İslam hat sanatı Hazırlayan Olga Maksimenko Sanatkâr

İslam hat sanatı Hazırlayan: Olga Maksimenko

Sanatkâr her şeyden önce yetenekli insandır. Yetenek olmadan sanatın uygulamaya dönük pratik sonuçlarını inşa etmek mümkün değildir. Ancak sanatkâr olmak için sadece yetenek kifayet etmiyor. Gayret, dikkat, iyi bir ustadın eline düşmek, sabır gibi birçok başka şartlar da var. İslam medeniyeti bunlara Batı Uygarlığı'nda olmayan bir şartı daha ilâve eder: Gerçek sanatkâr olabilmek için aşk ve teslimiyet yolunu seçmiş ve o yola intisap etmiş olmak lüzumu vardır. Sadeddin Ökten

Hat sanatı ya da hüsn-ü hat (Arapça: - ﺣﺴﻦ hûsn - "güzel" + ﺧﻂ khat - "yazı") yazı sistemleri ve yazı öğeleri kullanılarak geliştirilen, sıklıkla dekoratif amaçla kullanılan, bir görsel sanat türüdür

İslâm'da hat sanatı, Arap harfleri çevresinde oluşmuş güzel yazı sanatıdır. Bu sanat Arap harflerinin 6. yüzyıl ve 10. yüzyıl arasında geçirdiği bir gelişme döneminden sonra ortaya çıkmıştır. Hat, Arapça çizgi demektir. Hat sanatının doğduğu dönemde ortaya çıkan altı tür yazı vardır: Kûfi, Tevkii, Sülüs, Reyhani, Nesih, Rik'a. Bunlara Aklâm-ı Sitte (altı kalem) denir. Yazı türlerinden Kûfi köşeli, Nesih, Sülüs, Rik'a, Tevkii yuvarlak hatlardır.

İnsan Hayatında Kaligrafinin Önemi Güzel giyinen bir kişi toplumda hemen fark edilir, takdir ve saygıyla karşılanır. Güzel konuşan bir kişiyi dinlemek çok keyiflidir. Güzel yazısı olan kişilerin yazdıkları hayranlık ve dikkatle okunur. Güzel yazı yazmak, insanın kendisine ve diğer kişilere olan saygısını gösterir.

Ünlü hattatlar İbn Mukle (Abu Ali Muhammad ibn ali ibn Mokla Şirazî) (886 -940) Şeyh Hamdullah (1436 -1520) Ahmed Karahisari (1468 -1556) Halid-i Erzurûmî (v. 1614) Hâfız Osman (1642 -1698) Yedikuleli Abdullah (1670 -1731) Mustafa Rakım Efendi (1757 -1826), Türk İslam hat sanatının en büyük ismidir Mustafa İzzet Efendi (1801 -1876) Mehmed Şevkı Efendi (1829 -1887) Sami Efendi (1838 -1912) Mehmed İzzet Efendi (1841 -1903) Zahide Selma Hanım - Sadrazam Ali Paşa'nın kızı (1857 -1895) Hamit Aytaç (1891 -1982) Hasan Tahsin (1851 -1916) Necmeddin Okyay (1883 -1976) Macid Ayral (1891 -1961) Ali Alparslan (1923 -2006) Hasan Çelebi (d. 1937) Fevzi Günüç (1956 -2013) Mesut Dikel (d. 1966) Muhammed Başdağ Betül Kırkan (d. 1971) Fatma Zehra Ülker (d. 1973)

Necmeddin Okyay'ya ait bir ebru

Kûfi yazısıyla yazılmış bir Kur'an sayfası, 8. - 9. yüzyıllar dolayları

Modern, dijital ortamda yapılmış görece daha keskin köşeli bir Kûfi yazısı örneği

Bir Kûfi yazısı örneği

Mescid-i Nebevi duvarında Osmanlı'dan kalma Hüsn-ü Hat ile Kuran-ı Kerim ayetleri ve İslam Peygamberi Muhammed'in isimleri

"Allah'ın Arslanı" olarak anılan Hz. Ali'ye atfedilen aslan biçiminde yazılmış naat duası kaligrafisi

Lale şeklinde yazılmış bir hat eseri

Hat sanatının bir icazet veya yeterlilik diploması örneği. Metni Raif Ali Efendi tarafından 1206/1791 yılında yazılmıştır. Üst ve orta bölümünde Peygamber Muhammed'i atfeden Hadis'ten sözler yer almaktadır: Gizli verilen sadaka Allah'ın gazabını söndürür.

Nesih yazı türü ile yazılmış Fatiha Suresi

Fatiha Suresi, Kur'an'daki ilk suredir ● ● 1. Bismil -lâ-hir- Rahmân-ir'Rahıym 2. El-hamdü lillahi Rabbil-âlemiyn. 3. Er'Rahmânir-Rahiym. 4. Mâliki Yevmiddiyn 5. Iyyâake-nâbüdü ve iyyâakenesteiyn 6. İhdinassırâtal-müstekıym 7. Sıraatalleziyne-en'amte aleyhim, gayril mağdubi aleyhim ve leddâlliyn. Amin. 1. Rahmân ve rahîm olan Allah'ın adıyla. 2. Hamd, âlemlerin Rabbi Allah'a mahsustur. 3. O, rahmândır ve rahîmdir. 4. Ceza gününün mâlikidir. 5. Ancak sana kulluk ederiz ve yalnız

Mehmed İzzet Efendi'den (1841– 1904) bir Sülüs tarzında talebelerin ilk öğrendiği hat yazısı

İbn Mukle zamanından kalma bir Sülüs tarzı yazı

Orhan bin Osman'ın tuğrası (1348)

Kanuni Sultan Süleyman'ın tuğrası (1520)

II. Mahmud'un tuğrası

Sultan II. Mahmud (1784 -1839) Osmanlı tarihindeki ilk resmi Türkçe gazete olan Takvim-i Vekayi onun döneminde yayımlandı

Tuğra Tuğra

II. Abdülhamid'in tuğrası (1876)

Hz. Ali (r. a), "Hat sanatı hocanın taliminde gizlidir, kıvamı çok çalışmakla, devamı da İslam dini üzerine olmakladır" diye buyurmuştur.

Nestâlik ile yazılmış Şehname

''Maarifsiz Millet Yaşamaz'' Tâlik ile yazılmış Necmeddin Okyay'ya ait olan levha

Rika ile yazılmış Rabbenâ Atina duası

Rabbenâ Atina Duası ● ● Rabbenâ âtina fid'dunyâ haseneten ve fil'âhirati haseneten ve kınâ azâbennâr. Allah'ım! Bize dünyada iyilik ve güzellik, ahirette de iyilik, güzellik ver. Bizi ateş azabından koru.

Hat sanatı araçları

Kalemin yapım aşamaları

Sultanahmet Camii, İstanbul

Ar-Rahm Camii, Kiev

Tokyo Camii

Kaligrafi örnekleri

Kaligrafi: Muhammed Başdağ

Al-i İmran Suresi

Kaligrafi: Muhammed Başdağ

Kaligrafi örnekleri

Kaligrafi: Muhammed Başdağ

Kaligrafi örnekleri

Kaligrafi: Muhammed Başdağ

Kaligrafi örnekleri

Kaligrafi: Muhammed Başdağ

Kaligrafi örnekleri

Kaligrafi: Muhammed Başdağ

Filografi sanatı örnekleri

Naht sanatı Hat sanatının ahşapla buluşmasıyla ortaya çıkıyor Sanatçı Mesut Dikel'in eserlerinden

Metal üzerine hat sanatı Sanatçı Mesut Dikel'in sayfasından alınmıştır

İnşirah Suresi

Ahşaptan oyularak yapılmış Hilye-i Şerif