JAVA SCRIPT TEMELLERİ JAVA SCRIPT E GİRİŞ

JAVA SCRIPT TEMELLERİ

JAVA SCRIPT’E GİRİŞ • Netscape Navigator 2. 0 ile birlikte geliştirilen Java. Script dili istemci taraflı (client-side ) script dilidir. Web sayfalarında dinamik içerik sağlamak ya da kullanıcıyla iletişim kurmak için kullanılır. İlk başta yalnızca Netscape tarayıcıları için tasarlanan Java. Script, daha sonra diğer tarayıcılar tarafından da desteklenen genel bir scripting dili haline gelmiştir. Şu anda Navigator 4. 0 tarafından desteklenen Java. Script 1. 2 sürümü vardır. Microsoft Internet Explorer 3. 0 ile Java. Script 1. 0ı desteklemektedir. İPUCU: HTML kodları arasına yerleştirilen küçük kodlardır. Tek başına. js uzantılı Java. Script kodları da yazılabilir. Java. Script, Java dilinin bir Light versiyonu değildir. Java. Script kendi başına bir script dilidir. Genellikle HTML sayfalarında kullanıcı kontrolleri eklemek, formları kontrol etmek, hesaplamalar yapmak gibi işler için kullanılır. Tablo: Tarayıcılar ve Java. Script desteği. Tarayıcı Versiyonu Java. Script Desteği Netscape 3. 0 1. 1 Netscape 4. 0 1. 2 Internet Explorer 3. 0 JScript 1. 0(approx. 1. 0 ) Internet Explorer … Internet Explorer 4. 0 JScript 2. 0(approx. 1. 1 + full DOM ) 8. 0

JAVA SCRIPT’E GİRİŞ Java. Script kullanımının iki ana alanı vardır: istemci taraflı ve sunucu taraflı script yazmak. Şu anda HTML sayfalara gömülü yazılan scriptlerin çoğu Java. Script kullanılarak yazılmaktadır. Bunlar da genellikle kullanıcı bilgilerinin doğru girilip girilmediği ya da kullanıcıya veri girişinde ya da menü kullanımında seçenekler sağlamaktır. Sunucu taraflı Java. Script, aynı ASP gibi çalışmaktadır. Sunucu Taraflı Java. Script Sunucu taraflı Java. Script (SSJS ) ise temel Java. Scripte ek olarak nesneler ve işlevler katılarak veritabanlarına erişim, e-mail gönderme ve diğer işlemlerin yapılması sağlanır. SSJS, veritabanı temelli Web uygulamalarının yaratılmasını sağlar.

• Bir Web sayfası organizasyonunda Java. Scriptleri Web sayfasına eklemek için değişik yollar vardır: . HEAD bölümünde . BODY içinde URL olarak. • İçinde: Bir HTML belgesinde HEAD bölümü içinde

• İçinde HTML belgesinin BODY kısmında Java. Script kullanmak için iki yol vardır: Doğrudan çalışacak kodlar ve kullanıcı tarafından çalışacak kodlar: Doğrudan çalışacak Java. Script kodları Daha çok kullanılan diğer bir yöntem ise kullanıcı tarafından bir olayın başlatılmasıyla bir Java. Script kodunun çalıştırılmasıdır. Örneğin bir düğmeye tıklamak gibi: Kod Alanı:

• Java. Script dilinin temel gramer yapısına bir bakalım: İşletme Sırası: HTML belgesinde Java. Script eklendiğinde, kodun işletimi sırasıyla yapılır. Ancak fonksiyon ve belli bir olaya (ONCLICK gibi ) bağlı olan Java. Script kodlarının işletimi o anda yapılır. Değişkenler: Bir değeri içeren bellek adlarını ifade ederler. İşleçler (Operators ): Değerler ya da değişkenler arasında toplama, çıkarma gibi işlemlerin yapılmasını sağlarlar. İşleçler +, *, /, - gibi işaretlerle kullanılır.

İfadeler (Expression ): Değişkenlerin, işleçleri ve deyimlerin bir araya gelerek oluşturdukları yapılara ifade derin. Örneğin: "Ucret = Gün * Yevmiye" formülü bir ifadedir. Deyimler (Statements ): Deyimler belli bir komut ya da söz dizimi bileşenlerinin grubuna verilen addır. Örneğin bir komut ya da bir IF yapısı deyimi oluşturur: Kod Alanı: if (toplam>20 ) {deyimler; } else {deyimler; } Nesneler (Objects ) Kendi değerleri, özellikleri ve işlemleri olan bileşenlere nesne (object ) denir. Java. Script dilinde çok sayıda yerleşik nesne vardır.

HTML İçinde JS Yazmak • Fonksiyonlar (Functions ) Bir Java. Script fonksiyonu diğer dillerdeki bir fonksiyon yordam ya da bir alt yordam anlamına gelir. Bir fonksiyon bir dizi işlemi yerine getirir ve bir sonuç döndürür. Ayrıca fonksiyonlar, parametre olarak kabul edilen birçok değer kabul ederler. Kod Alanı: function adi( ) { deyim 1 deyim 2 . . . deyim N }

HTML İçinde JS Yazmak • Case Sensitivity Java. Script case sensitive (büyük küçük harf duyarlı) bir dildir. Değişkenler ve diğer öğeler küçük ya da büyük yazılabilirler. Ancak A değişkeni ile a değişkeni birbirinden farklıdır. Kod Alanı: Açıklamalar Bütün programlama dillerinde olduğu gibi, kod yazarken açıklama yazmak için kullanabileceğimiz bir karakter vardır. Java. Scriptte bu . işaretlerinin arasıdır. Kod Alanı: . Java. Script kodu diğer programlama dillerinde olduğu gibi deyimlerden (statements ) oluşur. Bu deyimler atama, değerleri karşılaştırma ve işlemlerin yapılması için komutlar anlamına gelmektedir.

HTML İçinde JS Yazmak • Değişkenler verileri saklarlar ve onlara erişimi sağlarlar. Bir değişken bir değeri işaret eder. Örneğin Ucret adlı değişkene bir kişinin ücret bilgisi konur. Değişkenler adlarıyla işaret edilirler. Bir Java. Script değişkeni belli kurallara uymak zorundadır: Kapsam Bir değişkene bir değer verildiğinde bu değer ne kadar zaman geçerli olacak? Bu sorunun yanıtı kapsam (scope ) kavramını ortaya çıkarır. Bir değişkenin kapsamı global ya da lokal olabilir. Bir global değişkene sayfa üzerinde herhangi bir Java. Scriptten erişilebilir. Lokal değişken ise değerin atandığı yordam içinde geçerlidir. Bir değişkene kendisine atama yaparak değer verilir: Kod Alanı: Ucret= 1000000;

HTML İçinde JS Yazmak Bir fonksiyon yazıyorsanız, yerel bir değişken yaratmak istersiniz. Bu yerel değişkenler var sözcüğüyle tanımlanır: Kod Alanı: function Yeni. Fonksiyon( ) { var dongu=1; toplam=0; . . . deyimler. . . } Yukarıdaki örnekte döngü adlı değişken Yeni. Fonksiyon için yerel, toplam değişkeni ise tüm sayfa için genel (global ) olacaktır. Değişkene bir değer atanır. Bu herhangi bir tür veri olabilir. Bununla birlikte Java. Script, verinin değişik türlerde olmasını bekler. Verinin türüne bağlı olarak değer üzerinde belli işlemler yapılabilir ya da yapılamaz. Örneğin iki string değer üzerinde aritmetik işlem yapılamaz.

Değişkenler ve Veri Türleri • Tablo: Değişken Türleri Numbers Integer ve kayan noktalı sayılar içerir. Positif, 0 ya da negatif olabilir. Booleans True ya da False. Strings Karakter bilgi içeren bir değişkendir. Objects nesne= new Object( ); Null Değersiz. Undefined Bir değişken yaratıldıktan sonra içerdiği tanımsın değer. İşleçler (Operators )İşleçler, iki ya da daha fazla değer üzerinde işlem yapılmasını sağlar. Java. Script içinde aritmetik ve hesaplama işleçleri olmak üzere iki tür işleç kullanılır: Tablo: İşleçler + Toplama - Çıkarma * Çarpma / Bölme % Bölmede kalanı verir. Örneğin: 10 % 3 işlemi 1 değerini verir. ++ Tek artırım. Değer 1 artırılır. -- Tekli azaltma. - Negatifleştirme: İşlenenin negatif değerini döndürür.

Değişkenler ve Veri Türleri • Karşılaştırma işleci, iki ya da daha çok değeri birbiriyle karşılaştırarak True ya da False olarak mantıksal bir değer döndürür. İşlenenler sayısal ya da karakter değer olabilir. Tablo : Karşılaştırma işleçleri == İşlenen değerler eşitse True döndürür. != İşlenen değerler eşit değilse True döndürür. > Soldaki değer sağdakinden büyükse True döndürür. >= Soldaki değer büyük ya da eşitse True döndürür. < Soldaki değer sağdaki değerden büyükse True döndürür. <= Soldaki değer sağdaki değerden küçük ya da eşitse True döndürür.

İşleçler Değişkenler ve Veri Türleri İkili işleçler birden çok karşılaştırma işlemini tek bir koşul ifadesi olarak birleştirirler. Örneğin Vergi. Durum =1 AND Ucret > 1000 ise gibi. Tablo : ikili işleçler. && "And" İki ifade de doğruysa True döndürür. || "Or" İfadelerden birisi doğruysa True döndürür. ! "Not" Negatifleştirme işlemi doğruysa True döndürür. Atama Deyimi Atama deyimi (=), bir değişkene bir değerin atanmasını sağlar. Değişkenlere türlerine ve tanımlamalarına uygun olan herhangi bir değer atanabilir. = Değerler değişkenlere sağdan atanırlar. Örnek: toplam=100; Örnek: toplam=(ucret+vergi+ekkazanc ) += (ayrıca -=, *=, /= ) Sağdaki değeri soldaki değişkene atar: Örneğin: toplam+=ekkazanc (ekkazanc değerini toplam değerine ekler ve sonucu toplam değerine ekler )

JS Nasıl İşler? ? Java Script kodları arasında ve. Js Uzantılı dosyalar halinde HTML’e link edilerek çalısır. . Genellikle HEAD tagları arsında işler. . Java Scriptler kullanıcıların browserinde yorumlanır. . Ve yorumlanırkende yansıltılır. . Java Scriptlerin çalısması için olayların gercekleşmesi lazım. Olayları listeleyelim. . Olaylar : On. Click On. Mouse. Over On. Mouse. Out On. Submit On. Change On. Load On. Un. Load On. Select On. Reset On. Error Java Scriptler bu olaylarla meydana gelebilir. . Java Script Temelleri : Window : Tarayıcı ekranı. . Frame : Frame Ve Framedeki nesnelerin tümü. . Document : Tarayıcı ekranında görüntülenen sayfa alanı. . Location : Tarayıcı ekranında o anki sayfanın URL adresi. . History : Tarayıcının ziyaret ettigi sayfalarin bellekteki yeri. .

Kullanıcıya Mesaj Vermek Mesela sayfamıza giren birisini selamlayalım. . Bunun için Alert komutumuzu , On. Load olayıyla birlikte kullanalım, çünkü sayfa açıldığında kullanıcıya bir mesaj vereceğiz. . Kod Alanı: Bu komutlarla adı girdirdik. Şimdide bunu kullanıcıya bir mesaj olarak bildirelim. . Kod Alanı:

Kullanıcıdan Bilgi Alımı • Böylecede girilen ismi kullanıcıya mesaj olarak yazdırdık. . Ama bunların çalışması için bir olayın gerçekleşmesi gerekmektedir. . Sayfa açılışında da gerçekleşebilir veya bir butona basılınca bunlar gerçekleşebilir. . Kod Alanı:

Kullanıcıdan Bilgi Alımı Böylece butona basıldığında kullanıcıdan bir iletişim penceresiyle adını girmesi isteniyor. . ve girilen adı mesaj olarak kulanıcıya bildiriyor. . Peki ya girilen adı sayfa alanına yazdırmak isteniyorsa ne yapmalıyız. . Mesaj göstermemiz için gereken kodumuzu silip, döküman alanına yazdırmamız için gereken kodu yazmalıyız. . Hemen yapalım. . Kod Alanı:

Kullanıcıdan Bilgi Alımı Böylece girilen ismi kullanıcıya mesaj olarak yazdırdık. . Ama bunların çalışması için bir olayın gerçekleşmesi gerekmektedir. . Mesela butona basılınca bunlar gerçekleşsin. . Kod Alanı:

Operatörler • Logical Operators Mantıksal işlemciler iki veya daha fazla karşılaştırma işlemini aynı anda değerlendirerek sonucu true veya false olarak değerlendirmemizi sağlar. Örneğin bir web sayfasına giriş izni için şifre ve kullanıcı adı sorduğumuzu varsayalım. Bu iki değerinde doğru(true ) olması halinde sayfaya giriş izni verilmesi için mantıksal işlemciler kullanılır. ! Değil anlamındadır. Kod Alanı: mutluyum = false; if (!mutluyum ) { trace("Mutlu değil, çok üzgünüm" ); }

Operatörler • && Ve anlamındadır. Kod Alanı: tur=2; skor=77; zafer = (tur<= 3 ) && (skor>= 75 ); if (zafer ) { trace("Oyunu Kazandınız!" ); } else { trace("Tekrar Deneyin!" ); }

Operatörler • || Veya anlamındadır. verilen iki karşılaştırmadan birisinin true olması işlemin devamını sağlar. Kod Alanı: tur=2; skor=77; if ((tur==2 )||(skor>100 ) ) { trace("Oyunu Kazandınız!" ); } else { trace("Tekrar Deneyin!" ); }

Operatörler • // yukardaki örnekte oyunda kazanılan tur sayısı iki, skor değeri 100 ün altındadır. Sadece istenilen tur sayısı yetrli olmasına rağmen sadece bir değerin doğru olması yeterli olacağından output penceresinde oyunu kazandınız mesajı çıkacaktır. Miscellaneous Operators -- ve ++ Eksiltme ve arttırma işlemidir. Genellikle sayaçlarda kullanılır. i-- ile i=i-1 ve i++ ile i=i+1 ifadeleri aynı anlamdadır. Kod Alanı: i = 0; while(i++ < 5 ){ trace("bu bir denemedir" + i ); }

Operatörler • // i=i+1 anlamında kullanıldığından sayacın değeri birer artacak ve bu nedenle çıktı olarak 5 sonuç bize gösterecektir. Output penceresinde şu ifadeler görülür: bu bir denemedir 1 bu bir denemedir 2 bu bir denemedir 3 bu bir denemedir 4 bu bir denemedir 5 ? Kullanımı: işlem 1 ? işlem 2 : işlem 3 Değerlendirme işlem 1 e göre yapılır. Şayet işlem 1 sonucu true olursa değer işlem 2 ye dolayısıyla işlem 3 e atanmış olur. Kod Alanı: x = 5; y = 10; z = (x < 6 ) ? x: y; trace (z ); // Sonuç 5 olacaktır. İşlem 1 x<6 dır. x değeri 5 olduğundan sonuç true kabul edilir ve x değeri olan 5 y değişkenine dolayısıyla z değişkenine atanır.

var soru="10+10 KAC EDER? "; var" src="https://present5.com/presentation/a94117af420143deb49f26b05879a32b/image-27.jpg" alt="Örnekler

var gun= prompt(“Bugun" src="https://present5.com/presentation/a94117af420143deb49f26b05879a32b/image-28.jpg" alt="Örnekler

Örnekler • Num değişkeninini kullanarak, 1’den 10’a kadar sayı değerlerini ekrana yazdırınız. (while döngüsünü kullanınız daha sonra ayni soruyu for döngüsü ile çözümleyiniz)