Фонокардиографияны жүргізудің негізгі әдістері Жоспар І

Фонокардиографияны жүргізудің негізгі әдістері.

Жоспар: І. Кіріспе: ІІ. Негізгі бөлім 1. Фонокардиография 2. Фонокардиографияның жүргізудің негізгі ерекшеліктері. 3 ЭКГ ІІІ. Қорытынды ІV. Пайдаланылған әдебиеттер

Кіріспе: Фонокардиография (грек Phone – дыбыс, kardiaжурек, grapho – жазамын ) жүректің және оның диагностикалық талғап-талдап түсіндіруінің айғай-шуының жазу, тондарды жазуды зерттейтін әдіс.

Фонокардиография медицинада негізгі жүрек ақауларын, әсіресе тахикардия, аритмия кезінде аускультация арқылы анықталмағанда қолданылады. Бұл әдістің ерекшелігі, тіптен ауыр жағдайдағы науқасқада жүргізуге болады. Функциональды диагностика орталығында фонокардиография жүргізу үшін арнайы температурасы 22 -26 г, дыбыс изоляциясы сақталған бөлмелер болуы керек.

Қантамырлар бойымен қанның қозалысы кезінде, қақпашалардың қозғалысында, жүрек жиырылуында әр түрлі дыбыстар пайда болады. Ұзақтығы 610 секунд, яғни 6 -10 гц. Дыбыс тек қана бірнеше дыбыстардың бір мезгілде болуы кезінде ғана пайда болады. Егерде осы кезде аппаратты жүрек аймағына қойсақ, дыбыстың графикалық бейнесі пайда болады.

Есіту анализаторы 16 сек-тан 20 000 гц аралығындағы дыбыстарды қабылдайды. Ал көптеген дыбыстарды анализатор қабылдай алмайды, сондықтан фонокардиографияны қолданамыз. Зерттеулер барысында жүрек тондарының жиілігі төмен, олар: 50 -ден 400 -500 гц, орташа 1 -ші тонда 30 -120 гц, 2 -ші-70 -150 гц-тен 3 -ші-10 -70 гц.

Ол микрофон, күшейткіш, жиілік фильтры жүйесі және тіркеуші құрылымнан тұрады. Микрофон жиілік фильтріне берілетін дыбыс тербелістерін қабылдап, мұны электрлік белгіге айналдырып, күшейтіп отырады. Олар дыбыстардың әр түрлі тербелуін жеке тіркейді. Tөмен, орташа және жоғары жиілікте. Ал қалған тербелістер тіркегіш құрылымға беріліп, оны қисық түрде жазып отырады. Жазу сиямен қағазға түсіріледі немесе фотоқағазға жарық сәулемен жазылады. ФКГ тыныштық күйде адамды жатқызып, тыныс шығару фазасында, демді шығармай кідіру кезінде тіркеледі.

Диастола кезінде бірнеше толқындар пайда болады, ол III жөне IV жүрек дыбыстарын бейнелейді. I дыбыс жиілігі 70— 150 Гц, Q синхронды жазылған ЭКГдағы сермеден кейін пайда болатын бірнеше тербелістерден тұрады. I дыбыстың басталу тербелістері - төменгі амплитудалы, жүрекшенің систоласымен байланысты, негізгі орталық бөлігі жоғары амплитудалы 2— 3 тербелістерін көрсетеді.

Микрофонды кеуде клеткасына аускультация кезінде жүрек қақпақшаларының естілетін жеріне және дыбыс анық естілетін қосымша нүктелерге қояды. ФКГ-нің анализін және қорытыңды диагаозын тек аускультацияны ескере отырып қояды. ФКГ-мен қатар ЭКГ-да жазылып отырады. Қалыпты ФКГ тербелістерден тұрады, жүректің I және II дыбысын бейнелейтін систолалық және диастолалық шуылға сәйкес келетін арасында түзу сызық орналасады.

ФКГ жүрек шуларының сипаттамасын ажырата білуге де көп көмегін тигізеді. ФКГ арқылы шулардын пайда болу уақытын, айқын шығатын орнын, ұзақтылығын, жиілігін, оның қасиетін айқындайды. Олар шуылдарды жоғары және төменгі жиілікті каналдарда, шуылдың басымды қарқындылығы кезінде тіркеледі. Систолалық шуыл тербелісінің жиілігі 50 -600 Гц, диастолалық 120 -800 Гц. ФКГ-да шуыл систолалық және диастолалық үзіліс уақытында пайда болатын әр түрлі амплитудалы тербелу топтарымен көрсетіледі

Фонокардиографияда жиі кездесетін аурулар

. Систолалық шуыл систола фазасын түгел немесе бір бөлігін алып, I жөне II дыбыстың ортасында немесе бірге тіркелуі мүмкін. Систолалық шуылдың осцилляциясының пішіні — ұршық, ромб және лента тәріздес болады. Осындай түрлері жүрек ақауларын анықтауда үлкен көмегін тигізеді. Мысалы, систолалық шуылдың ромб немесе ұршық тәрізді түрі II дыбыспен қосылмаса, бұл қолқа сағасының тарылуы болғаны.

Диастолалық шуылды сипаттау үшін, алдымен ол диастоланың қай кезінде пайда болды, яғни ол протодиастолалық, мезодиастолалық және пресистолалық бола ма - соны белгілейді, Содан кейін барып шуылдың қарқындылығын, өзгеруін (әлсірегенін және күшейетінін) және оның жиіліктік қасиетін анықтайды. Диастолалық шудың қолқа қызметінің жетіспеушілігінде жоғары жиілікті каналда жақсы тіркеліп, ал қос жармалы тесіктің тарылуында керісінше төменгі жиілікте болатыны белгілі.

ФКГ-да I және II дыбыстан басқа 2 -3 төменгі жиілікті, төмен амплитудалы III дыбыс тіркеледі, ол II дыбыстан 0, 12 -0, 18 сек. кейін. синхронды ЭКГ-да Р-сермесінің алдында орналасады. Өте сирек IV дыбыс Р-сермесінен кейін, 1 -2 төмен жиілікті, аз амплитудалы тербелістер түріңде тіркеледі.

ФКГ жүрек дыбыстарының өзгеруін де тіркейді, олардың қосарланып шығуын, жарықшақтануын дәл береді, қосымша дыбыстарды, физиологиялық lll және IV дыбыстарды қос жармалы қақпақшаның ашылуы және шоқырақ ырғағында тындау кезінде естілген, өзгерген дыбыстарды көрсетеді. Мысалға, I дыбыс амплитудасы сол жақ көк тамырдың тарылуында жүрек ұшында жоғарылайды, ал қос жармалы қақпақша қызметінің жетіспеушілігінде ол төмеңдейді. Қан қысымының көтерілуі кезінде II дыбыс амплитудасы қолқа үстінде өкпе бағанасына қарағанда, жоғары болып тіркеледі.

Қос жармалы қақпақшасының тесігінің тарылуының диагностикасында Q S - әріптермен жиі белгіленетін қос жармалы қақпақшаның ашылу дыбысының маңызы зор. III дыбыстан айырмашылығы, ол II дыбыстан кейін 0, 04— 0, 12 сек. өткен соң жоғары жиілікті каналдарда тіркеледі. II дыбыс -QS аралығы, Q-l дыбыс аралығы сияқты сол жүрекшедегі қан қысымының жоғарылауына байланысты болады.

Жүрек-қан тамырлар жүйесінде, көбінесе жүрек ақауларында осы ауруларды диагностикалау үшін ФКГ-нің маңызы зор. Ол аускультация арқылы алынған мәліметтерді толықтыруға және дәл анықтауға көмектеседі. Көбінесе тахикардияда, аритмияда жүрек циклының қай фазасында пайда болатындығын анықтауға болады.

Қорытынды ФКГ жүрек шуларының сипаттамасын ажырата білуге де көп көмегін тигізеді. ФКГ арқылы шулардын пайда болу уақытын, айқын шығатын орнын, ұзақтылығын, жиілігін, оның қасиетін айқындайды. Олар шуылдарды жоғары және төменгі жиілікті каналдарда, шуылдың басымды қарқындылығы кезінде тіркеледі. Систолалық шуыл тербелісінің жиілігі 50 -600 Гц, диастолалық 120 -800 Гц. ФКГ-да шуыл систолалық және диастолалық үзіліс уақытында пайда болатын әр түрлі амплитудалы тербелу топтарымен көрсетіледі.

Қолданылған әдебиеттер 1. Пайдаланған әдебиеттер 2. www. google. k. Z 3. www. med. com 4. Энциклопедия функциональной диагностики

Назар аударғандарыңызға рахмет!