Hoogbegaafdheid en dyslexie Margit Horsthuis, Irma Tharner
Inhoud l l l Ervaringen Irma Tharner Dyslexie en onderpresteren Herkennen: l Mogelijke oorzaken late herkenning l Gevolgen late herkenning l Herkennen l l Begeleiding Overgang VO Workshop hoogbegaafdheid-dyslexie 21 -10 -2014
Workshop hoogbegaafdheid-dyslexie 21 -10 -2014
Dyslexie en onderpresteren l l Spectrum: latent – zeer ernstig Vaststellen dyslexie Cognitief profiel hb afwijkend, onderzoek Univ. Utrecht Hb: geen E of D-scores voor lezen en spelling! ‘onderpresteren’ i. p. v. leerprobleem Workshop hoogbegaafdheid-dyslexie 21 -10 -2014
Mogelijke oorzaken late herkenning l Kindfactoren: – Terugtrekken – ‘boos’/clownesk gedrag l Omgevingsfactoren: – Protocollen dyslexie – Kennis school, logopedisten Workshop hoogbegaafdheid-dyslexie 21 -10 -2014
Workshop hoogbegaafdheid-dyslexie 21 -10 -2014
Gevolgen late herkenning l l Cognitief (kennishiaten, achterstanden) Sociaal emotioneel – – – Faalangst/zelfbeeld (perfectionisme) Motivatie/werkhouding Clownesk gedrag Boze buien Reacties groepsgenoten (hogere groepen) Workshop hoogbegaafdheid-dyslexie 21 -10 -2014
Herkennen …… Workshop hoogbegaafdheid-dyslexie 21 -10 -2014
Herkennen: kleuters l Gem. presteren taalvaardigheden, overige aandachtsgebieden zeer goed: – – – Herhalen zinnen Navertellen verhaal Snel benoemen van plaatjes Onthouden dagen van de week Analyseren en synthetiseren klanken woord en aangeven plaats klank in woord – Vaak wel aantal letters kennen! Workshop hoogbegaafdheid-dyslexie 21 -10 -2014
Herkennen groep 3 – Hoge verwachting bij kleuter en omgeving leren lezen en spellen - teleurstelling – Rekenen vaak wel goed – Klank-tekenkoppeling wat vertraagd – Moeite horen verschil u, eu, ui en woorden fopletters – Werktempo gemiddeld – Geen ‘andere’ fouten, maar meer en hardnekkiger fouten Workshop hoogbegaafdheid-dyslexie 23 -02 -2012
Herkennen na groep 3 – – – Zwak werkgeheugen talige taken Tempo niet bij kunnen houden (teksten langer!) Slordig gaan werken Verschil schriftelijke en mondelinge taalvaardigheid Spelling (methodetoetsen voldoende, Cito-toetsen zakken af) – Goede rekenprestaties en vaak ook begrijpend lezen, gem. /zwakke lees/spellingprestaties – Moeite met leren tijdsbegrippen – Vervoeging sterke werkwoorden vaak later goed leren Workshop hoogbegaafdheid-dyslexie 21 -10 -2014
Herkennen vo l l ‘woordjes leren’ stil lezen spelling leenwoorden en vreemde talen ‘stampen’ rijtjes/lesstof vs. schema/begrip Workshop hoogbegaafdheid-dyslexie 21 -10 -2014
Workshop hoogbegaafdheid-dyslexie 21 -10 -2014
Begeleiding: remedial teaching l. Zo snel mogelijk door lagere AVI-niveaus l. Spelling: regelbenadering l. Ondersteuning computer/spelletjes l. Woordidentificatiestrategieën (lettergroepen) l. Mindmappen/visuele uittreksels l. Begrijpend lezen-coaching l. Blind typen l. Lijstje spellingvalkuilen Workshop hoogbegaafdheid-dyslexie 21 -10 -2014
Begeleiding: compensatie l l l l Langere werktijd Groter lettertype Samen laten werken Ingesproken boeken Spelfouten negeren als spelling niet hoofddoel Spellen op de computer Geven kopie dictaat (ipv. zelf overschrijven) Workshop hoogbegaafdheid-dyslexie 21 -10 -2014
Begeleiding: compensatie l l l Nakijken huiswerk door volwassene Steunkaarten spelling en tafels Kladpapier ivm zwakker werkgeheugen Mondeling overhoren Vo: toetsen in aparte ruimte Workshop hoogbegaafdheid-dyslexie 21 -10 -2014
Workshop hoogbegaafdheid-dyslexie 21 -10 -2014
Pedagogische begeleiding l l Uitleg over oorzaak lees- en spellingproblemen, erkennen probleem Aandacht voor faalangst (perfectionisme!) Ouders: kind accepteren zoals het is Aandacht voor sterke kanten Workshop hoogbegaafdheid-dyslexie 21 -10 -2014
Pedagogische begeleiding l Didactische ontwikkeling: – – – – Alternatief lezen Letterspelletjes Aansluiten bij belangstelling kind Wisselende oefenvormen (Ralfi…) Hulp bij het leren Beperk samengestelde opdrachten Gulden middenweg oefenen-overig Handig oefenen Workshop hoogbegaafdheid-dyslexie 21 -10 -2014
Overgang VO l l l l Niveau aansluiten bij schooltype! (VWO, gymnasium), risico bij lager niveau schooltype Kindfactoren: motivatie, werkhouding, capaciteiten Dyslexiebeleid Studietechnieken voor automatiseren en schema’s/uittreksels Leesstrategieën Oefensoftware vreemde talen Klankspellingschrift Geheugenkaarten spellingregels vreemde talen Workshop hoogbegaafdheid-dyslexie 21 -10 -2014
Workshop hoogbegaafdheid-dyslexie 21 -10 -2014
Literatuur: Uitgaven vo Masterplan dyslexie Nederland Handboek hoogbegaafdheid Eleonoor van Gerven (hoofdstuk Alja de Bruin) Dyslexie en moderne vreemde talen Conferenties: SDN Lexima Balans Materialenlijst: zie site Helios Workshop hoogbegaafdheid-dyslexie 21 -10 -2014
Скачать презентацию Hoogbegaafdheid en dyslexie Margit Horsthuis Irma Tharner
f51086386dcb64fd7a8201e6a390551f.ppt