Интербелсенді оқыту әдістері “. . . Білімдіден не пайда, білгенін көпке айтпаса. Үйреткеннен не пайда, қайырымы қайтпаса. (халық даналығы)
Елбасы Н. Назарбаев 2011 жылғы Қазақстан халқына “Болашақтың іргесін бірге қалаймыз!” Жолдауында “Өмір бойы білім алу” әрбір қазақстандықтың жеке кредосына айналуы тиіс”, - деп бекер айтпаған. “Өмір бойы үйрену” (Life long learning) тұжырымдамасының негізгі қағидалары нәтижеге және оқушыға бағытталады. Өмір бойы оқып-үйрену келесі шарттарды ұстану арқылы жүзеге асырылады: Ø үнемі жаңа білім игеру мен иемденуге ұмтылу; Ø оқу/оқытуда жаңашыл және интербелсенді әдістерді қолдану; Ø оқу/оқытуды бағалау.
Ағылшын тілінен келген «Inter» - өзара, «act» - әрекет жасау деген мағынаны білдіреді, яғни біреумен сұхбаттасу, әңгімелесу немесе өзара әрекет ету мағынасын білдіреді.
Интербелсенді оқыту әдістерінің артықшылықтары қандай?
Интербелсенді оқыту әдістерінің артықшылықтары: q Қатысушылардың қызығушылығын оятады. q Оқу үрдісіне белсенді қатысқандарды мадақтайды. q Көңіл-күйге бағытталады. q Материалдардың тиімді игерілуіне мүмкіндік береді. q Қатысушыларға көп қырлы әсер етеді. q Кері байланысты жүзеге асырады (аудиторияның жауап беруі). q Қатысушыларда өзіндік пікір, қатынас қалыптастырады. q Мінез-құлықтың өзгеруіне ықпал етеді.
Оқытудың қандай интербелсенді әдістері және түрлерін білесіздер?
Оқытудың интербелсенді әдістері және түрлері: • қысқа дәріс • топтық жұмыс • визитерді шақыру • ой шабуылы (шабуыл) • имитация ойыны • рөлдік ойын • жағдайлық тапсырмаларды шешу • сарапшы топтардың пікірталасы • жоба жасау • сұрау *сұхбат * сахналау • жағдайларды ойнау • қатысушылардың рөлінде болу • триггерлік (электрондық схема) суреттерді талқылау • сұрау–квиз (бақылау) және т. б.
Интерактивті әдістерге әр түрлі көмекші құралдар пайдаланылған тұсаукесер (презентация) де жатады: тақталар, кітаптар, видео, слайдтар, флипчарттар, постерлер, компьютерлер және т. б.
Интербелсенді оқудың шарттары мен ережелері: Іскерлік пен ынтымақтастыққа, үйренушілердің мүдделері мен қызығушылықтарын ескеріп, өзара сыйласымдылық пен тәуекелдікке, бірлескен іс-әрекеттерге негізделген мұндай қарым-қатынас үйренушілерге саналы және ерікті білім алуына, оқуына мүмкіндік береді, өз білімдеріне жауапкершіліктерін арттырады. Сол себепті интербелсенді оқуда/оқытуда келесі шарттарды қадағалау міндетті болып табылады: v жағымды психологиялық орта орнату; v үйренушілерде білім игеруге қызығушылықтарын (мотивация, ынта, ұмтылыс) тудыру; v білім игеру процесін коммуникативтік процесс деп түсініп, бірлескен әоекеттерді қолдану.
Сіздерге интербелсенді оқуда/оқытуда келесі шарттарды қадағалау міндетті болып табылатын жағымды психологиялық орта орнату жайлы жалпылама қысқаша сипаттама беріп өтейін!
Жағымды психологиялық орта орнату. Ол бірінші - үйрену процесіне қатынасушылардың әрқайсысымен өзара сыйластық пен сенімге негізделген жеке қарым-қатынас орнату деген сөз. Дана қазақ “сыйға сый, сыраға - бал!”, “Сыйлағанның құлы бол!” деп бекер айтпаған болар. Екінші - қарым-қатынаста қысымнан бас тартып, “жұмсақ” әдістерді қолдану деген сөз. “Жылыжылы сөйлесе жылан інінен шығады, суық-суық сөйлесе – мұсылман дінінен таяды” немесе Мұхаммед (С. Ғ. С. ) пайғамбар: “Іштеріңдегі ең жақсы адамның кім екенін айтайын ба? Ол - мінезі жұмсақ адам!” деп айтқан екен. Адам жан-жағына нәр шашу керек пе, әлде зәр шашу керек пе? дегендей жағымды психологиялық ахуал туғызудың маңыздылығы мен тиімділігін қолдана алу міндет!!!
Еңбегінің ел кәдесіне жарағанын сезіну - үлкен бақыт” “ В. Качалов.
Назарларыңызға рахмет!!!
