География және табиғатты пайдалану факультеті Геоинформатика және картография кафедрасы IDRISI гаж бағдарламасы Орындаған: Анетова Б. Байбосынов Н. Тексерген: Құдайбергенов М. Қ
Idrisi Andes • • • Шығарылған уақыты: 2006 Версиясы: 15. 01 Шығарушы: Clark Labs Платформасы: PC Vistaмен үйлесілімдігі: толық • Интерфейс тілі: English 1987 жылдан өзінің алғашқы шығарылымынан бастап IDRISI жүйесі өзін растрлық бейнелерді өңдеуге арналған қолдануға қарапайым бағдарлама ретінде көрсетті. Сонымен қатар әр түрлі деңгейдегі қолданушыларға бұл бағдарлама қол жетімді және қызықты, ол әр түрлі географиялық мәліметтерді өңдеудің кеңінен мүмкіншіліктері бар. Ақырында ГАЖ IDRISI кәсіби жүйеге айналды.
IDRISI Idrisi – географиялық анализдер мен суретті өңдеу растрлық пакеті болып табылады. Ол Кларк университетінің(Массачусетс, АҚШ) Аспиранттық мектебінде шығарылған. XII ғасырдың араб картографы мен географы Әл-Идриси атымен аталған. Бұл пакет 100 -ден аса елдерде табиғи ресурстарды қорғау мен басқаруға байланысты әр түрлі проекттерде қолданылады. Сонымен қатар көптеген университеттерде оқу бағдарламасына кіргізілген, соның ішінде Географиялық ақпарат пен анализ ұлттық орталығы (NCGIA) (Калифорния, АҚШ) құрастырған ГИС - Core Curriculum облысында маман дайындайтын бағдарламада қолданылады. Ашық және қолжетімді архитектура көмегімен кез келген қызығушылығы бар қолданушыға жаңа функциональды мүмкіндіктерді қосуға болады. Қазіргі кезде 4. 0 версиялы IDRISI пакеті өзіне 130 -дан аса бірнеше тақырыптық топтардан құралған функциональды модульдерді қосады. 2 жаңа версиясы құрастырылған және коммерциялық сатылымдарға ұсынылған: DOS-қа арналған 4. 1 версиялы IDRISI және WINDOWS-қа арналаған 1. 0 версиялы IDRISI. Бірдей функциональды мүмкіндіктерде WINDOWS-қа арналаған IDRISI қолданушы интерфейсімен ыңғайлырақ, бірақ аппарратқа жоғары талаптар қояды.
Пакет модулінің негізгі топторы төмендегідей: • Проектті басқару (Project Management); • Деректер енгізу(Data Entry); • Визуалдау(Display); • Атрибуттық деректерді басқару(Attribute Data Management); • Кеңістіктік деректерді басқару (Spatial Data Management); • Географиялық (Кеңістіктік) анализ (Geographical/ Spatial Analysis); • Статистикалық анализ(Statistical Analysis); • Сурет өңдеу(Image Processing); • Перифериялық модульдер (Peripheral Modules). IDRISI модульдері жүйеде файл түрінде сақталатын 3 базалық дерек түрлерімен жұмыс істейді: А. . Img форматты растрлық сурет (image). Ол бұл жүйеде кеңістіктік нысандар мен құбылыстарды анализдеу және сипаттау үшін арналған негізгі формас болып саналады. Б. Векторлық сурет. Дигитайзердің көмегімен жүйеге деректерді енгізуде, плоттердің көмегімен қағазға шығаруда немесе басқа жүйелерге импорттауда қолданылады. Дерек файлдары үшін . vec форматы(расширение) және документ файлдары үшін. Dvc форматтарына ие. В. Атрибуттық мағына(значение). Кеңістіктік нысандардың сапалық сипаттамаларын түсіндіреді. Мағыналық файлдары үшін . Val форматы (расширение) және документ файлдары үшін. Dvi форматтарына ие.
IDRISI-де деректерді көрсетудің базалық формасы тікбұрышты матрица болып келеді. Ол аумақтарды сипаттайтын немесе кеңістіктік нысандар мен құбылыстардың кодтарынан тұратын сандық мәліметтерден тұрады. Матрица элементтері тікбұрышты формаға ие. Оның өлшемін карта құрастыру барысында қолданушы өзі бере алады. Суреттің әрбір элементі матрицада өз координаттарына ие. Ол әр түрлі картографиялық операцияларда өзгере алатын. ASCII форматында. img файл құрылымы үздіксіз сан бағаналар тінен тұрады. Бұлардан жүйе. doc форматты(расширение) қосымша файлдардан тұратын деректердің көмегімен тікбұрышты матрица құрады. Бұл файлда: жолдар саны және матрица бағандары, қорапшалар(ячейка) өлшемдері, координаттық байлау, тақырып және карта легендасынан тұрады.
Барлық түрлердің деректері 2 форматта сақталады: бинарлы (binary) және символды(ASCII). Растр қорапшаларының(ячейка) аумағына байланысты деректерді сақтаудың 3 типі берілген: • Real (4 байт, 232 -ге дейін) • Integer (2 байт, интервал -32767 -ден +32767 -ге дейін) • Byte (1 байт, интервал 0 -ден 255 -ке дейін) Сақтау форматын дұрыс таңдау деректерді өңдеу кезінде уақытты үнемдейді және сақтауға арналған дисктегі кеңістікті азайтады. Жүйенің ішкі форматын түрлендіру CONVERT модулі арқылы өндіріледі. Растрлық файлдарды қолдайтын максималды өлшем – 32000 жол мен 32000 бағаннан тұрады
Cal. Comp 9000 сериялы дигитайзерлі басқару модульі жинақталған. Ол TOSCA векторлы мәліметтердің топологиялық құрылымын құрастырады. Бұл модуль шартты координаттар жүйесінде үш типті кеңістіктік мәліметтерді енгізуге мүмкіндік береді: нүктелі, сызықтық, полигональді, енгізу қателіктерін іздеу, корректировка. Векторлы мәліметтер CYCLE модулінде өңделеді, ол кеңістіктік құрылымын толықтығын тексереді және келесі визуализация және анализ үшін растрлық форматқа ауысады. Мәліметтерді енгізу модульдеріне сонымен қатар POINTRAS, LINERAS, и POLYRAS кіреді, олар нүктелік, сызықтық, полигональді векторлы мәліметтерді растрға айналдыру үшін қолданылады. INTERPOL модулі нүкте аралық интерполяция үшін арналған, INTERCOM модулі сызықтық объектілерді контур аралық интерполяция жүргізу үшін құралған. Әдетте, INTERCOM модулі горизонталь карталарында рельефтің сандық үлгісін алу үшін қолданылады.
IDRISIде мәліметтерді визуализациялау әр түрлі әдістермен жүргізіледі: станд-ы және қолданбалы палитралары бар 2 өлшемді карталар - COLOR және COLOR_A модульдері; сандық матрица түрінде - DISPLAY; үш өлшемді блокдиаграмма түрінде – ORTHO. Статикалық анализ модулінде келесі операциялар қолжетімді: карта және кестелердің сызықты регрессионды анализі, автокорреляция, кросстабуляция, полигондардың центрін және олардың орта радиусын анықтау. Географиялық анализ модулі бірнеше топқа біріккен аспаптар жиынтығын қамтиды - Database Query, Map Algebra, Distance Operators және Context Operators. Database Query жалпы атауға біріккен модульдері, тұйықталған контурлардың ауданы мен периметрін анықтағанда ыңғайлы. Картогр-қ алгебра функциясы (Map Algebra) 2 модульде жинақталған - SCALAR және TRANSFOR. SCALAR +, -, *, / операцияларын орындайды және бейне пикселінің көрсеткішін дәрежеге шығарады.
Бағдарлама түрлі салаларда қолданылады: - Метеорологияда, үш өлшемді ақпараттарды жинау және өңдеу арқылы атмосфераны бақылау. - Теңіз ғылымында, су температурасын, тұздылық деңгейін және ластану коэффициентін көрсету үшін. - Биология және медицинада (ультрадыбыстық тексерілу кезінде). - Геологияда (бұрғылардың үш өлшемді мәліметтерімен жұмыста) және петрографияда, сейсмикалық ізденістіру жұмыстары жүргізілгенде. - Инженерлік жұмыстарда, статистикада, сейсмологияда және т. б. Idrisi жүйесі бейнелерді жалпы өңдеу мүмкіншіліктерін қамтиды, сонымен қатар геоақпараттық жүйелерге сай арнайы құралдары бар. Idrisi кеңістіктік ақпараттарға анализ жасап, мәліметтерді жеңіл импорт экспорттайды.
Назарларыңызға рахмет!!!
Скачать презентацию География және табиғатты пайдалану факультеті Геоинформатика және картография
Шаблон2.ppt