ФИЗИОТЕРАПИЯ КАБИНЕТІНІҢ ЖУМЫСЫН ҰЙЫМДАСТЫРУ. СТОМАТОЛОГИЯДА ФИЗИКАЛЫҚ ФАКТОРЛАРДЫ ҚОЛДАНУ

ФИЗИОТЕРАПИЯ КАБИНЕТІНІҢ ЖУМЫСЫН ҰЙЫМДАСТЫРУ. СТОМАТОЛОГИЯДА ФИЗИКАЛЫҚ ФАКТОРЛАРДЫ ҚОЛДАНУ КӨРСЕТІЛІМДЕРІ ЖӘНЕ ҚАРСЫ КӨРСЕТІЛІМДЕРІ. СӘУЛЕМЕН ЕМДЕУ. ИНФРАҚЫЗЫЛ ЖӘНЕ УЛЬТРАКҮЛГІН САУЛЕЛЕР. ҚАРҚЫНДЫЛЫҒЫ ТӨМЕН ЛАЗЕР САУЛЕНІ ҚОЛДАНУ. Дайындаған: доц. Сағатбаева. А. Д.

Кіріспе • Бурынғы заманнан бастап табиғи физикалық әдістерді қолданған - сумен, жылумен емдеу, массаж және т. б. Физиотерапия әдістерінің дамуынына жол берген келесі пәндер - физика, биология, физиология және электромагниттің индукциясының ашылуы. • СЕЧЕНОВТЫН И. М. , ПИРОГОВТЫН И. П. , БОТКИН С. П. , ЗАХАРЬЯН Г. А. жұмыстары бойынша Ресейде физикалық әдістерді 100 жыл бурын қолданған. • 1917 жылға дейін физикалық әдістердің қолдануы дамымаған. • Казіргі жағдайларда физикалық әдістері науқастарды емдеу кезінде бір бөлігі болып келеді.

ФИЗИОТЕРАПИЯ • медицинаның бір бөлігі болып келеді, физикалық факторларынын емдіқ қасиеттерін, әр түрлі емдеу әдістердің, тәсілдердің қолдануын зерттейді және аурулардың профилактикасының, медицина реабилитациясын дәлелдейді. • Физикалық әідістермен емдеу үшін арнайы кабинет немесе арнайы бөлім болу қажет.

Физиотерапиялық кабинетінің жұмысын үйымдастыру үшін қойылатын талаптар: • мекеме жақсы жарықтандырылған; • бөлме алаңы 32 -38 шаршы метр; • еден ағаштан жасалған, майлы бояумен боялған немесе линолеуммен қапталған; • қабырғалары майлы бояумен боялған, биіктігі екі метр; • орталық жылыту батареяларды, судың және канализацияның трубалары ағаштан жасалған қапшықтармен жабылуы тиіс, майлы бояулармен боялып, • электр токтары оқшаулануы керек.

Физиотерапиялық кабинетінің жұмысын үйымдастыру үшін қойылатын талаптар (2) • Ем жүргізу бөлімшелер бөлек болу керек, бөлімшенің биіктігі екі метр, ұзындығы 2, 2 метр, ені 1, 6 метр, бөлімшенің металды құрылымы жақсы жабдықталған; • Әр электр тогының қосылуына арнайы электощит болуы қажет; • Қауіпсіздік ережесін сақтау керек; • Кейінгі шегерілмейтін көмек көрсетуге арналған препараттар; • Медперсоналдар: дәрігер –физиотерапевт, мейірбике, санитарка

Стоматологияда қолданылатын физикалық әдістерінің жүйесі: • 1. Тұрақты электр тогын қолдану - гальванизация, дәрілік электрофорез, депофорез, электр тогын қолданып ұйықтатып емдеу. • 2. Айнымалы электр тогын қолдану – төменгі және орта жиіліктегі электртерапиясы - флюктуоризация, ультратон терапиясы, дарсонвализация. • 3. Электр магнит өрісін қолдану - (УЖЖ) ультра жоғарғы жиіліктегі терапия, тұрақты магнитті терапия, импульсті магнитті терапия, төменгі жиіліктегі магнитті терапия, жоғарғы жиіліктегі магнитті терапия, магнитті форез, микро-толқынды терапия.

Стоматологияда қолданылатын физикалық әдістерінің жүйесі (2): • 4. Оптикалық сәулелерді қолдану - фототерапия, сәулелік терапия, инфрақызыл, ультракүлгін, лазерлі сәуле, сәулелі биоптрон терапиясы. • 5. Механикалық әдістерді қолдану - емдік массаж, вакуум терапия, вакуум-массаж, вакуум – электрофорез, вибротерапия, ультра дыбыс терапиясы, ультра фонофорез • 6. Табиғи температуралық тәсілдерді қолдану - гидротерапия, криотерапия, парафинмен емдеу

Стоматологияда қолданылатын физикалық әдістерінің жүйесі (3): • 7. Жасанды өзгертілген ортаны колдану- аэроионотерапия, аэрозольтерапия. • 8. Табиғи емдік әдістер – курорттық ем, минералды сулармен емдеу • 9. Пеллоидотерапия , шунгит терапиясы • 10. Комбинерленген және қосарланған әдістермен емдеу.

ФИЗИКАЛЫҚ ӘДІСТЕРДІ ҚОЛДАНУДЫҢ ҚАРСЫ КӨРСЕТІЛІМДЕРІ • Абсолюттік қарсы көрсетімдері (толық) • Шектеулі қарсы көрсетімдері (относительное) • Жергілікті қарсы көрсетімдері

Шектеулі қарсы көрсетімдер • • Өкпе құрты (белсенді түрі), гемофилия, геморрагиялык диатез, жүрек қан тамырларының декомпенсациялық түрі, • қант диабеті

Абсолютті қарсы көрсетімдер • • жүктіліктің екінші жартысы, бүйрек аурулары, обыр алды аурулары, қатерлі ісіктер лейкоз, психикалық аурулар, физикалық факторларды қабылдай алмайтын науқастың қал-жағдайы.

Жергілікті қарсы көрсетімдер • жедел іріңді қабыну ошағы (кейбір ем- шара түріне), • хирургиялык әрекет ( манипуляция) жасалынған бірінші күні (тілік, тіс жұлу), • ауыз қуысында металл құрамдас конструкциялардың көп болуы.

Сәулемен емдеу • Табиғи физикалық әдістердің бірі – сәуле. Сәуле организмнің функционалдық қызметін қалпына келтіреді және адам ағзасына тікелей әсер етеді. Табиғи және жасанды жолмен алынған сәулені емдеуде, алдын алуда қолдануды - сәулемен емдеу немесе фототерапия деп атайды.

ОПТИКАЛЫҚ СӘУЛЕМЕН ЕМДЕУ ТЕРАПИЯСЫ (светотерапия, фототерапия) • Инфрақызыл сәулемен емдеу. • Ультракүлгін сәулемен емдеу. • Лазермен емдеу. • Биоптронтерапия.

ФИЗИКАЛЫҚ ҚАСИЕТІ • Сәуле - электромагнитті тербелісті өріс, оптикалық диапозонының толкын ұзындығы 400 мкм –ден , 2 нм-ге дейін, квант немесе фотонды түрлі энергия көзі. • Биологиялық организмде сәуленің жартысы тінге өтеді, кей жартысы шағылысады (отражается), жартысы сіңіп кетеді.

ФИЗИКАЛЫҚ ҚАСИЕТІ • Сәуленің майда бөлшектері (фотондар) организмнің тіндеріне, органдарына, жасуша аралығына тікелей әсер етеді. Иммунды жүйені жақсартып энергия көзін күшейтеді. Организмнің жиырма ішкі ағза бездерінің, функционалды жұмысының белсенділігіне ықпал етеді. • Мысалы, Витамин Д теріге сіңуіне, сүйек тініне кальцийдің жиналуына жағдай туғызады.

Қасиетіне байланысты үш әсерлерді бөлуге болады • 1. Көзге көрінетін сәулелердің әсер етуі (сәулелі әсер) • 2. Ферменттерге, субстраттар, химиялық заттарға, энзимдерге әсер етуі (фотохимиялық әсер) • 3. Сәуле сіңгеннен кейін жылының пайда болуы (жылу әсері)

Көзге көрінетін сәуле

Көзге көрінетін сәуле Инфрақызыл сәуле 400 мкм (2000 нм) - 760 нм Көзге көрінетін сәуле 760 нм – 400 нм 100 - 400 мкм 10 – 100 мкм 760 нм – 10 мкм қызыл сарғыл т ұзын орташа қысқа Қоздырады, тітіркендіреді сары жасыл көгіл дір тыныштандырады көк Ультракүлгін сәуле 400 нм – 180 нм күлгі н тежеулдетеді 400 -280 нм 279 – 180 нм ұзын қысқа Тіндерге ену тереңдігі 2 – 3 см жылытады 1 см-ге дейін 0, 5 -1 мм Химиялық әсері

Сәулемен емдеу

Инфрақызыл сәулемен емдеу (ИҚС) • Толқынның ұзындығы 15000 -760 нм • тінге 2 -3 см тереңдікке енеді және электрмагнитті энергиясы жылу энергиясына айналады. Нәтижесінде физико-химиялық үрдістерге, экстра және интра- рецепторлардың тітіркенуіне, тері қабаты және тері асты қабатына жылу бөлінуіне жағдай туғызады.

ИҚС- көбінесе терморецепторларға әсер ете отырып тамырлардың реакциясын әр түрлі фазада жүргізеді. • Қысқа уакытта (30 сек) беткі тамырлардың тарылуы нәтижесінен, тіндердегі қан тамырларының айналымның көлемі ұлғаяды. Тіндердің өткізіштігі артады, зат алмасу, фагоцитоз күшейеді. Бұлшық ет жиырылуы төмендеп, тамырлар тарылады. Тотығу – тотықсыздандыру үрдісі жылдамдайды. • Тіндердің қарқынды жылуының әсерінен молекулалардың жиынтығы ыдырай бастайды, биологиялық белсенді заттар, оның ішінде гистамин тәрізді заттар бөлінеді, нәтижесінде тамырлар кеңееді және өткізгіштігі артады.

АППАРАТЫ. • Күші 200 -ден 1000 Вт дейін “соллюкс” қыздыру лампасы (лампа накаливания), • көк түсті Минин лампасы, • жартылай өткізгіштік лазер.

КӨРСЕТІЛІМІ. • созылмалы және іріңді емес қабыну процесстері; • күйіктер және үсіктер; • жазылмайтын жаралар; • спайкалар, миозиттер, невралгия. • пародонт қабынуы, • пародонтоз, • пародонтальді абсцесс кезінде, (экссудат бөлінгеннен кейін)

Қарсы көрсетілімдері • Қатерлі ісіктер; • Жедел іріңді қабыну процесстері; • Қанағыштыққа бейімді (бейімділігі)

Ультракүлгін сәулесі (УКС) • Толқын ұзындығы 400 -ден 180 нм аралыктағы электр магнитті спектрлі бөлігі, жоғары энергия қвантынан тұрады, тінге енгеннен кейін фотохимиялық және басқа энергия түрлеріне аусады. • Ультра күлгін сәулесі 1 мм тереңдікке енеді.

УКС • УКС белсенді әсер етуші спектр. УКС қолданған кезде жылу әсері болмайды және ол терінің беткей қабаттарына тез сіңіріледі. • УКС организмде денатурация болуына және ақуыздың ыдырауына әкеледі. Соның әсерінен ферменттік бөлінулер пайда болып биологиялық белсенді зат түзіледі. • Биологиялық белсенді зат - қанға сіңіп қан тамырларының жиырылуына, бұлшық еттерге, нерв рецепторларына, зат алмасу үрдісіне, тіндегі суэлектролиттік тепе-теңдікке әсер етеді.

УКС қасиеттері: • бактерицидті қасиеті, • десенсибилизациялайтын қасиеті, • қорғану механизмінің белсенділігін көтереді, • қанның ұю жағдайын қалыптастырады, • майлар мен минералды зат алмасуы көрсеткішін жақсартады.

ЕМДІК ӘСЕРІ • • • провитамин Д₃ айналады витамин Д белсенділігін күшейтеді, иммунды жүйені қалыпқа келтіреді, сенсибилизациялау әсері, дақ түзеу ( пигмент образуюший) әсері

Көрсетілімдері • Бет-жақ аймақтағы жедел, оның ішінде іріңді қабыну процесстер; • АҚКҚ жаралары; • Пародонттың қабыну аурулары; • Жұмсақ тіндерінің және сүйектің жарақаттары;

Қарсы көрсетілімдері: • • Қатерлі ісіктер; Қан аурулары; Қызыл жегі; Жүрек қан тамыр жүйесінің декомпенсация сатысы; • Эндокринды аурулар; • Туберкулез (белсенді фазасы).

Солярий

Лазермен емдеу • Алғаш рет 1969 жылы қазакстан ғалымдары С. М. Киров атындағы Қазақ Мемлекеттік Университеті мен С. Д. Асфендияров атындағы Алматы Мемлекеттік Медицина институтында медицина саласында организмге лазер сәулесін қолдана бастады. (Инюшин В. М. , 1970 жыл, Корытный Д. Л. , Рахишев А. А. , 1972 жыл ) • Қазіргі уақытта лазер сәулесі - медицинаның барлық саласында қолданылады.

Лазермен емдеу • Қазахстан ғалымдарының зерттеуі бойынша - лазер сәулесін - стоматологияда барлық ауруларды емдеу кезінде пайдалануға болады. Авторлық нұсқамалар, тәжірибелік жұмыстар – бұлар емдік тәсілдің жоғары көрсеткішіне дәлел етеді (Зазулевская. Л. Я. , 1970 жыл, Байгурина С. Ж. , 1970 жыл)

Лазер • Төменгі интенсивті монохромды когерентті гелий- неон жарығынан тұрады. • Стоматологияда лазер әдісімен емдеуі түрлі толқын ұзындығына байланысты болады. • Лазерді - алғаш рет әлемдік деңгейде, пародонт ауруларын емдеуде қолданған. • Төменгі жиеліктегі лазер сәулесінің физикалық, химиялық қасиетін күрделі және түрлі әдістер арқылы зерттей отырып, жасушаға және жалпы организмге әсері зерттелді.

Лазердің қасиеттері • • • ауру сезімін басу, спазмолитикалық, қан тамырларын кеңейту әсері иммунды реттеуші алғашқы сатысында қабыну ошағында қабыну үрдісін тежейді

Қолдану көрсеткіштері • • АҚКҚ жаралары; жаралы гингивит; эрозиялы-жаралы стоматит; КЖТ эрозиялы-жаралы түрі; созылмалы қайталамалы афтозды стоматит; пародонттың қабыну аурулары. пародонтоз ауруларының әр түрлі дәрежелері, науқасты операция алды және операциядан кейінгі жағдайын тұрактандыру, • үшкіл нервтің невралгиясы ауруы кезінде

АППАРАТТАРЫ. • Галамед - толқын ұзындығы 630 нм, куаттылығы 10, 15, 25 мкм. • Аппарат селектрлі оптикалық жүйемен жабдықталған. Бір рет қолданатын сәуле өткізгіш ұштығы (световод) арқылы пародонт қалталарына энергиялық сәуленің ағымын енгізуге болады.

Биоптронтерпия • Сәулемен емдеудің жаңа ғасырлық бір түрі. Қазіргі кезде медицинаның барлық саласында және косметологияда жиі қолданады.

• Биоптрон лампасында көзге көрінетін сәуле Пайлер-сәуленің қасиеттерін алады, жиеліктікті сипаттамасы күн сәулесіне жақын болады. • Биоптрон лампасы кең спектрлі 3400 -480 нм тұрады. • Тағы бір ерекшелігі ультра күлін сәулесі жоқ. • Медицинада Биоптрон лампасының үш түрін қолданады.

Биоптрон - 1 (компакт) үй жағдайында қуаттылығы 20 Ватт.

Биоптрон –Про 48 Ватт.

Биоптрон-2 (стационар) 100 Ватт.

Биоптрон лампаның сәулесі полихроматикалық • Барлық сәуле толқындары кіреді, көзге көрінетін және инфрақызыл сәуленің жартысы. Биоптрон толқынының ұзындығы 480 - 3400 нм.

Биоптрон лампаның сәулесі когеренттік емес • Некогерентность: внефазовый свет, световые волны не синхронизированы.

Биоптрон лампаның сәулесі төменгі энергетикалық • Низкоэнергетический свет: обладает выраженным биостимулярующим эффектом

Көрсетілімдері: • • • Пародонттың қабыну аурулары Периодонттың қабынуы АҚКҚ жұқпалы аурулары (вирусты, бактериалды, саңырауқұлақты аурулар), АҚКҚ жарақаттары АҚКҚ аллергиялық аурулары Глосситтер Дерматоздар Хейлиттер Нейростоматологиялық аурулар

Назарларыңызға рахмет!

Кері байланыс: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. Қандай сәулемен емдейтін әдістерді білесіңдер? ИҚС толқынның ұзындығы УКС толқынның ұзындығы Биоптронның толқынының ұзындығы ИҚС қандай аппарат қолданылады УКС қандай қаситтері бар Абсолютты қарсы көрсетілімдер Шектеулі қарсы көрсетілімдер Жергілікті қарсы көрсетілімдер УКС көрсетілімдері ИҚС көрсетілімдері Биоптрон көрсетілімдері