulationes costotransversaria)-żebra I-X więzadło żebrowo-poprzeczne (lig. costotransversarium)- między szyjką żebra a wyrostkiem poprzecznym kręgu więzadło żebrowo-poprzeczne górne (lig. costotransversarium superius)-od grzebienia szyjki żebra do wyrostka poprzecznego kręgu więzadło żebrowo-poprzeczne boczne (lig. costotransversarium laterale)- od szyjki żebra rozgałęzia się do nasady wyrostka kolczystego kręgu i do nasady wyrostka poprzecznego kręgu leżącego wyżej więzadło guzka żebra (lig. tuberculi costae)-łączy wierzchołek wyrostka poprzecznego z guzkiem żebra więzadło lędźwiowo-żebrowe (lig. lumbocostale

połączenia żeber z mostkiem chrząstka pierwszego żebra tworzy chrząstkozrost mostkowo-żebrowy (synchodrosis sternocostalis costae primae) żebra II-VII-stawy mostkowo-żebrowe (articulationes sternocostales) więzadło promieniste mostkowo-żebrowe (lig. sternocotale radiale)-przednie i tylne- łączy końce mostkowe chrząstek żebrowych z mostkiem więzadło śródstawowe mostkowo-żebrowe (lig. sternocostale intraarticulare)stale występuje tylko między chrząstką żebra II a mostkiem więzadła żebrowo-mieczykowe (ligg. costoxiphoidea)- łaczy dolny koniec trzonu mostka i VI chrząstkę żebrową z wyrostkiem mieczykowatym połączenia chrząstek żebrowych-stawy międzychrząstkowe (articulationes iterchondrales) połączenia części mostka-chrząstkozrosty mostkowe górne połączenie mostkowe-synchodrosis/symphysis menumbriosternalismiędzy rękojeścią a trzonem dolne połączenie mostkowe-synchodrosis xiphosternalis-między trzonem a wyrostkiem mieczykowatym

Kości miednicy Jest największą i najszerszą kością szkieletu o kształcie nieregularnym. Zbudowana jest z trzech kości: biodrowej, łonowej i kulszowej. Połączenie tych trzech kości tworzy panewkę stawu biodrowego. W okresie rozwojowym kości te połączone są ze sobą chrząstkozrostami; wraz z wiekiem stopniowo kostnieją.

Kość biodrowa Buduje górną część kości miedniczej. Składa się z trzonu i talerza. Granica między trzonem a talerzem znajduje się po stronie wewnętrznej i tworzy ją kresa łukowata Trzon kości biodrowej wytwarza 2/5 panewki stawu biodrowego. Talerz kości biodrowej ma dwie powierzchnie: –powierzchnię wewnętrzną (krzyżowo-miedniczą); skierowaną do światła miednicy większej –powierzchnię zewnętrzną (pośladkową); skierowaną bocznie i ku tyłowi Na powierzchni pośladkowej znajdują się 3 kresy pośladkowe: kresa pośladkowa tylna, przednia i dolna. Między nimi przyczepiają się mięśnie pośladkowe kresa tylna – przyczep mięśnia pośladkowego wielkiego kresa przednia – między nią a kresą tylną i grzebieniem biodrowym przyczepia się mięsień pośladkowy średni kresa dolna – przyczep mięśnia pośladkowego małego

Kości miednicy cd. kresa tylna – przyczep mięśnia pośladkowego wielkiego kresa przednia – między nią a kresą tylną i grzebieniem biodrowym przyczepia się mięsień pośladkowy średni kresa dolna – przyczep mięśnia pośladkowego małego Na powierzchni krzyżowo-miedniczej znajdują się: –dół biodrowy; miejsce przyczepu mięśnia biodrowego –powierzchnia uchowata; powierzchnia stawowa kości biodrowej do połączenia z kością krzyżową w stawie krzyżowo-biodrowym –guzowatość biodrowa; miejsce przyczepu więzadeł krzyżowo-biodrowych międzykostnych i mięśni Górną krawędź talerza biodrowego stanowi grzebień biodrowy; rozpoczyna się od kolca biodrowego przedniego górnego, a kończy na kolcu biodrowym tylnym górnym. Poniżej znajdują się odpowiednio kolec biodrowy przedni dolny i tylny dolny. Służą one jako przyczepy mięśni i więzadeł Na powierzchni grzebienia biodrowego znajdują się 3 równoległe listewki kostne: warga zewnętrzna (PP części biodrowej m. najszerszego grzbietu), wewnętrzna i między nimi kresa pośrednia; są one miejscem przyczepu mięśni brzucha

Kość kulszowa Tworzy tylną-dolną część kości miedniczej. Składa się z trzonu i gałęzi. Trzon kości kulszowej tworzy 2/5 panewki stawu biodrowego. Gałąź, wspólnie z gałęzią górną i dolną kości łonowej, ogranicza otwór zasłonowy. Na brzegu tylnym znajduje się kolec kulszowy; od którego odchodzi więzadło krzyżowo-kolcowe, poniżej, w okolicy przejścia trzonu w gałąź znajduje się guz kulszowy; miejsce przyczepu więzadła krzyżowo-guzowego i mięśni grupy tylnej uda. W pozycji siedzącej miednica opiera się na obu guzach kulszowych

Kość łonowa Stanowi przednio-dolną część kości miedniczej. Składa się z trzonu, gałęzi górnej i dolnej Trzon kości łonowej wytwarza 1/5 panewki, a gałęzie ograniczają otwór zasłonowy W miejscu przejścia gałęzi górnej w dolną znajduje się powierzchnia spojeniowa, dla połączenia z drugą kością łonową tworząc spojenie łonowe Na gałęzi górnej, bocznie od powierzchni spojeniowej, znajduje się guzek łonowy; miejsce przyczepu więzadła pachwinowego

Szanowni Studenci Dziękuję za uwagę i życzę po wszystkie czasy poprawnej postawy