Фискалдық саясат
Фискалдық саясат – бұл салық салу және мемлекеттік шығыстарға қатысты мемлекеттің саясаты ФИСК (лат. fiscus) – мемлекеттік қазына • Қазақстанда фискалдық саясат жүргізу Қаржы министрлігімен жүзеге асырылады.
Фискалдық саясаттың екі түрі бар: • Ынталандырушы фискалдық саясат, салық ауыртпалығын азайту және мемлекеттік шығыстарды көбейтуді кірістіреді, бюджет тапшылығына әкеледі бюджета. • Рестриктивті фискалдық саясат, салыұ ауыртпалығын өсіріп, бюджет шығыстарын азайтуды кірістіреді, мемлекет бюджетін толықтыруға бағытталған.
Фискалдық саясаттың тиімділігін әр түрлі тұрғыдан қарастыруға болады, экономикалық субьект (салық салу көзі) тұрғысынан және мемлекет (салықты алушы) тұрғысынан.
Салықтар • Салықтар – мемлекет біржақты тәртіппен заң жүзінде белгілеген, белгілі бір мөлшерде және мерзімде бюджетке төленетін қайтарусыз және өтеусіз сипаттағы міндетті ақшалай төлемдер. • Салықтар - өзінің функциялары мен міндеттерін жүзеге асыру үшін мемлекет жұмылдыратын ұлттық табыстың бір бөлігі
Салықтар • Қазақстан Республикасы Конституциясының 35 -бабында: заңды түрде белгіленген салықтарды, алымдарды және өзге де міндетті төлемдерді төлеу әркімнің борышы әрі міндеті болып табылады, - деп жазылған.
Салықты ұтымды ұйымдастырудың Адам Смит ұсынған классикалық қағидалары: • салық төлеушінің әрқайсысының табысына сәйкес алынуы тиіс (әділеттілік қағидасы); • салықтың мөлшері мен оны төлеу мерзімі алдын ала және дәл анықталуы керек (анықтылық қағидасы); • әрбір салық төлеуші үшін неғұрлым қолайлы уақытта және әдіспен алынуы тиіс (қолайлылық қағидасы); • салықты алудың шығындары өте аз болуы тиіс (үнем қағидасы).
Салықтар әр түрлі белгілеріне байланысты топтарға сыныпталады: • Салықты алу сипатына немесе салық салу обьектісіне байланысты (тікелей және жанама); • Басқару деңгейіне байланысты (республикалық және жергілікті); • Салық салу субьектісін байланысты (заңды тұлғалардан және жеке тұлғалардан салықтар);
ҚР салық түрлері • корпоративтік табыс салығы; • жеке табыс салығы; подоходный налог физических лиц; • қосылған құн салығы; налог на добавленную стоимость • акциздер; акцизы • экспортқа рента салығы; рентный налог на экспорт • жер қойнауын пайдаланушылардың арнаулы төлемдері мен салықтары; налог на недропользователей
ҚР салықтар түрлері • әлеуметтік салық; социальный налог • көлік құралы салығы; налог на транспортные средства • жер салығы; земельный налог • мүлік салығы; налог на имущества • ойын бизнесі салығы; налог на игорный бизнес • тіркелген салық; фиксированный налог • бірыңғай жер салығы; единый земельный налог
Тікелей салықтар • Тікелей салықтарға тікелей табысқа немесе мүлікке белгіленетін салықтар (табысқа салынатын салық, мүлікке, жерге салынатын салықтар) жатады.
Прямые налоги • Прямые налоги - те, которые непосредственно связаны с результатом хозяйственнофинансовой деятельности, оборотом капитала, увеличением стоимости имущества налогоплательщика. Прямые налоги прямо пропорциональны платежеспособности.
Прямые налоги • Преимущество прямых налогов состоит в том, что их легче приспособить к определенным условиям - размеру семьи, полученным доходам и другим. К числу прямых налогов относятся: подоходный налог, налог на прибыль, налоги на недвижимое имущество, владение и пользование которыми служат основанием для обложения
Прямые налоги • Прямые налоги сложно перенести на потребителя (хотя путем увеличения затрат, и применения запрещенных приемов иногда предпринимателям удается в рамках сложившейся неофициальной экономики).
Косвенные налоги • Косвенные налоги - это те, которые являются надбавкой к цене или определяются в зависимости от размера добавленной стоимости. • Преимущество косвенных налогов состоит в их небольших размерах по сравнению с прямыми налогами, их легче собирать, т. к. они определяются уровнем розничной или оптовой продажи.
Виды налогов • В нашей Республике все налоги разделены на 2 группы; в зависимости от того, кто взимает налог и куда они поступают. – Общегосударственные налоги – Местные налоги
Виды налогов • В нашей Республике все налоги разделены на 2 группы; в зависимости от того, кто взимает налог и куда они поступают. – Общегосударственные налоги – Местные налоги
Виды общегосударственных налогов 1. 2. 3. 4. 5. 6. Налог на прибыль Подоходный налог Налог на добавленную стоимость Акцизный налог Налог с продаж Налог за пользование недрами;
Виды местных налогов 1. Земельный налог 2. Налог на имущество
Спасибо за внимание
