Hazırlayan Halil DUMAN TEMEL BİLGİSAYAR BİLGİSİ

Hazırlayan: Halil DUMAN

TEMEL BİLGİSAYAR BİLGİSİ • Bilgisayarın Kullanıldığı işler/yerler ? • Bilgisayar ve Sağlık ? • Bilgisayar Nedir ? • Bilgisayarlar? • Bilgisayarı oluşturan parçalar ? • Giriş-Çıkış Birimleri ? • Temel/Uygulama Yazılımları ? • Bilgisayar Bakım Yap/Yapma ! • Bilgisayar Terimleri ? • Kişisel Bilgisayar Alırken ? • Klavye kullanımı • Fare Kullanımı

TEMEL BİLGİSAYAR BİLGİSİ BİLGİSAYAR NEDİR? Bilgisayar: Donanım ve yazılımın birleşiminden meydana gelmiş elektronik bir cihazdır. Bilgisayar: Aritmetiksel ve mantıksal işlemleri gerçekleştiren anakart, Ram, ekran kartı gibi donanımlardan oluşan teknolojik cihaza denir. NOT: Bilgisayarlar düşünemezler, ne bir fazla ne bir eksik kendisine ne söylendiyse tam olarak onu yaparlar.

TEMEL BİLGİSAYAR BİLGİSİ BİLGİSAYAR TERİMLERİ ? Ağ (Network): Birden fazla bilgisayarın birbirine bağlanarak veri alış-verişi yapmalarını sağlayan düzenek. İmleç (kursör): kullanıcıya bir sonraki karakterin nereye yazılacağını gösteren, ekranda yanıp sönen sembol. Çözünürlük: Bir görüntü noktalardan meydana gelir. Yatay ve Dikey nokta sayısına çözünürlük denir. Piksel: Bir görüntüyü oluşturan noktalardan her biri. Dosya/Belge: Bir birleriyle ilişkili verilerden meydana gelen veri grubudur. Program: Belli bir işin nasıl yapılacağını anlatmak çin bilgisayara verilen komutlar kümesi. Dizin: Verilerin gruplandırılmasını sağlayan yapı. Veri(Data): Bilgisayar tarafından işlenen ve üretilen tüm bilgiye (sayı, harf, sembol, grafik) verilen ad. E-posta: Elektronik mektup. Simge (icon): Bir dosyayı/dizini/yapıyı/işlemi temsil eden resimdir. Virüs: Verilere zarar vermek veya yok etmek için yazılmış program.

BİLGİSAYARIN KULLANIM ALANLARI v Kişisel Amaçlı Kullanım v Haberleşmede Bilgisayarların Kullanımı v Araştırma ve Mühendislik Alanlarında v Bilgisayarların Eğitim’de Kullanımı v Eğlence Amaçlı Bilgisayar Kullanımı v Sağlık alanında Bilgisayar Kullanımı

ANADONANIM BİRİMLERİ v Anakart v İşlemci (CPU) v RAM(Ramdom Acces Memory) v Harddisk(Sabitdisk) v Ekran Kartı

ANAKART Bir bilgisayarın tüm parçalarını üzerinde barındıran ve bu parçalar arasında iletişimi sağlayan birincil devre kartı olarak tanımlayabiliriz

İŞLEMCİ-CPU ( Central Process Unit ) Merkezi İşlem Birimi Bilgisayardaki aritmetiksel ve mantıksal işlemleri gerçekleştiren ve gerekli yerlere gönderen iç donanım biridir. Konuyu basitçe anlatmak gerekirse bilgisayar üzerinden yaptığımız her işlemciye kesinlikle uğrar. Yani klavyedeki bir tuşa basmamız, fareyi hareket ettirmemiz birebir olarak işlemcide gerçekleşir.

İŞLEMCİ-CPU Mamoste. MA

RAM RANDOM ACCESS MRMORY Bilgisayar aktif iken çalışan işlemlerin geçici dosyalarının saklandığı hafızalardır. Geçici depolama yapar. Elektriksel hafıza elemanıdır. Elektrik kesildiğinde veriler kaybolur.

SABİTDİSK-HARDDİSK v Verileri kalıcı olarak saklamak için kullanılan bir saklama birimidir. v Sabit disk döner bir mil üzerine sıralanmış, metal veya plastikten yapılma ve üzeri manyetik bir tabaka ile kaplı plakalar ve bu plakaların alt ve üst kısımlarında yerleşen okuma/yazma kafalarından oluşur.

SABİTDİSK-HARDDİSK v Veriler sabit diskteki bu manyetik tabakalar üzerine kaydedilir. v Verilerin kaydedilmesinde mıknatıslanma mantığı kullanılır. v Mıknatısın iki kutbu dijital olarak 1 ve 0 ‘ı temsil eder. v Verilerimiz böylece küçük mıknatıslar halinde bu manyetik ortamlara yazılırlar.

SABİTDİSK-HARDDİSK

EKRAN KARTI v. Ekran kartları bilgisayarın CPU’sunda işlenen verileri monitöre anlaşılır bir şekilde iletme amacıyla kullanılan kartlardır. v. Yani ekran kartı bilgisayarın CPU’su ile monitörü arasında iletişim kuran cihazdır.

EKRAN KARTI

ÇEVRE BİRİMLERİ

GİRİŞ-ÇIKIŞ BİRİMLERİ • Klavye VERİ • Mouse • Yazıcı Çıkış Birimleri: Bilgisayardan işlemler • Tarayıcı sonucu çıktıları saklayan kullanıcıya sunan • Monitör birimlerdir. • Harddisk Not: Bir birim hem çıktı hem de girdi birimi • Hoparlör olabilir. • Disket Giriş Birimleri: Bilgisayara veri girdisi sağlayan birimler

GİRİŞ BİRİMLERİ

GRAFİK MASASI v Özel bir kalem kullanarak ekranda yazı ve şekillerin gözükmesini sağlayan küçük kare biçiminde masadır Masa üzerindeki hareketlerin bilgisayara aktarılmasını sağlar Daha çok masa üstü yayıncılıkta, çizgi film ve karikatür hazırlanmasında kullanılır.

DOKUNMA EKRANLARI Ekranda gözüken komut üzerine parmak ile dokunduğunda o komutun çalışmasını sağlayan ekran tipidir.

JOYSTİCK Genellikle oyun oynamak için kullanılır. Üzerinde bulunan tuşlarla çalıştırılarak bilgisayara komut verilmesi sağlanır.

TARAYICI-SCANNER v. Resim, grafik ve önceden yazılmış yazıları bilgisayar ortamına aktarmakta kullanılır.

CD SÜRÜCÜ v Son yıllarda yaygın olarak kullanılmaya başlanan veri depolama birimidir. v Bir CD'de 24 Ciltlik bir ansiklopedideki yazılar, resimler, video klipler, animasyon ve sesler saklanabilir.

KAMERA Dış ortamdaki görüntü bilgisini bilgisayara aktaran cihazlardır.

MİKROFON Mikrofon ses dalgalarını elektrik sinyaline dönüştüren bir cihazdır.

DEPOLAMA ÖLÇÜLERİ

Bilgisayarda bilgileri nereye kaydederiz? v. Disket v. CD-ROM v. Sabit disk v. Flash bellek

Kayıt ortamlarının bir kapasitesi vardır. Nasıl uzunluk veya kütleyi ölçmek için cm, kg gibi birimler kullanıyorsak, kayıt ortamlarının da birimi vardır. 1 kg elma 30 cm 200 gr.

Aşağıdaki resmi inceleyim. 1024 MB=1 GB 1024 KB=1 MB 1024 Bayt=1 KB 8 Bit=1 Bayt Bit

BİRİMLER ARASI KARŞILAŞTIRMA 1024 MB=1 GB 1024 KB=1 MB 1024 Bayt=1 KB 8 Bit=1 Bayt Bit

BÜYÜKTEN KÜÇÜĞE GB MB gigabayt KB megabayt kilobayt • En küçük kayıt birimi hangisidir? • Megabayt mı daha büyüktür yoksa kilobayt mı? Bayt bayt Bit bit

v Disketler 1, 44 Megabaytlık veri saklayabilirler. v CD’ler 700 Megabaytlık veri saklayabilirler v DVD’ler 4. 7 Gigabaytlık veri saklayabilirler. v Sabit diskler 160 – 250 – 320… Gigabaytlık veri saklayabilirler.

YAZILIM Bilgisayarda kullanılan her türlü programa yazılım denir. KULLANIM HAKKINA GÖRE YAZILIM ÇEŞİTLERİ 1 - Lisanslı Yazılım 2 - Demo Yazılım 3 - Freeware(Bedava) Yazılım

Lisanslı Yazılım: Kullanabilmek için lisans hakkının satın alınması gereken programlardır. Örnek: Office Programları, Windows Xp vs. Demo Yazılım: Tanıtım amaçlı bir süreliğine(30 gün, 15 gün vs) ücretsiz kullanılabilen, süre bitiminde lisans hakları satın alınmak koşuluyla kullanılabilen yazılım türüdür. Çeşitli anti virüs programları Freeware(Bedava) Yazılımlar: Kullanıcıdan ücret talep etmeksizin cd, disket, internet vasıtasıyla dağıtılarak kullanılan programlardır. Örnek: Msn, Winrar. .

İŞLETİM SİSTEMLERİ

İşletim sistemi: Kullanıcı ile bilgisayar arasında iletişimi sağlayan, bilgisayarı kontrol eden ve yöneten sistem yazılımlarıdır.

İŞLETİM SİSTEMLERİ Günümüzde Kullanılan İşletim Sistemleri: 1 -Windows İşletim Sistemi 2 -Pardus İşletim Sistemi 3 -Linux İşletim Sistemi 4 -Mac OS işletim sistemi

MASAÜSTÜ-DESKTOP Masaüstü: Windows açıldığında programlarımızı açıp çalıştırdığımız bir alan gelir. Bu alana masaüstü denir. Başlat Menüsü: Başlat menüsü genellikle bilgisayarımıza yüklenmiş bulunan programları ve belgeleri bulmak için kullanılır. Genellikle masaüstünde sol alt köşede bulunur.

BAŞLAT MENÜSÜ

PENCERELER Bir program, dosya ya da klasör açtığınızda, ekranınızda pencere olarak adlandırılan bir çerçeve kutusunun içinde gösterilir (Windows işletim sistemi adını bundan alır )

Başlık çubuğu: Belge ve programın adı gösterilir . (veya bir klasörde çalışıyorsanız klasör adı). Simge Durumuna Küçült : Pencereleri gizler. Ekranı kapla Düğmesi: Pencereleri tüm ekrana sığacak şekilde büyültür. Kapat Düğmesi: Pencereleri kapatmak için kullanılır. Kaydırma çubuğu: O anda göremediğiniz bilgileri görmek için pencere içeriğini kaydırmanızı sağlar.

KISAYOL TUŞLARI Bilgisayarda işlemleri vakit kaybetmeden hızlı bir şekilde yapmamızı sağlayan, bize kolaylık sağlayan Windows fonksiyonlarıdır. En çok Kullanılan Kısayol Tuşları: CTRL + C : Kopyalama işlevini gerçekleştirir. CTRL + X : Kesme İşlevini gerçekleştirir. CTRL + V : Yapıştırma işlevini gerçekleştirir. CTRL + Z : Yapılan İşlemin geri alınmasını sağlar. SHİFT+DEL: Seçili öğeyi Geri Dönüşüm Kutusu'na koymadan silme. CTRL + P : Yazdırma işlemini gerçekleştirir. + ALT + F 4 : Ekranda etkin olan pencereyi kapatmak için kullanılır.

DOSYA İŞLEMLERİ Dosya: Bilgisayardaki bilgi kümeleridir. Her türlü dosya bilgisayarda sayısal olarak bulunur. bilgisayardaki veriler basitçe 0 ve 1 sayılarından oluşur. Sürücü: Dosya ve klasörlerin saklanabileceği fiziksel ortamlardır ve alfabede bulunan harfler ile temsil edilirler. Klasör: Dosyaları birbirinden ayırmak ve gruplandırmak için kullanılan bileşenlerdir. Teknik olarak klasör hard diskte yer kaplamaz ve sınırsız sayıda klasör üretilebilir.

SÜRÜCÜLER

DOSYA İSİM YAPISI 1 - Dosya Adı: Dosyayı oluşturan parçalardan ilk bölümdür. dosya adı DOS ortamında 8 karakterden oluşur. Windows ortamında ise 250 karakter uzunluğunda olur. 2 - Dosya Uzantısı : Dosya uzantıları , dosyanın içeriğine göre değişmektedir. Örneğin yazı dosyaları TXT adı ile saklanırken resim dosyaları BMP adı ile saklanır. Uzantı bir nevi dosyanın soyadı gibidir. dosyanın hangi programla açılacağını da bu uzantılar belirtir. Siz herhangi bir dosyaya çift tıkladığınızda bilgisayarınız dosyanın uzantısına bakar ve ona uygun programı çağırır.

DOSYA UZANTILARI Txt -- Metin dosyaları Bmp-- Resim dosyaları Jpg -- Resim dosyaları Doc -- Microsoft Word dosyaları Xls -- Microsoft Excel dosyaları pptx -- Microsoft Powerpoint dosyaları Zip -- Sıkıştırılmış dosyalar mp 3 -- Müzik dosyaları Avi -- Film dosyaları wav -- Ses dosyaları

DOSYA UZANTILARI