ИНДЕКС
• ИНДЕКС (ЛАТЫНША: І • NDEX –КӨРСЕТКІШ, ТІЗІМ) – МАТЕМАТИКАЛЫҚ ӨРНЕКТІ БІР-БІРІНЕН АЖЫРАТУ ҮШІН СОЛ ӨРНЕКТІҢ ЖОҒАРҒЫ НЕ ТӨМЕНГІ ЖАҒЫНА ҚОЙЫЛАТЫН САН НЕ ӘРІП ТҮРІНДЕГІ КӨРСЕТКІШ. ЫСАЛЫ, X 0, XІ, A 3, ANM, М МҰНДАҒЫ 0, І, 3, – НДЕКСТЕР; NM И • ЕСІМДЕРДІҢ, АТАУЛАРДЫҢ, Т. Б. КӨРСЕТКІШІ, ТІЗІМІ; 3) ШАРТТЫ БЕЛГІЛЕРДІҢ (ӘРІП НЕ ЦИФР ТҮРІНДЕГІ) ЖҮЙЕСІ (МЫСАЛЫ, КІТАПХАНА-БИБЛИОГРАФИЯ ИНДЕКСІ, ПОШТА ИНДЕКСІ, Т. Б. ); 4) ҚАНДАЙ ДА БІР ЭКОНОМИКАЛЫҚ ҚҰБЫЛЫСТЫҢ (ӨНДІРІСТІҢ КӨЛЕМІ, БАҒАСЫ, СЫРТҚЫ САУДА, Т. Б. ) ТІЗБЕКТІ ӨЗГЕРІСІН ӨРНЕКТЕЙТІН (ӘДЕТТЕ, ПРОЦЕНТПЕН) ЦИФР ТҮРІНДЕГІ КӨРСЕТКІШІ.
Экономикалық индекстердің түрлері: • акциялар индексі – биржа практикасында акциялар бағамының эволюциясын анықтау үшін қолданылатын индекс; • ақшаның сатып алу күшінің индексі – тұтыну бағасының индексіне кері шама; • БАҒА ИНДЕКСІ – ТАУАРЛАР БАҒАСЫНЫҢ БЕЛГІЛІ БІР УАҚЫТТАҒЫ НЕМЕСЕ АУМАҚТЫҚ БӨЛІКТЕГІ ОРТА ДЕҢГЕЙІНІҢ САЛЫСТЫРМАЛЫ ӨЗГЕРУІН СИПАТТАЙТЫН КӨРСЕТКІШ; • ВАЛЮТА ҚОРЖЫНЫНЫҢ ИНДЕКСІ – НЕГІЗГІ САУДА СЕРІКТЕСТЕРІНІҢ ВАЛЮТА ҚОРЖЫНЫ НЕГІЗІНДЕ АРНАУЛЫ ФОРМУЛА БОЙЫНША ЕСЕПТЕЛЕТІН ИНДЕКС – ЭКОНОМИКАНЫҢ СЫРТҚЫ БЕСЕКЕЛЕСУ ҚАБІЛЕТІНІҢ ЖИЫНТЫҚТАМАЛЫ КӨРСЕТКІШІ; • ЖАЛАҚЫ ИНДЕКСІ – БІР ЖҰМЫСШЫНЫҢ, ҚЫЗМЕТШІНІҢ ҚАЙСЫБІР КЕЗЕҢДЕГІ ОРТАША ЖАЛАҚЫСЫ СЕРПІНІНІҢ САЛЫСТЫРМАЛЫ КӨРСЕТКІШІ; • ЖАЛПЫ ҰЛТТЫҚ ӨНІМ БАҒАСЫНЫҢ ИНДЕКСІ – БАҒА ДЕҢГЕЙІНІҢ ӨЗГЕРУІНІҢ ЖАЛПЫ ҰЛТТЫҚ ӨНІМНІҢ ҚҰНДЫҚ КӨЛЕМІНІҢ СЕРПІНІНЕ ӘСЕР ЕТУ ДӘРЕЖЕСІН СИПАТТАЙТЫН САЛЫСТЫРМАЛЫ КӨРСЕТКІШ.
• ЖАЛПЫ ҰЛТТЫҚ ӨНІМ ДЕФЛЯТОРЫ (ИНФЛЯЦИЯ АУҚЫМЫНЫҢ МӨЛШЕРІ) ТҰТЫНУ БАҒАСЫНЫҢ ИНДЕКСІМЕН, КӨТЕРМЕ САУДА БАҒАСЫНЫҢ ИНДЕКСІМЕН ЖӘНЕ ӨНДІРУШІЛЕР БАҒАСЫНЫҢ ИНДЕКСІМЕН АЙҚЫНДАЛАДЫ. ТҰТЫНУ НАРЫҒЫНДАҒЫ ЖӘНЕ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ТАУАРЛАРМЕН САУДА ЖАСАУ АЯСЫНДАҒЫ ЖАЛПЫ ҰЛТТЫҚ ӨНІМНІҢ ҚҰРЫЛЫМЫ БОЙЫНША БЕЗБЕНДЕЛГЕН ИНФЛЯЦИЯЛЫҚ ҚҰБЫЛЫСТАРДЫ СИПАТТАЙТЫН БҰЛ ИНДЕКСТЕР ИНФЛЯЦИЯНЫҢ ЖАЛПЫ АУҚЫМЫН АЙҚЫНДАУҒА ЖӘНЕ ДЕФЛЯТОРДЫ ЕСКЕРЕ ОТЫРЫП ТҮПКІЛІКТІ ТҰТЫНУ ТАУАРЛАРЫ МЕН КӨРСЕТІЛЕТІН ҚЫЗМЕТТЕРДІҢ НАҚТЫ КӨЛЕМІН БАҒАЛАУҒА МҮМКІНДІК БЕРЕДІ; ЖИЫНТЫҚТАМАЛЫ (СИНТЕТИКАЛЫҚ) ИНДЕКС – ӘЛЕУМЕТТІКЭКОНОМИКАЛЫҚ ҚҰБЫЛЫСТАРДЫ ЖИЫНТЫҚТАУҒА АРНАЛҒАН ИНДЕКС. ЫСАЛЫ‚ БӨЛШЕК САУДА М БАҒАСЫНЫҢ ИНДЕКСІ‚ ТАУАРЛАР МЕН ҚЫЗМЕТТЕР БАҒАСЫНЫҢ ИНДЕКСІ.
Зерттелетін құбылыстардың жалпы жиынтығы бөлігін құрайтын құбылыстардың жекелеген азды-көпті біртекті топтарына арналған топтық индекс және тікелей өлшемдес емес әртекті элементтерден құралатын зерттелетін құбылыстардың бүкіл жиынтығына арналған жалпы индекс болуы мүмкін; көтерме сауда бағасының индексі – тауарлар жиынының түрлі өндіріс сатысындағы бағасының өзгеруін көрсететін индекс; нақты жалақы индексі – қызметкерлер табысының өзгеруін бейнелейтін көрсеткіш.
• МАЗМҰНЫНА ҚАРАЙ ӨНДІРІМНІҢ САҒАТТЫҚ НОРМАЛАРЫНЫҢ ОРЫНДАЛУЫ (НОРМАЛАРДЫҢ НАҚТЫ УАҚЫТ БОЙЫНША ОРЫНДАЛУЫ) ИНДЕКСІ ЖӘНЕ АУЫСЫМДЫҚ НОРМАЛАРДЫҢ ОРЫНДАЛУЫ (НОРМАЛАРДЫҢ КҮНТІЗБЕЛІК УАҚЫТ БОЙЫНША ОРЫНДАЛУЫ) ИНДЕКСІ ТҮРЛЕРІНЕ БӨЛІНЕДІ; • ӨНЕРКӘСІП ӨНІМІ ӨЗІНДІК ҚҰНЫНЫҢ ИНДЕКСІ – ЕСЕПТІ (АҒЫМДАҒЫ) КЕЗЕҢДЕГІ ӨНЕРКӘСІП ӨНІМІНІҢ ӨЗІНДІК ҚҰНЫ ДЕҢГЕЙІНІҢ БАЗИСТІК КЕЗЕҢДЕГІ ДЕҢГЕЙМЕН САЛЫСТЫРҒАНДА ӨЗГЕРУІН СИПАТТАЙТЫН ИНДЕКС; • ӨНЕРКӘСІП ТАУАРЛАРЫНЫҢ БӘСЕКЕЛЕСУ ҚАБІЛЕТІНІҢ ИНДЕКСІ – БЕЛГІЛІ БІР ЕЛДІҢ ЭКСПОРТҚА ШЫҒАРАТЫН ӨНЕРКӘСІП БҰЙЫМДАРЫНЫҢ САЛЫСТЫРМАЛЫ БӘСЕКЕЛЕСУ ҚАБІЛЕТІНІҢ КӨРСЕТКІШІ.